Izvor: Blic, 25.Mar.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Mržnja se širi
Mržnja se širi
Sve ove nevladine organizacije su ti jevrejske. Sve bih ja to isterao iz Pazara. Imaju pola sveta u svojim rukama, još i u mom gradu da gledam jevrejske ispostave - kaže Saša (25), Srbin iz Novog Pazara. Saša priznaje da nikad nije upoznao nijednog Jevrejina.
I Elvir, Bošnjak iz Novog Pazara, počinje da ne voli Jevreje. On je student medicine i kaže da poznaje dosta mladih ljudi, studenata, koji sa velikom količinom mržnje govore o Jevrejima, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << uglavnom kao neprijateljima islama.
- Često slušam njihovu priču i čini mi se da i ja počinjem o Jevrejima da stičem takvo mišljenje - priznaje Elvir.
Danas se širom Srbije ponovo javlja antisemitizam u područjima gde Jevreji nikada nisu živeli ili su iz njih odavno otišli. To je slučaj i sa Novim Pazarom, koji naseljavaju Bošnjaci i Srbi. Upravo je netrpeljivost prema Jevrejima možda jedina stvar oko koje neki Bošnjaci i Srbi imaju konsenzus.
U Novom Pazaru jedini trag nekadašnjeg postojanja Jevreja je nekoliko zapuštenih i oronulih kamenih ploča u uskoj ulici na izlasku iz grada. Poslednji Jevrejin Mošo Mentović napustio je Novi Pazar 1972. godine. Od te godine u Novom Pazaru nema više Jevreja.
Dok Srbi u Jevrejima vide ispostavu stranih uticaja koji su, prema postojećoj ksenofobiji, antisrpski, stanovništvo muslimanske veroispovesti često se identifikuje sa problemima koje njihova verska sabraća imaju širom sveta.
Aida Ćorović, iz NVO 'Urban in', smatra da su polazišta mržnje Srba i Bošnjaka prema Jevrejima drugačija, ali je žrtva ksenofobije ista.
- Veliki broj Bošnjaka 'oseća patnju' i saoseća sa braćom Palestincima, pa shodno tome mrze Jevreje. Srbi pak 'krivicu' Jevreja prepoznaju u 'svetskoj zaveri' protiv Srbije, bombardovanju, svetskom finansijskom monopolu, a sve se, navodno, odigrava pod okriljem jevrejskih moćnika - kaže Ćorović, dodajući da trend antisemitizma postaje sve prisutniji, te da se više ne može okarakterisati kao 'sporadični incident'.
- Sve je više veb-sajtova sa antisemitskim sadržajem, grafita na mnogim zidovima u Srbiji iste sadržine, kukastih krstova i slično. Sve to nikome ne donosi dobro - smatra Aida.
Međutim, Muradija Kahrović, etnolog iz Gradskog muzeja u Novom Pazaru, smatra da ni u prošlosti nije bilo previše bliskih odnosa između Jevreja i lokalnog stanovništva.
- Način na koji su Jevreji živeli, kao zatvorena i finansijski uvek nadmoćnija zajednica, uticao je na to da ih ljudi ne vole posebno, što, naravno, ne znači da ih mrze. Rekla bih da gledaju sa rezervom na pojam 'Jevrejin'. Sam naziv 'Ćifuti', što je turcizam i znači 'škrtice', koji su im meštani Novog Pazara dodelili, govori sve o tome kako su ih doživljavali - rekla je Kahrović za IWPR. Ipak, ona smatra da današnja pojačana odbojnost prema Jevrejima ne dolazi od ljudi iz grada, već 'pretežno od ljudi sa sela koji nemaju jasan stav ni o čemu'. To nema veze sa ratovima u svetu.
Džengis Buljukbas (autor je polaznik kursa novinarstva IWPR u Novom Pazaru)
