Izvor: B92, 14.Nov.2010, 19:25   (ažurirano 02.Apr.2020.)

"Insajder" o vezi desničara i SPC

Beograd -- "Insajder" otkriva da ekstremni navijači i ekstremni desničari u incidentima učestvuju zajedno, dok imaju podršku pojedinaca iz SPC, ali i pojedinih stranaka.

Nemiri u Beogradu od pre mesec dana pokazali su da se u Srbiji ništa nije promenilo kada su ekstremne grupe u pitanju.

Inicijativa za njihovu zabranu već godinu dana je pred Ustavnim sudom, odluka još nije doneta. Nova epizoda "Insajdera" na programu je u ponedeljak u deset uveče.

>> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << />Dve epizode pod nazivom "Nasilje uz blagoslov” nastavak su serijala "Nemoć države" koji je izazvao brojne reakcije i pretnje novinarima Insajdera.

Tada je otkriveno da je poslednjih godina protiv vođa navijača Zvezde, Partizana i Rada podneto više od 100 krivičnih prijava za teška krivična dela, ali da godinama nema pravosnažnih presuda.

Jovan Bajford, socijalni psiholog na engleskom Otvorenom univerzitetu, godinama se bavio proučavanjem nastanka desničarskih organizacija u Srbiji. On za "Insajder" otkriva da je "Obraz", organizacija čiji su predstavnici danas u zatvoru, nastao u okviru pravoslavne misionarske škole tokom 90. godina, kao i da su sa članovima "Obraza" povremeno sarađivali predstavnici Demokratske stranke Srbije.

"Te ideoške veze su kasnije postale jasnije, pogotovo, recimo, poznato je da kada je "Obraz" počeo da deluje kao ekstremistička stranka, znači kad su imali internet sajt na kome su Jevreji cionisti identifikovani kao najveći neprijatelji o kome se govorilo negativno i o muslimanima i o gej populaciji i slično, da su tada, to je neka 2001. godina, da su tada u nekim delovima u gradovima u Srbiji sastanci "Obraza" održavani i u crkvenim domovima i u zgradama, odnosno prostorijama DSS-a, ukazuju na to da su tad mnogi, uključujući ljude iz politike ali i iz crkve, u "Obrazu" prepoznali jednu potpuno legitimnu organizaciju pravoslavne omladine a ne neke ekstremiste", objašnjava Bajford.

"Obraz" je osnovao teolog Nebojsa Krstić. Sve do 2001, odnosno do pogibje Nebojse Krstića, Obrazovci su, kako objašnjava Bajford, predstavljali podmladak SPC.

Međutim, kada je te godine Mladen Obradović došao na čelo "Obraza", poremetili su se njihovi odnosi sa crkvom, jer je Obraz postao praktično ekstremna desničarska organizacija. Tada sa Crkvom postaje bliska druga desničarska organizacija, Srpski sabor Dveri.

Predstavnik SPC, otac Aleksandar Đakovac tvrdi da crkva nema nikakve veze ni sa jednom desničarskom organizacijom, ali da treba razlikovati "Obraz" i "Dveri".

"Legitimno pravo svakog da kaže ono što misli da se za te svoje ideje u okvirima zakona i Ustava zalaže, ali nije legitimno da uzme motku i da bije, to nije legitimno. E, upravo je to razlika čini mi se između ovih iz "Dveri" i ovih organizacija kao što su "Obraz" i tu neke slične desničarske organizacije, koji su izgleda u nekom momentu, spremni da uzmu motku. I to ispadne nezgodno. I povezivati tek njih sa crkvom je neautentično u najmanju ruku", objašnjava Aleksandar Đakovac, Arhiepiskopija Beogradsko karlovačka.

Organizacija "Dveri", prema istraživanju "Insajdera", iako nikada otvoreno ne poziva na nasilje, predstavlja ideološku kapu svim ostalim desničarskim organizacijama. Međutim, o njima niko ne govori upravo zbog toga što imaju podršku pojedinaca iz crkve.

Nekoliko članova "Dveri" su poslednjih godina zaposleni u Patrijaršiji SPC. Mitropolit Amfilohije Radović često ucestvuje na njihovim tribinama, dok "Dveri" finansijska sredstva dobijaju od ministarstava Vlade Srbije i eparhija Srpske pravoslavne crkve.

Nova epizoda "Insajdera" na programu je u ponedeljak u 22 sata.

Nastavak na B92...