Izvor: Blic, 19.Sep.2002, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Svetska diplomatija i politika
Svetska diplomatija i politika
"Istorija Srpske pravoslavne crkve" Đoke Slijepčevića obuhvata period od primanja hrišćanstva do naših dana. Dugogodišnjim predanim radom Slijepčević, koji spada među najbolje znalce istorije naše crkve, je uspeo da prikupi ogromnu građu i da je sažme u ovo trotomno delo koje nema pandana. "Istorija srpske pravoslavne crkve" izlazi iz štampe do 20. septembra, u luksuznom izdanju JRJ iz Zemuna, i do tada se može kupiti po pretplatničkoj >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << ceni od 2.500 dinara. Telefoni izdavača su: 011/190-286
i 011/3163-804
Kao dobar znalac crkvenih kanona i kao čovek visoke religiozne svesti sv. Sava i nije mogao poći putem, koji bi bio nezakonit i, sa crkvene tačke gledišta, neispravan. On je bio sasvim siguran u svoju stvar i zbog toga se nije ni obazirao na Homatijanov protest. Sv. Sava je 'bio osvećen za arhiepiskopa od vaseljenskog patrijarha, koji je bio priznat u celom pravoslavnom svetu, sem epirskog despota, kao glava pravoslavne crkve u oblasti carigradskog patrijarhata. Autoritet patrijarha u Nikeji bio je vliki i neosporan, dok se ohridski arhiepiskop tek borio za to, da istakne svoj autoritet mimo i protiv autoriteta nikejskog patrijarha, koga su svi smatrali za naslednika vizantijskog jerarha. Sava se dakle obratio na onoga, za koga je smatrao da ima vlast i pravo i autoritet'.
Sveti Sava, veli Nikola Radojčić, 'ne bi ni tražio u Nikeji samostalnost Srpske crkve, kada ne bi bio uveren da mu je ona ima dati, a nebi se ni carigradska crkva upuštala u takav posao, kad za njega ne bi imala nikakvog oslonca, ni u kanonima, ni u tradiciji... Sv. Sava je svoju akciju oko rada na postizanju avtokefalnosti srpske crkve postavio na čvrste osnove tadašnjih vizantiskih svahatanja o obimu carske vlasti u crkvi i o prostranstvu i veličini vlasti carigradskog patrijarha, branjenje kanonima'.
Zamršenije stoji sa pitanjem: ko je bio carigradski patrijarh u vreme kada je Sveti Sava bio u Nikeji? I Domentijan i Teodosije kažu, da je Sv. Sava od patrijarha Germana dobio kako gramatu o svome posvećenju tako isto gramatu o nezavisnosti Srpske pravoslavne crkve što nije moglo biti zbog toga što se German nalazio na patrijaršijskoj katedri od septembra 1222. godine pa do 1240. godine. Pošto je Sv. Sava bio u Nikeji u drugoj polovini 1219. godine on je mogao biti posvećen i primiti pomenute gramate samo od patrijarha Manojla Sarantena, koji se pominje kao patrijarh još u septembru 1222. godine. Interesantno je da i Verkovićev Letopis, pominje, da je carigradski patrijarh Manojlo postavio Sv. Savu za arhiepiskopa.Zna se, međutim, da je Dimitrije Homatijan protestovao kod patrijarha Germana zbog posvećenja Sv. Save, koji sa ovim posvećenjem nije imao ništa. Homatijanov protest je odgovor na jedan protest patrijarha Germana, upućen Homatijanu zbog krunisanja epirskog despota Teodora Anđela za vizantijskog cara, koje je izvršeno najranije 1222. godine.
Dragutin Anastasijević je pokušao da objasni pogrešku, koju je Domentijan učinio navodeći ime patrijarha Germana umesto patrijarha Manojla, time što je, u vreme kada je Sv. Sava dobio crkvenu samostalnost, Domentijan mogao imati od 10 do 12 godina. 'Prema tome, on, svakako, nije pamtio ko je 1219. godine patrijarhovao čak u Nikeji - da li German II ili njegov prethodnik Manojlo I - nego su mu to kazivali drugi, pa su u tome oni i pogrešili, a ne on. Po svoj prilici nešto im je za to dalo povoda. Možda je, na primer, posle Manojla I, i German II potvrdio Savi njegovo posvećenje za samostalnog srpskog arhiepiskopa, i to u vezi sa žalbom Homatijanovom kod Germana zbog Savinog posvećenja, a i inače u vezi sa neslogom između Germana i Homatijana. A moguće su valjda i druge kombinacije. Kako bilo da bilo, tek Domentijanovi izveštači nisu mogli tu stvar sasvim isisati iz prstiju'.
Jedna od mogućih kombinacija, i svakako najinteresantnija, jeste i ta, da je Sveti Sava, kasnije, za vreme svoga prvog putovanja u sveta mesta, od patrijarha Germana II dobio punu autokefalnost Srpske pravoslavne crkve. Na ovu kombinaciju vratićemo se kasnije. nastaviće se
