Izvor: Blic, 11.Feb.2008, 10:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Grad istorijskih bitaka
Burna istorija Lazarevca, varošice na prilazu Beogradu neodoljivo podseća na sudbinu Ognjenke iz hit filma „Čarlston za Ognjenku". Glumica Sonja Kolačarić koja igra naslovnu ulogu u filmu, rođena je upravo u ovom mestu na obali Kolubare zbog čega smo je i zamolili da bude naš vodič i domaćin.
Vinovu lozu na brežuljcima oko reke Kolubare odavno su zamenili rudarski kopovi, iako je zemljište >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << i dalje plodno, kao i u vreme kad su na mestu današnjeg Lazarevca živeli isluženi rimski legionari. Ovaj nekad živopisan kraj pohodile su i pustošile redom sve vojske koje su prešle preko Balkana, od varvara, Bugara i Mađara, do Nemaca. I Ognjenkino selo Pokrp, su pregazile mnoge vojske, a čitavo muško stanovništvo je izginulo u poslednjim ratovima. Za one koji nisu gledali film da objasnimo da je u pitanju „selo neljubljenih žena koje skapavaju za muškarcima". U lazarevačkom kraju, pak, iako je u osnovi bogat, život je kroz istoriju samo kratko cvetao.
Tragovi ratova
Najdublje tragove na Lazarevac i okolinu je ostavio Prvi svetski rat. Dok se o strategiji Živojina Mišića u Kolubarskoj bici uče u svim svetskim vojnim školama, na desetkovano stanovništvo i gladne godine koje su usledile, svakodnevno podseća spomen kosturnica u kripti Crkve svetog Dimitrija.
- Odrasla sam u kući pored crkve i od malena je ona najznačajnije mesto u mom životu u Lazarevcu. U spomen kosturnicu, u kojoj su pokopane kosti domaćih, ali i austorugarskih vojnika, često sam silazila sama i palila svetlo. Sve je to bilo nekako bajkovito - seća se Sonja.
Crkva svetog Dimitrija je završena uoči Drugog svetskog rata. Osveštana je dvadeset godina kasnije, a oslikavanje je završeno tek nedavno. Postoje priče da su prve službe u njoj služili Nemci. U šestoaprilskom bombardovanju joj je porušeno stepenište tako da je u spomen kosturnicu godinama curila voda kad napolju pada kiša.
Ljudi od duha
- Lazarevčani su na neki na-čin posebni. Visoki intelektualci ili ne, svi imaju unutrašnji sadržaj i sa njima može kavlitetno da se raspreda o raznim filozofskim temama. Ipak, oduvek sam volela da provodim vreme sama. U bioskopu i biblioteci sam bila redovna i svaki film koji se pojavi prva sam gledala - priča Sonja.
Bioskopsko-pozorišna sala i biblioteka se nalaze u Centru za kulturu koji je i ostalim stanovnicima ovog dela grada jednako važan kao i Sonji.
U Lazarevcu, koji sa svim okolnim selima broji oko 60.000 stanovnika, ova biblioteka godišnje na čitanje izda više od 150.000 knjiga i 80.000 dnevnih, nedeljnih i periodičnih publikacija. A kad je počela da radi 1910. godine, bila je mala knjižnica sa čitaonicom i raspolagala je sa oko 400 knjiga. Osnovana je inicijativu opančara, tkača, terzija i abadžija, uglednih građana tog vremena.
Kamengrad
Posebnu ambijentalnu celinu u Lazarevcu čini kameni vrt, kompleks u samom centru grada, koji je spontano dobio ime „Kamengrad". Autori ovog originalnog projekta su naivni vajar Bogosav Živković. U njemu se nalazi pozornica za manje pozorišne predstave, monodrame, koncerte, književne večeri. Ima šest trpeza i elemente etno nasleđa- mlinski kamenovi, žrvanj, ognjište, kamene klupe.
- Lazarevac je miran i tih kraj u kome se i usred dana čuje cvrkut ptica. Međutim, koliko je sladak gradić shvatila sam tek kad sam počela da putujem po zemlji. Sada ga volim i srećna sam što imam gde da se sklonim od gužve, ali dugo nije bilo tako - priča Sonja Kolačarić.
Zabava na jezeru Očaga i bazenima
Pošto sam trenirala rukomet, bila sam redovna u sportskom centru. U njemu je, čini mi se, bazen uvek bio najjeftiniji na svetu - priča Sonja.
Letnju zabavu Lazarevčani najčešće nalaze na Očagi, jezeru uz Ibarsku magistralu. Na njoj se sa jedne strane bazena nalaze tereni za odbojku, a sa druge prostor za binu. Sonja Kolačarić se seća da su tu bili „stvarno dobri koncerti".
Lazarevac u brojkama
Broj stanovnika 30.000*
Broj naselja 33
Broj kopova 4
Vrtići 4
Osnovne škole 3
Srednje škole 2
Muzičke škole 1
Sportski centri 2
*Bez okolnih naselja
Prekrojili spomen kosturnicu
Kad je napravljena, spomen kosturnica je imala oltar i u svemu je pratila oblik crkve. Komunistička vlast je, međutim, na sve načine to pokušala da promeni. Pošto su napravili pregradne zidove, oltar i paraklisi se više ne vide, a na tabli je broj od 250.000 boraca stradalih na Kolubari, preinačen u 120.000.
