Izvor: Politika, 03.Feb.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Tekst Ahtisarijevog predloga (2)
Ustavne odredbe
Po sporazumu Kosovo će imati Ustav koji će biti formulisan i usvojen od strane stanovnika Kosova.
Sve odredbe budućeg Ustava moraju biti dosledne Sporazumu. U slučaju sukoba između Ustava i Sporazuma, prevagnuće Sporazum.
Sporazum ne propisuje čitav Ustav, ali definiše neke ključne elemente koji moraju biti uključeni u budući Ustav.
Ustav mora obezbediti sledeće:
Kosovo je multietnička zajednica zasnovana na jednakosti >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << svih njenih građana;
Kosovo nema zvaničnu religiju i neutralno je po pitanju religijskih ubeđenja;
Kosovo će imati sopstvenu, distinktivnu zastavu, grb i himnu, koji će odražavati multietnički karakter Kosova;
Službeni jezici Kosova biće albanski i srpski;
Kosovo će imati pravo da vodi pregovore i zaključuje međunarodne ugovore, uključujući i pravo da zahteva članstvo u međunarodnim organizacijama;
Kosovo neće imati teritorijalnih pretenzija, niti će pokušavati da se ujedini sa bilo kojom drugom državom ili delom države;
Kosovo će potpomagati i olakšavati siguran i dostojanstven povratak izbeglica i raseljenih lica;
Prava i slobode izložene u glavnim međunarodnim instrumentima i sporazumima o osnovnim ljudskim pravima i slobodama biće direktno primenjivi na Kosovu;
Manjinske zajednice će biti zastupljene u Skupštini kroz sistem garantovanih/rezervisanih poslaničkih mesta;
Zakonodavstvo koje se bavi pitanjima od posebnog interesa za manjinske zajednice na Kosovu zahteva specifičnu parlamentarnu proceduru - "duplu većinu" i glasanje prisutnih skupštinskih poslanika;
Vlada Kosova, uključujući i svoje civilne službe, odražavaće raznolikost stanovnika Kosova;
Predsednik Kosova će predstavljati jedinstvo naroda Kosova;
Biće osnovan Ustavni sud sastavljen od devet istaknutih pravnika najvišeg moralnog karaktera.
Ljudska prava i osnovne slobode i prava zajednica i njihovih pripadnika
Ljudska prava i osnovne slobode
Rešenje predviđa da Kosovo mora da podrži, promoviše i štiti međunarodno priznata ljudska prava i osnovne slobode.
Sva lica na Kosovu imaju pravo na ova prava i slobode bez bilo kakve diskriminacije. Sva lica na Kosovu su jednaka pred zakonom i imaju pravo, bez diskriminacije, da na isti način budu štićena zakonom.
Prava zajednica i njihovih pripadnika
U okviru Rešenja, Kosovo mora da garantuje zaštitu nacionalnog ili etničkog, kulturnog, jezičkog i verskog identiteta svih zajednica i njihovih pripadnika.
Pripadnici zajednica imaće specifična prava, pored svojih ljudskih prava i osnovnih sloboda, uključujući pravo na slobodu izražavanja, negovanje i razvoj svog identiteta i osobenosti zajednice. U skladu sa važećim zakonima i međunarodnim standardima, pripadnici zajednica će na primer, imati pravo da:
dobijaju javno obrazovanje na jednom od službenih jezika na Kosovu po svom izboru na svim nivoima, ili na svom jeziku tamo gde čine dovoljnu većinu;
osnivaju i upravljaju privatnim obrazovnim institucijama i institucijama za obuku;
slobodno koriste svoj jezik i pismo u privatnom i javnom životu;
koriste svoj jezik i pismo u svojim odnosima sa javnim organima u oblastima u kojima imaju dovoljan udeo u stanovništvu;
koriste i ističu simbole zajednice;
njihova lična imena budu zavedena u originalnom obliku;
imaju garantovan pristup i da budu zastupljeni u javnim elektronskim medijima, kao i da imaju program na svom jeziku, osnivaju i koriste svoje medije i koriste rezervisani broj frekvencija za elektronske medije;
uživaju neometane kontakte na Kosovu i sa licima u bilo kojoj državi.
