Izvor: Blic, 10.Sep.2010, 01:55 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sećanje na velikog naučnika
Naučni simpozujum “Sto godina beogradske fiziološke škole Ivana Đaje”, na kome će učestvovati veliki broj eminetnih naučnika iz zemlje i inostranstva, počinje danas i trajaće četiri dana.
Pre tačno jednog veka Ivan Đaja osnovao je prvu katedru za fiziologiju u Fiziološkom zavodu, današnjem Institutu za fiziologiju i biohemiju. Njemu u čast Biološki fakultet organizuje simpozijum, na koji su došli naučnici iz Sjedinjenih Američkih Dražava, Velike Britanije, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Švedske, Nemačke, Slovačke" U naredna četiri dana održaće se niz predavanja, panel diskusija i Srpskoj akademiji nauka i umetnosi, kao i rektoratu Beogradskog univerziteta.
- Pored toga organizujemo i prateće manifestacije, kao što je predavanje o Ivanu Đaji koje će održati profesor Pavle Anđus. Takođe, otkrićemo i Đajinu bistu, koja će tokom simpozijuma stajati u Rektoratu, a kasnije ćemo je preneti u Institut za fiziologiju i biohemiju Biološkog fakulteta i svečano otkriti u toku oktobra – kaže Gordana Cvijić, predsednik Organizacionog odbora simpozijuma i upravnica instituta za fiziologiju i biohemiju Biološkog fakulteta.
Ivan Đaja (1884 – 1957) je osnivač fiziologije na Balkanu i pionir u istraživanjima hipotermije. Rođen je u Avru u Francuskoj, ali mu je otac Božidar bio Srbin. Sa šest godina prelazi iz Francuske u Srbiju gde pohađa osnovnu školu i gimnaziju, da bi dalje školovanje ipak nastavio u zemlji u kojoj je rođen. Prvi važniji rad objavljuje sa svega 22 godine, kada mu je jedno delo izašlo u časopisu pariske Akademije nauka, dok tri godine kasnije postaje doktor prirodnih nauka. U okviru Filozofskog fakulteta u Beogradu 1910. osniva prvu Katedru za fiziologiju na Balkanu i organizuje prvi institut za fiziologiju u Srbiji, kojim je rukovodio više od četiri decenije. Tokom Prvog svetskog rata bio je u zarobljeništvu, ali posle objavljuje pionirske radove iz oblasti termičke adaptacije homeoterama i konstruiše originalni aparat za merenje razmene gasova kod laboratorijskih životinja. Posle se više bavi bioenergetike, što ga kasnije dovodi do intezivnog proučavanja hipotermije. Po okončanju Drugog svetskog rata postiže zapažene rezultate i istraživanjima, pa ga 1955. i Francuska akademija nauka prima u svoje redove. Inače, pisao je i filozofska, ali i dela za decu, pretežno u "Politici”. Za sobom je ostavio oko 200 naučnih radova, veliki broj drugih publikacija i zlatni davinčijevski moto "Nulla dies sine experimento”.
Danas otkrivanje ploče Ivana Đaje
Ploča Ivana Đaje će danas, u 12.30 sati, biti otkrivena u ulici koja nosi ime po ovom velikom naučniku na Vračaru. Čast da otkrije ploču, koja je rad vajara Đorđa Arnauta, imaće predsednik Opštine Vračar Branimir Kuzmanović i Gordana Cvijić, upravnica Instituta za fiziologiju i biohemiju Biološkog fakulteta.
