Izvor: Nezavisne Novine, 08.Jan.2016, 17:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Viktor Orban i Evropa
BEOGRAD - Mađarski premijer Viktor Orban ne prestaje da iznenađuje dosljedne poklonike cjelokupnog koncepta Evropske unije - upravo je, u samo dva dana, dva puta "bacio rukavicu u lice" Briselu, najprije podrškom zahtjevima britanskog premijera Dejvida Kamerona za reformama, a potom i najavom veta na eventualne sankcije Poljskoj.
Orban, naime, ne vidi ništa sporno u tome što je poljski predsjednik Andžej Duda potpisao sporni zakon o medijima, prema kojim se konzervativnoj >> Pročitaj celu vest na sajtu Nezavisne Novine << vladi daje kontrola nad državnim medijima, uprkos zabrinutosti EU i osudama organizacija za ljudska prava.
Iako je zbog ovog zakona reagovala EU, poručivši da će Poljskoj uvesti sankcije ukoliko on stupi na snagu, jer se njime krše zajedničke evropske vrednosti, Orban je najavio veto bilo kakvom predlogu sankcija, za čije uvođenje je neophodna jednoglasna podrska članica.
Kritičari navode da Poljska zakonom o medijima samo slijedi scenario mađarskog premijera, kojim je on u posljednjih pet godina "uredio" medijsku scenu svoje zemlje. Na taj način je konsolidovao svoju moć i neutralisao kritičare stranke koju vodi, Fides - tako piše Politiko.
Orban je, takođe, gotovo istovremeno jasno i glasno podržao većinu predloga za reformu EU, koje zahtjeva Kameron, u susret referendumu 2017. godine, na kojem bi se Britanci izjasnili da li žele ostanu u Uniji.
Britanski premijer, kako bi osigurao ostanak u EU, pokušava sa Briselom da pregovara o pitanjima koja najviše smetaju Britancima.
Od četiri Kameronova predloga, Orban je najavio da će podržati tri, poručivši da je najizazovnije pitanje socijalnih beneficija, jer "Mađarska ne može da prihvati nikakvu diskriminaciju".
Kameron je rekao da njegov prijedlog da se ograniče beneficije za migrante iz EU tokom prve četiri godine boravka u Britaniji "ostaje na stolu", ali da je otvoren za alternative.
Taj prijedlog, po mišljenju članica Unije, narušava princip nediskriminacije i slobode kretanja između zemalja EU.
Orban se i ranije oštro suprotstavljao Briselu, a Mađarska je nedavno među prvim članicama Unije podigla ogradu kojom je sprečila ilegalan ulazak migranata u zemlju.
Iako su kritike svakodvevno stizale iz Brisela, Orban se nije obazirao, ograda je ostala, a migranti su tada promjenili svoju putanju na putu ka "obećanim zemljama EU".
Evropski lideri, kategoričan je tada bio Orban u poruci - nesposobni su da se nose sa migrantskom krizom.
Nije se pokolebao ni poslije kritika da je podizanjem zida učinio nešto što u Evropi nije viđeno od pada Berlinskog zida krajem 1989. godine.
Mađarski premijer je došao u sukob sa Unijom i 2010. godine kada je odlučio da se suprotstavi odlukama Međunarodnog monetarnog fonda i prekine pregovore.
Tada je, naime, rekao da Brisel ne može da zabrani Budimpešti da donosi suverene odluke po pitanju privatnih penzionih fondova i centralne banke.
Takođe je podvukao i da Mađarska više neće da toleriše da joj strani investitori govore šta treba da radi u svojoj zemlji.
Retoriku koja je nagoviještavala ovake poteze Orban je nerijetko koristio i ranije.
Iako je prilkom pobjede na izborima aprila 2014. naglasio da su njegovi sunarodnici rekli "ne" mržnji i "ne" napuštanju Evropske unije, ipak je rezultate tih izbora tumačio i kao potvrdu politike njegove vlade, koja podrazumijeva i "borbu za nacionalni suverenitet".
Tokom te predizborne kampanje on je čak pominjao i "oslobodilački rat protiv Evropske unije".
Viktor Orban započeo je politički karijeru 1988. godine, s nekolicinom studenata, osnivanjem političke organizacije - Savez mladih demokrata (Fides).
Zanimljivo je da ta grupacija tada nije dozvoljavala članstvo starijima od 35 godina.
Njegova politička vještina došla je do punog izražaja 2006, poslije kopromitacije mađarskih socijalista Ferenca Ðurčanja, pošto je obijelodanjen jedan snimak Ðurčanjove izjave koji nije bio namijenjen javnosti.
Uslijedio je masovni izliv nezadovoljstva na ulicama Budimpešte, najveći poslije 1956. što će Orban uspješno iskoristiti.
Među prvim njegovim potezima bilo je odstranjivanje MMF-a iz Mađarske.
Iako suočen sa velikom ekonomskom krizom, obacio je ponudu kredita od strane MMF-a, za godinu dana vratio je sve dugove toj organizaciji, i potom zatražio od njenih predstavnika da napuste teritoriju Mađarske.
Naravno, u tom periodu, bio je primoran da uvede dodatne poreze, potom je izvršio nacionalizaciju privatnih penzionih fondova, i dodatno oporezovao bankarski sektor.
Prema pojedini tumačima Mađarska ima najviše poreske stope za banke u Evropi.
Razumije se, tim mjerama je uglavnom otjerao strane investitore, kao i stavljanjem nacionalne banke pod strogu kontrolu. Kao posljedicu, Mađarska danas ima budžetski deficit ispod tri odsto, ali takođe, prema podacima iz 2014, spoljni dug zemlje prevazilazi 80 odsto BDP-a.
Jednom prilikom Orban je politiku Angele Merkel prema Budimpešti uporedio sa nacističkom invazijom Mađarske 1944. godine.
Takve i slične njegove izjave, kao i nastojanje da razvija ekonomske odnose sa Moskvom, uprkos situaciji u Ukrajini, i oštrog stava Brisela u tom pogledu, kao, uostalom, i sa Pekingom, čine ga jednim od najzanimljivijih aktuelnih evropskih političara.
Nastavak na Nezavisne Novine...
