Izvor: B92, 24.Sep.2010, 16:40 (ažurirano 02.Apr.2020.)
"Bista Kalaita krivljenje istorije"
Beograd -- Istoričarka Dubravka Stojanović kaže da je podizanje spomenika četničkom komandantu Vuku Kalajitoviću krivljenje istorije - njegove jedinice su činile zločine.
"Ako mi želimo da budemo država koja stoji na strani ratnih zločina, onda je podizanje spomenika u redu", kaže Stojanovićeva.
Podizanje spomenika četničkom komandantu Vuku Kalajitoviću, za kog se tvrdi da je 1943. učestvovao u masakrima nad Muslimanima u Sandžaku i Bosni, izazvalo je >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << polemike i, kako neki kažu, ponovne podele u srpskom narodu.
Istoričarka Dubravka Stojanović smatra da je glavni problem u tome što su vlasti u Srbiji posle 2000. godine svog idealnog pretka odlučile da nađu u četnicima Draže Mihailovića. To pokazuje i zakon koji izjednjačava četnike i partizane, objašnjava Stojanovićeva i dodaje da je nacionalno pomirenje na tom polju nemoguće jer su se zločini nesumnjivo dogodili i predstavljaju istorijske činjenice.
"Potomak slavnih knezova Raškovića, oficir koji se opredelio za kralja i otadžbinu i odan đeneralu Draži Mihailoviću, hrabro je poginuo na Zlataru a grob mu se ne zna", napisano je na spomeniku komandantu Vuku Kalajitoviću, koji je pre nekoliko dana otkriven u selu Štitkovu, na putu Nova Varoš-Ivanjica.
Jedan od finansijera, Vojin Vučićević, kaže da je podignut spomenik oficiru do kraja odanom kralju i otadžbini "upamćenom po tome što je podjednako branio pravoslavni i muslimanski živalj".
Svi koji su finansijski pomogli izgradnju ovog spomenika su ideološki vezani za četnički pokret, ali ipak osuđuju ratne zličine koje su četnici počinili tokom Drugog svetskog rata, kaže Vučićević.
"Kalajitu nikada nije suđeno da bi on od suda bio proglašen ratnim zločincem. A svako drugo proglašenje njega za ratnog zločinca nije validno jer je političko, nije sudsko. Mi ne tvrdimo da on nije imao ratnih zločina, ali su imali i oni sa druge strane. Oni koji danas dižu glas protiv podizanja ovog spomenika nisu dobronamerni. Ja to ocenjujem i procenjujem kao da žele nove podele u srpskom narodu", kaže Vučićević.
Vuk Kalajitović, zvani Kalait, bio je komandant Drugog Mileševskog četničkog korpusa i, prema izveštaju četničkog komandanta Pavla Đurišića, učestvovao je 1943. u masakru nad Bošnjacima zapadnog Sandžaka i Bosne, kada je ubijeno 8.000 muškaraca, dece i staraca, a na stotine žena je silovano.
Zbog toga je komandant Kalait za muslimanski narod u Sandžaku zločinac, iako samo podizanje spomenika izaziva oprečne reakcije kod građana.
"Ako su komunisti godinama podizali spomenike svojim vođama, red je da i četnici podignu svojim vođam. Ovde se radi o Vuku Kalajitu koji je bio poznati vođa Mileševskog korpusa, čuvao je i Muslimane i Srbe"
"Ta rasprava da li je četnički pokret fašistički ili antifašistički, za Bošnjake u Sandžaku je besmislena jer su četnici koljači i grobari našeg naroda u Hercegovini, Crnoj Gori, Sandžaku i šire. Podizanje tog spomenika osuđujem"
"Ne znam čime je Vuk Kalajit mogao da zaduži one koji mu dižu spomenik. Poznato je da su od njegovog noža u ovom kraju mnogi bežali"
U poslednjih deset godina je sistematski rađeno na brisanju svih podataka koji su govorili o saradnji četnika sa okupatorom za vreme Drugog svetskog rata, kao i o četničkim zločinima prema srpskim i nesrpskim civilima, smatra istoričarka Dubravka Stojanović.
Ona upozorava da je zbog svih naroda koji žive na ovim prostorima nacionalno pomirenje teško ostvarivo zbog različitog tumačenje posleratne istorije.
"Ne možemo postići pomirenje partizana i četnika u Srbiji, pre svega zato što će okolni narodi, pa evo sad i Bošnjaci u Sandžaku reći – pa, dobro, vi ste se možda izmirili ali su ti četnici prema nama, u istočnoj Bosni, u Hrvatskoj, u Sandžaku, vršili zločin. Pomirenje unutar Srbije znači produbljivanje sukoba sa okolnim narodima, što mislim da je jedna tragična politika"
Podizanje ovog spomenika istoričarka Stojanović vidi kao odgovor na ponašanje glavnog muftije Islamske zajednice u Srbiji Muamera Zukorlića, koji, prema njenim rečima, samo podiže već dovoljno vrelu atmosferu u Sandžaku. Ipak, ona dodaje da je slavljenje četničkog komandanta najpogrešniji mogući odgovor na Zukorlića jer na taj način "ulazimo u spiralu nasilja i takmičimo se ko je jači".
