Izvor: Politika, 08.Avg.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Svetac pred crnogorskim sudom
Da li je ovo, nekad ekskluzivno, letovalište beogradskog "Putnika" kolateralna šteta u privatizacionim promašajima
TIVAT – Ostrvo u tivatskom zalivu na kome je smešteno turističko naselje "Sveti Marko", zaboravljeno poslednjih deceniju i po, vratilo se u žižu interesovanja javnosti. Doduše, ne zbog uspeha u turizmu ovog ekskluzivnog turističkog naselja koje su od sedamdesetih godina prošlog veka opsedali gosti mondenskog "Kluba Mediterane" iz Pariza već zbog >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << sudskog spora.
Javni poziv za prodaju turističkog kompleksa "Sveti Marko", koji je raspisala Agencija za privatizaciju Srbije, zaustavila je sudskom intervencijom kompanija "Junivorld holdings" Srbe Ilića u kotorskom Osnovnom sudu. Ova kompanija je pre tri godine od beogradskog turističkog preduzeća "Putnik" kupila većinski paket akcija za 5.200.000 dolara, a nedugo nakon toga počinje spor Ilićeve firme sa Vladom Srbije oko vlasništva nad imovinom najstarijeg srbijanskog turističkog društva. U sudskim sporovima i arbitraži koja je nastavljena u Međunarodnom sudu u Parizu atraktivno letovalište u krtoljskom zalivu postalo je "kolateralna šteta".
Ostrvo dužine 1.600 i širine oko 450 metara sa 1.000 kućica od trske izgrađenih u polinežanskom stilu čiji je vlasnik beogradski "Putnik" sada je ekonomska neprijatnost za vlast u opštini Tivat i Crnoj Gori koje i zagovaraju njegovu prodaju kako bi se ovaj lokalitet ogromnog turističkog potencijala ponovo valorizovao. Nameru Vlade Srbije da proda ostrvo podržavaju i tivatske lokalne vlasti i crnogorsko Ministarstvo turizma koje za vlasništvo nad jednim od najatraktivnijih ostrva na Crnogorskom primorju već imaju svoje kalkulacije.
O ponovnom vraćanju kompleksa "Sveti Marko" na noge razgovaralo se pre dve godine kada su direktor razvoja "Kluba Mediterane", David Monro, direktor zone Jadrana Đorđo Peruci i predstavnik hrvatskog kluba "Mediterane" Pavao Kukin sa predstavnicima beogradskog "Putnika" razmatrali mogućnosti nastavka saradnje na projektu naturističkog naselja. Nakon obilaska ostrva, gosti iz "Kluba Mediterane" pokazali su veliko interesovanje za nastavak tridesetogodišnje uspešne saradnje koja je prekinuta početkom ratova u SFRJ a razgovaralo se i o iznalaženju finansijskih sredstava za obnovu i rekonstrukciju turističkih kapaciteta.
Tivćanima su i dalje u živom sećanju godine kada su brojni francuski ljubitelji nudizma opsedali ovo ostrvo noseći raznobojne žetone oko vrata koje su tokom boravka koristili umesto novca. Ostale su u sećanju i velelepne proslave pada Bastilje i saradnja sa "Klubom Mediterane" koji slična naturistička naselja ima na najatraktivnijom letovalištima sveta. I ovog kao i svih prošlih leta Tivćani svojim barkama doplove do neke od sada zapuštenih plaža koje se protežu na 5.000 metara oko ostrva obraslog bujnom mediteranskom vegetacijom. Umesto žamora gostiju odjekuju glasovi malobrojnih posetilaca koji boravak koriste da odigraju koju partiju picigina u plićaku i da se brčkaju u čistoj vodi.
Dok traje dilema da li će ostrvo uskoro dobiti novog vlasnika ponovo se aktuelizuje i pitanje imena samog ostrva, koje je takođe sporno.
"Ime Sveti Marko je, u stvari, ime turističkog naselja koje se vremenom proširilo na celo ostrvo, kao i u slučaju Miholjske prevlake koju i danas mnogi zovu Ostrvo cveća. Ostrvo nosi ime po naselju koga više nema, a davanje imena kosi se sa istorijskim činjenicama", objašnjava nam tivatski publicista Vasko Kostić, predstavnik NVO "Miholjski zbor" koje se zalaže za vraćanje ostrvu izvornog imena Sveti Arhangel Gavrilo. "Iako se govori da je ostrvo ime dobilo po crkvi koja je tamo postojala, to nije tačno. Postojala je vojna kapelica na ostrvskoj koti pod turskim imenom "Ašanti Mark, ali nikakva crkva Svetog Marka nije postojala", tvrdi Kostić.
Krtoljani su ovo ostrvo zvali "školj" što je odomaćeni naziv za ostrvo ili "gabrio", što je u vezi sa Svetim arhangelom Gavrilom, a dugo godina bilo je poznato pod imenom "stradioti". Taj naziv je u vezi istorijskih događaja kada su na ovom ostrvu u vreme Mletačke republike boravili plaćenici grčkog i albanskog porekla.
"Ime Sveti arhangel Gavrilo se pominje u svim istorijskim dokumentima od 7. veka kada je vladao vizantijski car Iraklije", objašnjava nam sagovornik i dodaje da je ovo ostrvo bilo deo takozvanog "svetačkog arhipelaga" koga su čini Miholjska prevlaka – ostrvo Svetog arhangela Mihaila, ostrvo Svetog arhangela Gavrila i Bogorodičino ostrvo na kome je sada smešten katolički samostan "Gospe od milosti". "Oni koji su dali ime "Sveti Marko" želeli su da izbrišu deo vizantijskog i pravoslavnog nasleđa u Boki i odaju počast svecu koji je u zlatnim danima Venecije bio zaštitnik Mletačke republike", kaže naš sagovornik.
Željko Komnenović
[objavljeno: 08.08.2006.]
