Izvor: RTS, 04.Maj.2009, 23:42 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (4. maj)
Na današnji dan umro doživotni predsednik SFRJ Josip Broz Tito. U NATO agresiji bombardovana zgrada RTS-a u Novom Sadu, a u vazdušnoj bici iznad Valjeva, u avionu "Mig 29" poginuo pilot potpukovnik Milenko Pavlović.
Predsednik SFRJ Josip Broz Tito umro je 4. maja 1980. godine. Upravljao je Jugoslavijom 35 godina. Kao austrougarski kaplar učestvovao je u Prvom svetskom ratu - između ostalog i u borbama protiv srpske vojske. Ranjen je i zarobljen u Rusiji 1915, posle >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << čega je pobegao iz zarobljeništva i učestvovao u Oktobarskoj revoluciji. U Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca se vratio krajem oktobra 1920, kada je postao član Komunističke partije, a 1937. njen generalni sekretar, voljom Staljina, posle smenjivanja i streljanja Milana Gorkića. Radio je 1936. i 1937. u Kominterni u Moskvi u vreme kad je likvidiran znatan broj jugoslovenskih komunističkih prvaka. Osim borbe protiv okupatora jedinice pod njegovom komandom sprovele su komunističku revoluciju - tokom i nakon rata. U zanosu revolucionarne "pravde" nestale su desetine hiljada nekomunista - pod maskom "borbe protiv saradnika okupatora" - čime je u stvari nepovratno uništen čitav građanski sloj. Odbio je Staljinov pritisak 1948, nakon čega je decenijama dobijao značajnu finansijsku i vojnu pomoć od SAD. Bio je jedan je od osnivača Pokreta nesvrstanih. U unutrašnjoj politici - ostavio je ustrojstvo koje je na kraju razorilo Jugoslaviju - ustav iz 1974. godine.
1493. - Ediktom pape Aleksandra VI Amerika podeljena na špansku i portugalsku interesnu sferu
1494. - Španski istraživač Kristifor Kolumbo otkrio Jamajku
1626. - Holandski istraživač Peter Minuit kupio od domorodaca Indijanaca ostrvo Menhetn, na kome će kasnije izrasti Njujork
1825. - Rođen Tomas Henri Haksli, engleski biolog i filozof
(Iling, 04. 05. 1825 - Istburn, 29. 06. 1895)
1869. - Umro Jovan Hadžić (Miloš Svetić), književnik i političar, prvi predsednik Matice srpske
(Sombor, 19. 09. 1799 - Novi Sad, 04. 05. 1869)
1885. - Umro Aleksandar Karađorđević, knez, sin Karađorđa Petrovića
(Topola, 11. 10. 1806 - Temišvar, 04. 05. 1885)
Aleksandar Karađorđević je vladao Kneževinom Srbijom od 1842 - 1858. godine. Na presto su ga doveli "ustavobranitelji" posle svrgavanja Mihaila Obrenovića. Za vreme njegove vladavine učinjen je vidan napredak na zakonodavnom i prosvetnom planu. Donet je Građanski zakonik, objavljeno "Načertanije" Ilije Garašanina, reformisano sudstvo, a Srbiji su na Pariskom kongresu, 1856. godine date garancije velikih sila. Otvoreno je više od 200 škola, Licej je pretvoren u veliko učilište, počeli su sa radom Društvo srpske slovesnosti i Narodna biblioteka. U spoljnoj politici Aleksandar se sve više oslanjao na Austrougarsku. To, kao i suprostavljanje ustavobraniteljskom Savetu dovelo je do sazivanja Svetoandrejske skupštine, 1858. godine. Tada je knez zbačen, a na presto je vraćen Miloš Obrenović.
1900. - Rođen Antun Augustinčić, vajar, akademik
(Klanjec, 04. 05. 1900 - Zagreb, 10. 05. 1979)
1903. - Poginuo Goce Delčev, makedonski revolucionar
(Kukuš, 29. 01. 1872 - Banica, 04. 05. 1903)
1921. - Rođen Edo Murtić, slikar i grafičar
(Velika Pisanica, 04. 05. 1921 - Zagreb, 02. 01. 2005)
1929. - Rođena Odri Hepbern, američka filmska glumica, dobitnica"Oskar"-a, ambasador UNICEF-a
(Brisel, 04. 05. 1929 - Lozana, 20. 01. 1993)
1930. - Rođen Miljan Miljanić, fudbalski trener, selektor i sportski radnik
(Bitolj, 04. 05. 1930)
1955. - Umro Žorž Enesku, rumunski violinista i kompozitor
(Liveni - Virnav, 19. 08. 1881 - Pariz, 04. 05. 1955)
1960. - Počela sovjetsko - američka špijunska afera oko obaranja američkog aviona "U - 2" iznad Sovjetskog Saveza
1979. - Margaret Tačer postala prva žena - premijer u britanskoj istoriji
1994. - Počela sa radom Novinska agencija BETA
1999. - Umrla Slavica Sretenović, pravnik, menadžer i generalni direktor BK TV
(Beograd, 22. 01. 1952 - Beograd, 04. 05. 1999)
2002. - Umro Jevgenij Fedorovič Svetlanov, ruski dirigent, kompozitor i pijanista
(Moskva, 06. 11. 1928 - Moskva, 04. 05. 2002)
2005. - Umro Ivan Hajtl, pozorišni, filmski i TV glumac
(Osijek, 19. 06. 1918 - Novi Sad, 04. 04. 2005)
2005. - Umrla Vida Pavlović, pevačica
(Futog, - Beograd, 04. 05. 2005)
2005. - Umro mr Branislav Brborić, sociolingvista, sekretar Odbora za standardizaciju srpskog jezika Instituta za srpski jezik SANU
(Pustipašići, 01. 02. 1940 - Beograd, 04. 05. 2005)
2007. - Umro dr Gašo Mijanović, profesor Pravnog fakulteta u Sarajevu, prvi predsednik Ustavnog suda Republike Srpske
(Mosko, 29. 01. 1924 - 04. 05. 2007)
2007. - Umro Božo Švarc, pukovnik, novinar, jedan od osnivača SD Partizan
(Zagreb, 1920 - Beograd, 04. 05. 2007)
2008. - Umro dr Sreten D. Martinović, istoričar
(Kosovo Polje, 1920 - Beograd, 04. 05.2008)
2008. - Umro Mihailo R. Mirić, književnik i izdavač
(Trnavac, 1942 - Trnavac, 04. 05. 2008)
