Izvor: Politika, 14.Jan.2010, 23:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Statistički regioni uzburkali strasti
U više opština traže referendume da bi se prebacili u region kome sada ne pripadaju
Od ideje o statističkim regionima, koji su preduslov za dobijanje sredstava iz evropskih fondova za regionalni razvoj, za pola godine stiglo se do zahteva za referendumima u različitim krajevima Srbije u kojima su građani nezadovoljni nedavno utvrđenom mapom regiona. Referendumom prete Bošnjaci iz Raškog okruga, ali i Srbi iz Raškog i Zlatiborskog okruga. Istim mehanizmom izražavanja >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << volje naroda zapretili su i Šumadinci iz Rekovca, koji negoduju što su uključeni u Istočni, a ne u Centralni statistički region.
Talasanja su započela zahtevom političkih predstavnika Bošnjaka za objedinjavanjem Novog Pazara, Tutina, Sjenice, Priboja, Prijepolja i Nove Varoši u jedan region, odnosno zahtevom koalicionim partnerima u vlasti da se poštuje obećanje dato u julu prošle godine da će ovih šest opština biti u istom statističkom regionu. Na to su se nadovezali Albanci s juga i Mađari sa severa Srbije, podsetivši na svoje stare težnje da se „njihove” opštine grupišu u podregione.
Kako će se završiti ova priča možda će biti jasnije posle sastanaka predstavnika bošnjačkih partija sa predstavnicima Vlade Srbije najavljenih za ovu nedelju. Kako je rečeno u kabinetu premijera, narednih dana u vladi će biti sastanak Bošnjaka i predstavnika Ministarstva za ekonomiju i regionalni razvoj i Republičkog zavoda za statistiku, a ako bude bilo potrebno u razgovore će se uključiti i premijer.
„Ukoliko vlada ne izađe u susret našim zahtevima raspisaćemo referendum u Novom Pazaru i Tutinu o pripajanju ove dve opštine zapadnom statističkom regionu”, kaže funkcioner Ugljaninove Bošnjačke liste i narodni poslanik Esad Džudžević. Na drugoj strani Udruženje Srba „Ras” iz Novog Pazara u slučaju da se stvara „sandžački region” preti referendumom kojim bi se iz sadašnje novopazarske izdvojile dve srpske opštine.
U Novoj Varoši, kako navode pojedini mediji, više srpskih sela na desnoj obali reke Uvac ne želi moguće spajanje sandžačkih opština u jedan region, pa najavljuju otcepljenje od ove opštine i pripajanje Čajetini, Arilju i Ivanjici, odnosno opštinama koje neće biti u regionu Sandžaka. I oni kažu da bi mogli da raspišu referendum.
Funkcioner stranke Zajedno za Šumadiju Milan Mitrović ocenio je da je pripajanje levačkog kraja regionu istočne Srbije zabrinulo građane za njihovu egzistenciju, zbog čega će ta stranka pokrenuti niz akcija za pripajanje šumadijskom regionu, od kojih je prva potpisivanje peticije građana. Podsetivši da je Skupština opštine Rekovac pre četiri godine donela inicijativu za pripajanje te opštine Kragujevcu, koju je prihvatila i usvojila kragujevačka skupština, Mitrović je rekao da su Rekovčani spremni i na organizovanje referenduma na teritoriji te opštine sa ciljem da se pripoje regionu Šumadije.
Šansu da iznova plasiraju svoje ideje u priči o regionima i „podeljenom Sandžaku” videle su i neke manje bošnjačke partije. Predsednik Narodnog pokreta Sandžaka Džemail Suljović podseća na referendum od 1991, na kome su se Bošnjaci, (tadašnji Muslimani) u velikom procentu izjasnili za autonomiju Sandžaka „sa pravom priključenja nekoj od susednih država”. Suljović aktuelne bošnjačke ministre naziva „vazalima beogradskog režima”.
U Ministarstvu za državnu upravu i lokalnu samoupravu kažu da je Zakonom o teritorijalnoj organizaciji Republike Srbije, kojim se određuje teritorija teritorijalnih jedinica i uređuju druga pitanja od značaja za teritorijalnu organizaciju, predviđeno da inicijativu za pokretanje postupka za osnivanje, ukidanje i promenu teritorije opštine može podneti skupština opštine ili 10 odsto birača koji imaju prebivalište na teritoriji opštine na koju se promena odnosi. Inicijativa mora da sadrži i analizu sa ekonomskim, prostornim, i demografskim pokazateljima efekata promene koja se inicira. Ako oceni da je predložena promena zakonita i opravdana, Vlada Srbije dostavlja Narodnoj skupštini predlog za raspisivanje savetodavnog referenduma.
Narodna skupština, u skladu sa zakonom, raspisuje savetodavni referendum na kome se građani, koji imaju biračko pravo i prebivalište na teritoriji opštine na koje se promena odnosi, izjašnjavaju da li su „za” ili „protiv” promene koja se inicira.
U ovom ministarstvu posebno ističu da se ovo odnosi na osnivanje, ukidanje i promenu teritorije grada ili opštine, dakle ne važi za primere vezane za Zakon o regionalnom razvoju, odnosno izdvajanje iz jednog i pripajanje drugom statističkom regionu.
S. Bakračević - B. Baković
[objavljeno: 15/01/2010]
