Izvor: Politika, 25.Okt.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Lokalna (ne)disciplina
Kršenje programa stranke, loši izborni rezultati, formiranje neprincipijelnih koalicija i otkazivanje poslušnosti "centrali" (koja se po pravilu nalazi u Beogradu), samo su neki od razloga koje su političke partije u Srbiji ove godine iskoristile da "disciplinuju" svoje funkcionere na lokalnom nivou. Među političkim partijama u Srbiji, unutarstranačka disciplina često previđa mogućnost postojanja različitih političkih ubeđenja i pravo lokalnih funkcionera da bez posledica ostanu u manjini. >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Čvrstu ruku "centrale" to po pravilu ne interesuje.
Poslednji primer "disciplinovanja" u stranačkoj hijerarhiji pokazala je Demokratska stranka raspustivši svoj opštinski odbor u Kniću, jer su odbornici DS-a glasali za smenu predsednice opštine zbog korišćenja porodiljskog odsustva. Krajem prošle nedelje, DS je raspustio i opštinski odbor u Leskovcu zbog, kako je objašnjeno iz beogradske centrale ove stranke, "neodržavanja sednice duže od tri meseca". Za 17 godina postojanja, ovo je bila četvrta "prinudna uprava" u leskovačkom odboru DS-a. Marko Đurišić, predsednik Izvršnog odbora Demokratske stranke, smatra da lokalni odbori ove stranke imaju veliku slobodu u odlučivanju, "najveću među strankama u Srbiji".
– Upravo zbog toga nam se i dogodilo ovo u Kniću. Opštinski odbori mogu da budu raspušteni iz više razloga, među kojima su postupanje suprotno programu i statutu stranke, kao i odlukama stranačkih organa – rekao je Đurišić za "Politiku".
Početkom avgusta ove godine, raspušten je Opštinski odbor Liberalno-demokratske partije u Subotici koji se, prema objašnjenju sa stranačkog veb sajta, "od svog konstituisanja nije snašao". Socijalistička partija Srbije je u junu zbog slabih izbornih rezultata raspustila opštinski odbor u Paraćinu, a mesec dana kasnije i u Pirotu. Prethodno je, zbog loših rezultata na januarskim izborima, Srpski pokret obnove raspustio opštinske odbore u Rasinskom okrugu – u Kruševcu, Aleksandrovcu i Brusu.
U martu su raspuštena tri opštinska odbora G17 plus, sa različitim obrazloženjima – u Srbobranu "zbog kršenja stranačke discipline i uzurpacije odbora u ličnu korist", u Beloj Crkvi "zbog neaktivnosti u radu" i u Pančevu "zbog odluke o bojkotu kampanje za vreme parlamentarnih izbora".
Nikola Papak, šef informativne službe G17 plus, rekao je za "Politiku" da su izborni rezultati presudni za odluku da se neki opštinski odbor raspusti.
– Izborni rezultati su na prvom mestu. Ako su u nekoj sredini lošiji od proseka u republici, to je već razlog da se preispita rad određenog odbora. Opštinski odbor može da bude raspušten i u slučaju da se ogreši o statut stranke ili odluku glavnog odbora – kazao je Papak. On tvrdi da opštinski odbori ove stranke imaju punu slobodu odlučivanja sa kojim partijama žele da sarađuju na lokalnom nivou.
– Odluka Glavnog odbora je da se na lokalnom nivou ne mogu sklapati koalicije sa SPS, SRS i Pokretom snaga Srbije – rekao je Papak. Međutim, prema istraživanju iz marta ove godine koje je sprovela nevladina organizacija "Protekta" u saradnji sa Cesidom, G17 plus je u 11 opština u Srbiji bila u koaliciji sa SPS-om, a u osam opština sa SRS-om.
Veliku buru u stranačkoj organizaciji Demokratske stranke Srbije izazvalo je i raspuštanje gradskog odbora ove stranke u Novom Sadu, koji je bez odobrenja centrale podržao SRS posle lokalnih izbora 2004. godine. Tek jula ove godine, DSS je u Novom Sadu formirao privremeni Gradski odbor, koji je u avgustu protiv funkcionera ove stranke Dejana Mikavice i Miloja Jakovljevića pokrenuo disciplinski postupak zbog "neprimerenih nastupa u javnosti" o čemu bi trebalo da odlučuje disciplinska komisija stranke u Beogradu.
– Svi odbori, od mesnog, opštinskog i gradskog, pa sve do poslaničke grupe u Skupštini Srbije znaju kako treba da se ponašaju. Ta oblast je jasno regulisana statutom stranke – kazao je za "Politiku" poslanik DSS-a Dragan Šormaz. Ta stranka je više puta dala do znanja da je za nju prihvatljiva saradnja na lokalnom nivou sa svim partijama osim Liberalno-demokratskom i Ligom socijaldemokrata Vojvodine.
Postoji mogućnost da Novi Sad postane poprište raskola i u SRS-u, iako su do danas radikali bili poznati kao stranka u kojoj vlada vojnička disciplina. Gradonačelnica Maja Gojković, naime, kako je "Politika" već pisala, već dugo ima "problem u komunikaciji" sa vrhom stranke.
– Za sada ništa u Novom Sadu nije urađeno mimo odluka opštinskog odbora SRS-a. Ukoliko bi se to dogodilo, konačnu reč bi imala Centralna otadžbinska uprava – rekao je za naš list Dragan Todorović, potpredsednik SRS. On smatra da su "opštinski odbori, bez obzira na to da li su u vlasti ili ne, dužni da deluju u skladu sa politikom stranke". Na pitanje da li bi, na primer, neki opštinski odbor mogao da bude raspušten u slučaju da napravi savez sa LDP-om, Todorović odgovara da bi odgovornost snosio onaj ko to učini, ali i podseća da jedino predsednik stranke ima pravo da odlučuje o stupanju u koaliciju.
– SRS ne disciplinuje svoje lokalne partijske organizacije. Do sada nije bilo nijednog slučaja raspuštanja opštinskih odbora, ali su iz stranke isključivani odbornici SRS-a u pojedinim opštinama – rekao je Todorović.
Miodrag Radojević, iz Instituta za političke studije, rekao je za "Politiku" da u našim partijama vlada strogi centralizam i da zbog toga, ali i zbog statutarnih normi, lokalni odbori nisu u mogućnosti da učestvuju u kreiranju stranačke politike. Zato, smatra on, ne treba tvrditi niti da je centrala u pravu, a da lokalne organizacije greše, niti obrnuto.
– Po liderstvu sve naše partije liče kao jaje jajetu i mogu da se posmatraju kao kompanije koje imaju svoje filijale širom zemlje. U tom smislu, stranka često nije zadovoljna kvalitetom lokalnih kadrova ili politikom koju vode, pa poseže za njihovu smenu. Lokalni odbori imaju određenu autonomiju, ali je ona uvek ograničena opštim smernicama centrale – objasnio je Radojević.
[objavljeno: ]
