Izvor: Politika, 09.Apr.2013, 13:31 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Patrijaršija ne želi polemiku sa premijerom
Prvu veliku seobu 1690. predvodio je patrijarh Arsenije Treći Čarnojević, ali su patrijarsi nastavili da stoluju u Peći sve do 1766.
Bilo kakvo komentarisanje izjave premijera Ivice Dačića u ovom trenutku bilo bi uvlačenje u zamku eventualnih podela. Mi ne želimo da uđemo u tu zamku. Ovo je stav koji je za „Politiku” izneo jedan od ljudi iz najbližeg okruženja patrijarha Irineja, posle reagovanja >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << premijera Ivica Dačića na javni apel patrijarha državnom rukovodstvu Srbije.
Najpre je patrijarh u apelu, uoči „briselskog ultimatuma”, kako je Irinej nazvao poziv Brisela na dogovor između Beograda i Prištine, naveo da je „najvažnije predizborno i neposredno postizborno obećanje vas koji ste dobili narodno poverenje da u burnom i smutnom vremenu vodite državni brod Srbije bilo da ni pod kakvim uslovima nećete ni predati, ni izdati, ni prodati Kosovo i Metohiju, istorijsku staru Srbiju”.
Premijer je neuobičajeno oštro, ako se ima u vidu dosadašnja komunikacija između srpskih političkih prvaka i patrijarha, uzvratio da je apel SPC bio nepotreban, uz opasku „da saopštenje SPC nije došlo iz Peći, nego iz Beograda, što znači da je srpski patrijarh još 1690. godine napustio Kosovo”.
Komentarišući Dačićev stav prema odlasku patrijarha sa Kosova, ali i hipotetičku mogućnost da vrhovni poglavar SPC stoluje u Peći, jedan od uvaženih crkvenih istoričara, koji nije želeo da mu se ime navodi u novinama, podseća da je Velika seoba Srba u Austriju, severno od Save i Dunava, bila istorijska nužnost krajem 17. veka.
– Prvu veliku seobu 1690. godine predvodio je patrijarh Arsenije Treći Čarnojević, koji je, smatra se, odveo više od 30.000 ljudi sa područja Kosova i Metohije. Ali, patrijarsi su nastavili da stoluju u Peći i dalje, sve do 1766. godine, kada je, nažalost, Carigradska patrijaršija i Otomanska imperija ukinula Pećku patrijaršiju. Ona je obnovljena 1920. godine. Od tada, sedište Pećke patrijaršije je iz Sremskih Karlovaca preneto u Beograd, gde se i sada nalazi – ukazuje naš sagovornik, podsećajući da je zvanična titula patrijarha – arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski.
Šta zapravo predstavlja simbolika u zvaničnom nazivu patrijarhovom – „arhiepiskop pećki”?
Naš sagovornik ukazuje da ona podseća na činjenicu da je patrijarh srpski zapravo naslednik Svetoga Save, koji je bio prvi poglavar samostalne ili autokefalne srpske crkve.
– Sveti Sava je osnovao arhiepiskopiju u Žiči, a potom je preneo u Peć. Tu su stolovali svi pećki arhiepiskopi, a kasnije i patrijarsi.
Tu su grobovi najvećeg broja arhiepiskopa i patrijarha, od kojih su mnogi svetitelji, kao što su Arsenije Prvi, arhiepiskop Nikodin, pa arhiepiskop Danilo Drugi, prvi patrijarh u vreme cara Dušana – patrijarh Joanikije – napominje istoričar.
Na naše pitanje koliko je danas hipotetički moguće da patrijarh srpski stoluje na Kosovu, naš sagovornik odgovara kako neki pripadnici SPC smatraju da bi trebalo da patrijarh stoluje u starom sedištu srpskih patrijarha.
I, ne zaboravimo: ustoličenje patrijarha srpskog obavlja se u Pećkoj patrijaršiji, u Hramu Svetih Apostola – kopiji Hrama Svetih Apostola u Carigradu, koji je podigao car Konstantin Veliki. Tamo je ustoličen i patrijarh Irinej.
---------------------------------------------------------------------------------
Irinej bački: Crkva ne pretenduje da se bavi politikom
Portparol SPC vladika bački Irinej izjavio jejuče, posle završetka sastanka s državnim vrhom, da crkva ne pretenduje da donosi odluke umesto izabranih predstavnika naroda i da se bavi politikom, ali da ima i neotuđivo pravo da iznese svoje stavove o najvažnijim nacionalnim pitanjima.
„Nadamo se i verujemo i Bogu se molimo da će naš državni vrh imati i savesti i odogovrnosti i osećanja za potrebe opstanka našeg naroda na Kosovu i Metohiji”, rekao je je Irinej bački, prenosi Tanjug.
On nije želeo da komentariše jučerešnji izjavu premijera Ivice Dačića i njegov odgovor na pismo Sinoda SPC i patrijarha, rekavši da nije ni upoznat sa njim, pa da s toga ne može da govori o stvarima koje ne zna.
Na sastanku su bili predsednik Srbije Tomislav Nikolić, premijer Ivica Dačić i prvi potpredsednik vlade Aleksandar Vučić.
-------------------------------------------------------------------------------------
Đurić Mišina: Povratak u Peć ravno utopiji
Istoričar dr Veljko Đurić Mišina, koji je doktorirao na istoriji SPC u Drugom svetskom ratu, smatra da bi stolovanje patrijarha srpskog u Peći danas bilo ravno utopiji. Prema njegovoj oceni, obnovom Patrijaršije 1920. godine, ona je postala Beogradska patrijaršija, ali predstavlja i kontinuitet sa Pećkom. Istorijske okolnosti su takve da sedište Patrijaršije mora biti u Beogradu.
– Patrijaršija je istovremeno i administrativno sedište SPC. Nije poznat slučaj u istoriji da je neko sedište jedne pomesne crkve, izmešteno, pa vraćeno – ističe Đurić.
A. Apostolovski
objavljeno: 09.04.2013.
