Izvor: Danas, 13.Avg.2014, 01:16 (ažurirano 02.Apr.2020.)
I Crnogorci i Poljaci traže svoj savet
Beograd - Pored postojećih 19 saveta nacionalnih manjina u Srbiji, do kraja godine će biti konstituisana i dva nova - crnogorski i poljski. Kako saznajemo, vlasti u Crnoj Gori aktivno su učestvovale i agitovale u protekle dve godine kako bi se formirao savet njihove nacionalne manjine.
Preko saveta se, inače, ostvaruju posebna prava u oblasti obrazovanja, kulture, obaveštavanja i upotrebe jezika i pisma. Izbori za >> Pročitaj celu vest na sajtu Danas << članove i rukovodstvo saveta biće održani 26. oktobra, a Ministarstvo državne uprave i lokalne samouprave Srbije pozvalo je juče sve pripadnike nacionalnih manjina da se do 18. avgusta u što većem broju upišu u poseban birački spisak. Tog dana će birački spisak privremeno biti zatvoren, kako bi se donela odluka o tome da li određena nacionalna manjina stiče pravo na izbor svog nacionalnog saveta neposredno ili putem elektorske skupštine. Za neposredno biranje neophodno je da se u spisak prijavi najmanje 40 odsto pripadnika nacionalne manjine od broja izjašnjenih na poslednjem popisu 2011. Većina nacionalnih saveta uspela je dosad da prikupi dovoljan broj potpisa, sem romskog, hrvatskog i makedonskog.
Predsednik Nacionalnog saveta Makedonaca Borče Veličkovski kaže za Danas da su razlozi dvostruki - veliki broj pripadnika manjine i samim tim teškoće u prikupljanju 40 odsto potpisa, kao i nedovoljna svest o pripadnosti određenoj manjini.
- Do skoro smo živeli u istoj državi i kod mnogih pripadnika nacionalnih manjina ne postoji svest o tome da pripadaju nekoj drugoj naciji. Posebno kod onih koji su oduvek živeli u Srbiji. Makedonci imaju dodatni problem, jer pripadnika naše zajednice ima oko 25.000 i to u gotovo svim opštinama u Srbiji - od Subotice do Vranja. Neki žive u udaljenim mestima pa je do njih gotovo teško i doći - naglašava Veličkovski.
Naš sagovornik smatra da nije loša varijanta i izbor putem elektorske skupštine, gde „elektori“ sakupljaju sudski overene potpise.
- Makedonci imaju 45 elektora, Hrvati ih imaju 60, jer je njihova zajednica brojnija od makedonske. Problem kod neposrednih izbora je što ne postoji izborni cenzus. Dakle, iako se u birački spisak prijavi više od 40 odsto pripadnika manjine, hipotetički, dovoljno je da dva ili tri čoveka glasaju i izaberu predstavnike saveta - ukazuje Veličkovski.
Izbori se održavaju na osnovu Zakona o nacionalnim savetima nacionalnih manjina, koji je usvojen 2009.
Traže uvođenje crnogorskog jezika
Crnogorska partija uputila je prošle sedmice pismo predsedniku opštine Vrbas, Bratislavu Kažiću, sa zahtevom „da se konačno prekine sa praksom dugogodišnje diskriminacije pripadnika crnogorske zajednice, i da Opštinsko vijeće na prvoj narednoj sednici pokrene postupak uvođenja crnogorskog jezika u službenu upotrebu, jer su stečeni svi zakonom propisani uslovi“. Naime, u ovoj opštini oni preskaču zakonski prag od 15 odsto ukupnog stanovništva, koji daje pravo na korišćenje sopstvenog jezika. Crnogorski je do sada ozvaničen samo u Malom Iđošu, na čijoj teritoriji je centar crnogorske dijaspore u Srbiji - Lovćenac.
