Izvor: RTS, 07.Jul.2014, 14:42 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zlatno doba u odnosima Kine i Nemačke
Nemačka kancelarka Angela Merkel nalazi se u trodnevnoj poseti Kini. To je čak sedma poseta Merkelove najmnogoljudnijoj zemlji sveta. Kineske kompanije kupiće čak 123 helikoptera kompanije "Erbas".
Nemačka kancelarka Angela Merkel nalazi su u trodnevnoj zvaničnoj poseti Narodnoj Republici Kini.
Poseta Merkelove Kini započela je u nedelju u gradu Čengdu u provinciji Sičuan. Ovaj grad od 14 miliona stanovnika ugostio je više od 160 nemačkih preduzeća >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << a u njemu radi i fabrika "Folksvagena" u kojoj je zaposleno skoro sedam i po hiljada kineskih radnika i koja godišnje proizvede oko 450.000 vozila.
Mediji u istočnoj Aziji javljaju da su danas u Pekingu Merkelova i njen domaćin premijer Li Kećiang potpisali duže vremena pripremane ugovore o narudžbini proizvoda nemačke aero i mašinske industrije, o investicijama u otvaranje novih fabrika automobila i udruživanju nemačkog avio-prevoznika "Lufthanze" i kineske kompanije "Er Čajna".
Naime, Narodna Republika Kina naručiće 123 helikoptera kompanije "Erbas", vrednih preko 300 miliona evra, dok će "Lufthanza" osnovati zajedničku kompaniju sa "Er Čajnom" sa ciljem da poveća broj kineskih putnika koji koriste njene usluge.
Lideri Nemačke i Kine postigli su i dogovor o izgradnji dve fabrike BMV-a u Kini, a Peking se i obavezao da će dozvoliti da nemačke banke ulože 10 milijardi evra u kinesko finansijsko tržište, javljaju kineski mediji.
Kancelarku Merkel u poseti Kini prati velika svita biznismena čiji je cilj da održe rast u trgovini između dve države koja je cvetala u proteklih desetak godina.
Nemačka je najveći spoljnotrgovinski partner Kine u Evropi, a sofisticirane nemačke mašine i alati, odnosno transfer nemačke tehnologije iz oblasti mašinske, elektronske i građevinske industrije, su jedan od važnih nosilaca industrijskog razvoja i ekonomskog progresa koje je Kine ostvarila u protekle tri decenije.
Sa druge strane, Kina je najveći spoljnotrgovinski partner Nemačke u Azijsko-pacifičkom regionu i, po obimu međusobne razmene, ukupno treći najveći ekonomski partner Berlina, iza Francuske i Holandije, ali ispred Sjedinjenih Američkih Država.
Osam fabrika "Folksvagena" u Kini
Trgovinska razmena između dve države prošle godine je dostigla 140 milijardi evra i neprekidno je rasla u protekloj deceniju i po. Tako je, na primer, Kina 2000. godine otkupila 1,6 odsto svih nemačkih izvoznih artikala, ali je taj udeo prošle godine dostigao 6,1 odsto.
Nemački "Folksvagen" je najuspešniji proizvođač automobila u Kini. Ovaj gigant auto industrije poseduje osam fabrika širom Kine i u proteklih 30 godina je prodao čak 20 miliona vozila u najmnogoljudnijoj zemlji sveta.
On namerava da, skupa sa svojim kineskim partnerom, u naredne četiri godine investira preko 18 milijardi evra u otvaranje novih proizvodnih pogona u dalekoistočnoj državi.
Nemački trgovci i akademici ocenjuju proteklu deceniju kao "zlatno doba" u ekonomskim odnosima između dve zemlje, a velika frekvencija međusobnih poseta najviših zvaničnika dve države pokazuje da su i politički odnosi Pekinga i Berlina odlični.
Kancelarka Merkel, kojoj je ovo sedma poseta Kini od kad je stupila na čelo nemačke države 2005. godine, sastaće se i sa kineskim predsednikom Si Đinpingom, koji je ranije tokom ove godine već boravio u Berlinu.
Ono što bi donekle moglo da poremeti ove idilične odnose je pitanje narušavanja nemačkih prava na intelektualnu svojinu, odnosno industrijska špijunaža na koju se žale nemačke kompanije.
Poslednjih godina trgovinske odnose između dve države opterećivalo je i pitanje dampinga kineskih solarnih panela u Evropi.
