Izvor: Blic, 26.Dec.2003, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Evropa čeka - da li smo spremni?
Evropa čeka - da li smo spremni?
Da li je državna zajednica Srbija i Crna Gora posle primanja u Savet Evrope spremna za pregovore o asocijaciji i stabilizaciji sa Evropskom unijom, pokazaće u narednoj godini studija o izvodljivosti koja će, prema najavama iz Evropske komisije, najverovatnije biti završena u martu 2004. godine.
Prema ranijim najavama iz EK u Beogradu, ukoliko studiju posle šestomesečne izrade Savet ministara EU pozitivno oceni, pregovori o asocijaciji >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << i stabilizaciji sa SCG započeli bi najranije u septembru naredne godine. Za završetak i pozitivan ishod studije iz EK poručuju da su neophodni preduslovi implementacije Akcionog plana o ekonomskoj harmonizaciji Srbije i Crne Gore, donošenje novog ustava, poboljšanje integracije između Srbije i Crne Gore i rešenje političkih sukoba koji usporavaju reforme.
Ipak, evidentno je da od započinjanja izrade studije o izvodljivosti nijedan od naznačenih uslova nije ispunjen. U EU neprestano ponavljaju da upućivanje zahteva za članstvo u EU ima smisla samo kada je potpisan sporazum o asocijaciji i stabilizaciji, ističući da mogućnost članstva naše zemlje u EU zavisi isključivo od napretka SCG i datum eventualnog članstva ne može da se predvidi.
Studija o izvodljivosti je specifičan izveštaj EK na tridesetak strana u kojoj se utvrđuje da li je domaće zakonodavstvo usaglašeno sa EU. Studiju izrađuje EK u saradnji sa timom iz Brisela i republičkim i ministarstvima na nivou državne zajednice.
Studija mora da ispunjava i određene političke kriterijume, koji podrazumevaju uspostavljanje demokratskih institucija i vladavinu prava, poštovanje ljudskih prava, zaštitu manjina, regionalnu saradnju i poštovanje međunarodnih obaveza, što podrazumeva i punu saradnju sa Haškim tribunalom.
Ukoliko Savet ministara EU pozitivno oceni studiju o izvodljivosti, iniciraće početak pregovora o zaključenju sporazuma o asocijaciji i stabilizaciji. Signali iz EK pristigli u drugoj polovini 2003. godine ukazuju da bi, u najpovoljnijim uslovima, pregovori o zaključenju sporazuma mogli da traju od septembra 2004. godine do marta 2005. godine, dok bi sam sporazum mogao da bude ratifikovan za dve godine, koliko je potrebno da parlamenti EU, svih članica ove institucije, kao i parlamenti SCG, ratifikuju sporazum.
Dužina trajanja pregovora nije definisana, pa je u slučaju Hrvatske trajala šest meseci, a u slučaju Makedonije oko osam meseci. Ipak, ne treba zaboraviti ni slučaj Albanije, čiju je studiju o izvodljivosti EU negativno ocenila.
Nakon pokretanja studije o izvodljivosti u septembru, u Vladi Srbije najavljeno je da će tokom oktobra Briselu biti poslata poruka da su ispunjeni svi kriterijumi s kojima se suočava SCG i da 'samo od tempa rada na studiji zavisi i brzina pridruživanja SCG Evropskoj uniji'. Brojne afere u političkom i ekonomskom životu Srbije, nezasedanje Skupštne državne zajednice, nemogućnost usklađivanja carinskih stopa 56 strateških poljoprivrednih proizvoda između dve države članice, kao i održavanje predsedničkih i vanrednih parlamentarnih zbora u Srbiji, usporili su mogućnost ispunjenja uslova koji su odavno poznati. Ivana Cvetković
