Izvor: Blic, 02.Nov.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sad Srbija krši i prava Rumuna?!
Sad Srbija krši i prava Rumuna?!
Deo srpskih civilnih i crkvenih vlasti sprovodi progon u rumunskim pravoslavnim parohijama i donosi administrativne odluke o rušenju novih crkava koje je sagradila rumunska zajednica u istočnoj Srbiji, stoji, između ostalog, u 'rezoluciji o kršenju ljudskih prava rumunske etničke manjine u Srbiji' koju je 17. oktobra ove godine predložila grupa poslanika Parlamentarne skupštine Saveta Evrope.
Predlog moldavskog poslanika Vlada >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Cubreacova potpisalo je još 13 poslanika iz deset zemalja, među kojima su po dva Moldavca, Rumuna i Mađara. O predlogu, međutim, još nije raspravljala Skupština i on obavezuje samo njegove potpisnike. U uvodnim rečenicama tog dokumenta navodi se da rumunska manjina živi u 39 rumunskih ili mešovitih lokacija u Vojvodini, i u 154 rumunske lokacije i 48 mešovitih lokacija između Dunava, Timoka i Morave u istočnoj Srbiji. Potom se izražava žaljenje što 'Srbija primenjuje duple standarde stvarajući veštačku separaciju Rumuna u Vojvodini i Rumuna u istočnoj Srbiji, tako što odbija da ovima drugima prizna da se izjašnjavaju kao Rumuni i nameće im naziv Vlasi'. U predlogu se dalje kaže da su 'Rumuni u istočnoj Srbiji od 1833. godine onemogućeni da uživaju najosnovnija ljudska prava u školama i crkvama, jer država Srbija i Srpska pravoslavna crkva odbijaju da prihvate rumunski jezik u tim institucijama'. Dodaje se i da je u istočnoj Srbiji 'zabeležena eskalacija ksenofobije'.
Uz isticanje da ta situacija ne zadovoljava norme i standarde Saveta Evrope, vlasti SCG se pozivaju da 'garantuju poštovanje fundamentalnih prava i sloboda pripadnika rumunske manjine u istočnoj Srbiji, zajamčenih Evropskom konvencijom o ljudskim pravima, posebno jezičkih, kulturnih i verskih prava, uključujući državne škole i crkve, u skladu sa modelom koji se primenjuje u Vojvodini'. Od Vlade Srbije traži se da 'poštuje pravo Rumuna u istočnoj Srbiji da izražavaju svoj etnički identitet u skladu sa principima SE'.
Petar Lađević, sekretar Saveta Srbije za nacionalne manjine, kaže za 'Blic' da pomenuti predlog predstavlja 'krajnje neodgovoran, bespotreban i ružan pokušaj internacionalizacije pitanja položaja Vlaha u istočnoj Srbiji'.
- Nema nikakve državne politike koja separira Rumune i Vlahe. Veoma malo ljudi u istočnoj Srbiji izjašnjavaju se kao Rumuni. Vlasi neguju vlaški identitet i Savez Vlaha Srbije je osnovan upravo s ciljem da se taj identitet očuva - kaže Lađević. On tvrdi i da u istočnoj Srbiji nema nikakvog progona na verskoj osnovi niti rušenja crkava. Ističući da postoje 'određene razlike u shvatanjima Rumunske pravoslavne crkve i SPC', Lađević dodaje da 'država ne može da se upliće i arbitrira u tom sporu'. Naš sagovornik naglašava da između vlaških organizacija i države Srbije nema nikakvih sporova i poručuje da Srbija ima sve mehanizme da zaštiti i unapredi prava vlaške manjine.
Dejan Vukelić