Naime, masovna proizvodnja jeftinih solarnih ploča u Kini zapretila je da uguši industriju proizvoda za korišćenje solarne energije u Nemačkoj, gde je razvoj tehnologije za eksploataciju obnovljivih, čistih izvora energije veliki cilj ne samo za privatne kompanije već i za samu državu, jer se Nemačka, nakon nuklearnog incidenta u Fukušimi zvanično odrekla upotrebe nuklearne energije od 2023. godine nadalje.
Ekonomski gledano, dalji rast trgovine između dve države mogla bi da uspori činjenica da u Kini rastu troškovi života i poslovanja, odnosno skače cena radne snage, usled čega poslednjih godina nemali broj stranih kompanija seli svoje proizvodne kapacitete u zemlje jugoistočne Azije poput Vijetnama i Tajlanda.
Prevaziđeni složeni odnosi iz prošlosti
Početak odnosa Nemačke i Kine u modernom dobu nisu nagoveštavali obostranu korist i zadovoljstvo koje postoje danas.
Naime, u drugoj polovini 19. veka Prusija, a potom i novoosnovana nemačka carevina, nastojale su da stanu rame uz rame sa evropskim kolonijalnim silama poput Velike Britanije, Francuske i Španije i da prigrabe teritorije i bogatstva na drugim kontinentima.
Nemci su pažnju usmerili na ogromnu Kinu koja je tada, nakon puno vekova slave i uspeha u razvoju civilizacije, kulture i vojnopolitičke moći, prolazila kroz period velike slabosti, jer je kasneći u industrijalizaciji, tehnološkoj i pravnoj modernizaciji, ostala poljoprivredna, feudalna država.
U poslednjoj deceniji 19. veka nemački inženjeri učestvovali su u izgradnji utvrđenja u lučkom gradu Ćingdaou koje je Kina, tada pod vladavinom dinastije Ćing, zamislila kao važno uporište odbrane od sve veće pretnje britanskih i američkih brodova, te rastuće moći Japana koji je već pokazivao interes za Korejsko poluostrvo i Tajvan, nakon što je izuzetnom brzinom sproveo reforme političkog i vojnog sistema, uz uvođenje najmodernijih zapadnih tehnologija.
Međutim, nakon što je tvrđava izgrađena, Nemci su je silom prigrabili 1898. godine, koristeći ubistvo dva nemačka misionara od strane kineskih nacionalista koji su se protivili širenju hrišćanstva kao izgovor za vojnu intervenciju.
Nemačka kaznena ekspedicija izvojevala je veliku novčanu odštetu od kineske države i povoljnu koncesiju nad zalivom Kiaočou. Nemci su tada započeli urbanizaciju zaliva i izgradili kompleks ulica sa administrativnim zgradama i školama u Ćingdaouu. Oni su, takođe, konstruisali vodovod i uveli struju i ulično osvetljenje, što je tada bilo nepoznanica u drugim delovima Kine.
Ćingdao je tako postao baza nemačke Istočnoazijskog eskadrona, jedine tadašnje mornaričke formacije te zemlje koja nije koristila nemačku teritoriju kao svoju domicilnu luku.
Nemačka okupacija zaliva Kiaočou pokrenula je jednu vrstu trke kolonijalnih sila za po Kineze nepovoljnim teritorijalnim koncesijama i predstavljala jedan od glavnih faktora koji su doveli do izbijanja tzv. "Bokserskog ustanka" 1898. godine. U tom dvogodišnjem okršaju kineski rodoljubi i kineska carska armija sukobili su se sa trupama osam velikih vojnih sila među kojima su bili Japan, Rusija, Britanija, SAD i Nemačka. Taj rat se završio padom i pljačkom Pekinga i označio početak komadanja Kine.
Nakon izbijanja Prvog svetskog rata 1914. Japan, koji je već bio okupirao Korejsko poluostrvo i Tajvan i u Veliki rat ušao na strani Britanije i Francuske, je zauzeo Ćingdao. Grad je vraćen pod kinesku kontrolu 1922. gde je i ostao sve dok Japan krajem tridesetih godina nije u potpunosti okupirao Kinu.
Uprkos ovim burnim političkim promenama, Ćingdao je nekoliko decenija ostao najvažniji centar prosvete u modernoj Kini jer su hrišćanski misionari u njemu, mnogi od njih Nemci, otvorili veliki broj kvalitetnih škola.
Tako grad Ćingdao i danas predstavlja simbol i onoga što je loše i onoga što je dobro u sino-nemačkim odnosima.
Merkelova i njen tim, nesumnjivo, sadašnjost i budućnost odnosa sa Kinom žele da grade na trgovačkoj i prosvetnoj, odnosno pozitivnoj ulozi i simbolici tog sada prosperitetnog naselja na obali severne Kine.
