Izvor: B92, 17.Jul.2011, 06:20 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Od Beograda južno da ne bude tužno
Beograd -- Po neravnomernosti razvoja, kada se glavni grad uporedi s najnerazvijenijom Merošinom, Srbija je na prvom mestu u Evropi.
Nebojša Ćirić, ministar ekonomije i regionalnog razvoja, kaže da je taj odnos jedan prema deset u korist najrazvijenijeg Beograda.
Na pitanje: kako se živi u Babušnici, Zlatko Aleksić, predsednik opštine, odgovora: "Nemamo para ni za školovanje dece, ni za sahrane".
Ova rečenica prvog čoveka jedne od 30 opustelih opština >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << u Srbiji ledi dah na plus 35 Celzijusovih i ubedljivije od svih napisanih studija predočava da su razlike između bogatih i siromašnih nepodnošljive. Ipak, od siromašne Babušnice, podsećaju upućeni, ima još siromašnijih.
"Po neravnomernosti razvoja, čiji je odnos jedan prema deset u korist najrazvijenijeg Beograda, kada se glavni grad uporedi sa najnerazvijenijom Merošinom, Srbija je na prvom mestu u Evropi", kaže Nebojša Ćirić, ministar ekonomije i regionalnog razvoja.
Od Beograda južnije, istočno i zapadno od „južne pruge”, ubuduće ne sme biti sve tužnije. To je, konačno, jasno i poziciji i opoziciji. "Razlike među regionima postale su dramatične, pa će njihov ravnomerniji razvoj biti jedan od najprečih zadataka budućih vlada", kaže potpredsednica vlade Verica Kalanović.
Pored ostalog, „stabilnost zemlje zavisi i od toga da li svi građani žive približno istim životom”, kazuje Božidar Đelić, potpredsednik vlade, zadužen za evropske integracije, i dodaje „da je vođenje politike uravnoteženog ekonomskog razvoja bitan uslov za približavanje Srbije članstvu u Evropsku uniju”.
Srbija bi, kao punopravna članica EU, za razvoj svojih siromašnih regiona godišnje mogla da računa na oko milijardu evra, kaže Đelić. Do punopravnog članstva, kad dobijemo status kandidata, stizalo bi nam dodatno oko 70 miliona evra godišnje iz budžeta EU za ujednačavanje razlika u razvoju regiona, kao i za poljoprivredu i ljudske resurse. Srbija je i do sada svake godine u regionalni razvoj ulagala oko 40 miliona evra, od ukupno 190 miliona evra, koliko je dobijala od EU.
Na „peglanju” regionalnih razlika radi se od sredine prošle decenije. O tome brine jedno ministarstvo i posebna agencija. Usvojena je Strategija regionalnog razvoja, od 2007. do 2012, Zakon o regionalnom razvoju postoji od 2009, a Nacionalni plan regionalnog razvoja Republička Skupština treba da usvoji do kraja marta naredne godine. Iako se, istini za volju, proteklih godina ulagalo u razvoj siromašnih, to nije bilo dovoljno.
Od 2006. godine država subvencijama podstiče investitore da podižu fabrike i zapošljavaju ljude u osiromašenim krajevima, gde je nezaposlenost najveća. Državne dotacije od 2.000 do 10.000 evra po zaposlenom radniku, u zavisnosti od industrijskog sektora, delatnosti i mesta ulaganja, do sada su privukle 860 miliona evra investicija. Za subvencije izdvojeno je iz budžeta 120 miliona evra, a u 171 investicionom projektu posao je dobilo 28.000 ljudi.
Novi konkurs, četrnaesti do sada, za dodele bespovratnih sredstava za nove investicije, upravo je raspisan, a rok za prijavljivanje je 9. septembar ove godine.
Ipak, najbitnije je, kažu upućeni, što je, izgleda, prošlog leta iskazana spremnost da se konačno odustane od modela razvoja i ekonomske politike koji su nakon „srpske oktobarske revolucije” 2000. drastično produbili jaz između nekoliko gradskih centara i ostalih delova Srbije, što potvrđuje i istraživanje dr Miroslava Zdravkovića, saradnika Ekonomskog instituta.
"Posle 2000. godine naglo je porastao relativni stepen razvijenosti Beograda i Novog Sada, u odnosu na prosek, a istovremeno pala relativna razvijenost gotovo svih drugih okruga. Njihov brz uspon, kao sedišta trgovinskih, saobraćajnih i finansijskih kompanija, posledica je uspostavljenog modela razvoja posle 2000. godine, pre svega rasta uvoza i trgovinskog deficita", kaže on.
Zdravković dodaje da se "iz poređenja sa kretanjima do 2000. godine može se naslutiti i uloga realnog kursa dinara na stepen nejednakosti unutar Srbije. Pad vrednosti valute smanjuje nejednakosti, dok ih njen rast povećava. Nivo odstupanja Beograda i Novog Sada u odnosu na prosek Srbije bio je u 1971. godini gotovo identičan današnjem, tačnije onome u 2005. godini".
Rast industrijske proizvodnje i smanjivanje spoljnotrgovinske neravnoteže – upravo je jedan od ciljeva „Postkriznog modela razvoja 2011–2020.”, koji su krajem prošlog leta javnosti i vladi predočili istaknuti ekonomisti, istraživači Ekonomskog instituta i Ekonomskog fakulteta u Beogradu.
Novi model, koji je premijer Mirko Cvetković prihvatio kao putokaz za vođenje ekonomske politike, ne bi ubuduće išao na ruku onima koji uvoze, već proizvođačima razmenljive robe i izvoznicima.
Šta će od toga biti, ostaje da se vidi, ali već sada je izvesno da će podsticaje od 2.000 do 10.000 evra, po otvorenom radnom mestu,po nedavno usvojenom vladinom programu oživljavanja velikih industrijskih centara, od ove godine dobijati i investitori u Loznici, Leskovcu, Kruševcu, Jagodini, Sremskoj Mitrovici, Aleksincu, Paraćinu, Bačkoj Palanci, Rumi, Vršcu, Boru.
Na listi, od ukupno 15 gradova kojima država dotacijama pomaže da privuku ulagače, od pre godinu i po dana su Niš, Kraljevo, Zaječar i Novi Pazar, a posle usvajanja vladinog programa, i još 40 slabije razvijenih opština.
Ministar ekonomije Nebojša Ćirić kaže da je namera da se dvostruko većim podsticajima za investitore u 15 gradova i 40 opština, u kojima živi više od petine stanovništva Srbije, smanjuje stopa nezaposlenosti, koja premašuje 20 procenata. Reč je o, praktično, opustošenim gradovima i opštinama, sa više od 50.000 žitelja, koji nisu privlačni za investitore.