Pripadnici zajednica će takođe imati jasne uloge u javnim poslovima i u procesima donošenja odluka na Kosovu, uključujući garantovanu zastupljenost u Skupštini, Vladi i pravosuđu.
Izbeglice i interno raseljena lica
Rešenje takođe daje pravo svim izbeglicama i interno raseljenim licima sa Kosova da se vrate i zahtevaju povraćaj svoje imovine i ličnih dobara u skladu sa kosovskim i međunarodnim pravom.
Nestala lica
Rešenje poziva Kosovo i Republiku Srbiju da preduzmu potrebne mere da utvrde i pruže informacije u vezi sa identitetom, lokacijom i sudbinom nestalih lica, u punoj saradnji sa Međunarodnim komitetom Crvenog krsta i sa drugim međunarodnim partnerima.
Decentralizacija
Rešenje obezbeđuje sistem decentralizacije čija je svrha promovisanje dobrog upravljanja, transparentnosti i efikasnosti u javnim službama. Posebno uviđajući zabrinutost zajednice kosovskih Srba, rešenje obezbeđuje visok stepen kontrole nad njenim sopstvenim poslovima.
Osnivanje novih opština
Rešenjem se osniva šest novih ili proširenih srpskih opština na Kosovu: Severna Mitrovica; Gračanica; Ranilug; Parteš; Klokot/Vrbovac; i Novo Brdo.
Sadašnja opština Mitrovica biće podeljena na dve opštine Severnu Mitrovicu i Južnu Mitrovicu, a saradnja i koordinacija između te dve opštine ostvarivaće se putem novouspostavljenog Zajedničkog odbora.
Dodatne opštine za manjinske zajednice mogu da budu osnovane u konsultaciji sa dotičnim zajednicama.
Odredbe Rešenja koje se odnose na osnivanje novih opština može, prema potrebi, da razmatra, menja i dopunjuje Međunarodni civilni predstavnik nakon što bude sproveden popis stanovništva.
Nadležnosti opština
Sve opštine imaće odgovornost iz oblasti koje utiču na svakodnevni život građana Kosova, uključujući: obrazovanje na pretškolskom nivou, nivou osnovnog i srednjeg obrazovanja; javnu primarnu zdravstvenu zaštitu; lokalni privredni razvoj; urbano i ruralno planiranje; javno stanovanje; davanje naziva putevima, ulicama i drugim javnim mestima; i pružanje javnih usluga i komunalnih usluga, između ostalog.
Osim toga, navedene srpske opštine na Kosovu imaće sledeće proširene odgovornosti:
Opštine Severna Mitrovica, Gračanica i Štrpce imaće ovlašćenja nad bolnicama i pružanjem sekundarne zdravstvene zaštite u svojim opštinama.
Opština Severna Mitrovica imaće određene odgovornosti u pogledu Univerziteta na srpskom jeziku u Mitrovici.
Sve srpske opštine na Kosovu biće odgovorne za zaštitu i promociju kulturnih i verskih pitanja na lokalnom nivou;
Sve srpske opštine na Kosovu imaće povećanu ulogu u izboru komandira lokalnih policijskih stanica.
Opštinske finansije
Sve opštine biće odgovorne za svoje sopstvene budžete i imaju prava na sopstvene finansijske resurse.
Biće uspostavljen pravedan i transparentan sistem dodeljivanja sredstava, koji će obezbediti veću autonomiju opština pri dodeli i potrošnji sredstava dobijenih iz budžeta centralne vlade.
Saradnja opština
Opštine će imati pravo da formiraju udruženja i partnerstva sa drugim opštinama na Kosovu radi vršenja svojih funkcija od zajedničkog interesa.
Opštine će imati pravo da sarađuju sa opštinama i institucijama u Srbiji, uključujući i pravo da primaju finansijske donacije i tehničku pomoć iz Srbije u okviru parametara koji su jasno utvrđeni ovim rešenjem.
[objavljeno: 03.02.2007.]
