Izvor: RTS, 12.Dec.2012, 08:42   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (12. decembar 2012)

Na današnji dan 1873. godine Narodna skupština Kraljevine Srbije donela zakon kojim je dinar uveden kao novčana jedinica. Godine 1958 umrli Milutin Milanković i Slobodan Jovanović.

Na današnji dan 1958. godine umro je Milutin Milanković, matematičar, astronom i geofizičar, akademik. Milanković je bio jedan od naših najvećih naučnika svetskog ugleda. Gimnaziju je učio u Osijeku, građevinsku tehniku >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << je završio u Beču, gde je i doktorirao. Bio je prvi Srbin - doktor tehničkih nauka. Kratko vreme bavio se u Beču inženjerskom praksom. Po povratku u Beograd, preuzeo je katedre nebeske i racionalne mehanike i teorijske fizike na Velikoj školi. Član SANU postao je 1924. godine, a bio je i redovan član Nemačke i dopisni član mnogih  evropskih akademija. Napisao je više od sto naučnih radova i veoma popularnu knjigu "Kroz vasionu i vekove". Tvorac je teorije solarnih klima planeta, matematičke teorije o klimi na Zemlji i teorije o pomeranju Zemljinih polova. Jedan krater na Mesecu i jedan objekat na Marsu nazvani su, odlukom Međunarodne astronomske unije, Milankovićevim imenom. Autor je nacrta za reformu Julijanskog kalendara, koji je prihvaćen na Svepravoslavnom kongresu crkava u Carigradu 1923. godine, ali na žalost nije ušao u zvaničnu upotrebu, iako je bio tako savršen da bi ga trebalo korigovati tek nakon 28 800 godina.

Godine 1958. godine preminuo je istoričar, pravnik, profesor Univerziteta u Beogradu, predsednik vlade Kraljevine Jugoslavije, akademik Slobodan Jovanović. Jovanović je najznačajniji srpski pravni pisac i teoretičar države u 20. veku. Njegovi istoriografski radovi takođe su neprevaziđeni. Posle Drugog svetskog rata osuđen je u odsustvu na 20 godina robije, kao "ratni zločinac" na procesu Draži Mihailoviću i do kraja života ostao je u emigraciji u Britaniji. Smatran je jednim od najvećih svetskih autoriteta u oblasti teorije ustavnog prava. Bio je veoma plodan autor. Glavna dela: "Vođi Francuske revolucije", "O suverenosti", "O državi" (Osnovi jedne pravne teorije), "Ustavobranitelji i njihova vlada", "Svetozar Marković", "Makijaveli", "Druga vlada Miloša i Mihaila", "Vlada Milana Obrenovića", "Ustavno pravo Kraljevine Srbije", "Ustavno pravo Kraljevine SHS".

1635 - Osnovana Francuska akademija nauka

1642 - Holandski moreplovac Abel Tasman otkrio Novi Zeland

1806 - Poginuo Vasa Čarapić, ustanički vojvoda

(Beli Potok, 1788 - Beograd, 12. 12. 1806)

1830 - U Beogradu objavljen sultanov Hatišerif o povlasticama Srbiji 

(izdat 15. 08. 1830)

1873 - Narodna skupština Kraljevine Srbije donela Zakon o merama - dinar uveden kao novčana jedinica

1893 - Rođen Edvard Robinson, američki filmski glumac

(Bukurešt, 12. 12. 1893 - Los Anđeles, 26. 01. 1973)

1901 - Obavljeno prvo prenošenje poruke bežičnim putem-radio signalom preko Atlantika

1915 - Rođen Frenk Sinatra (Frensis Albert), američki pevač i filmski glumac, dobitnik "Oskara"

(Hoboken, 12. 12. 1915 - Los Anđeles, 14. 05. 1998)

1924 - Rođen Nandor Glid, akademski vajar, rektor Univerziteta umetnosti u  Beogradu(Subotica, 12. 12. 1924 - Beograd, 31. 03. 1997)

1943 - Rođen Vasil Hadžimanov, makedonski muzičar, filmski glumac i pesnik

(Kavadarci, 12. 12. 1943)

1979 - Otkriven spomenik Đorđu Petroviću Karađorđu na vračarskom  platou u  Beogradu

1988 - Otvoren Muzej zvuka u Beogradu

2001 - Umro Žan Rišar, francuski filmski glumac

(Besen,18. 04. 1921 - Pariz, 12. 12. 2001)

2003 - Umro Vladimir Rebezov, pozorišni scenograf

(Smederevo, 23. 08. 1921 - Zrenjanin, 12. 12. 2003)

2005 - Umro Vladimir Amidžić, pozorišni glumac

(Vinkovci, 15. 09. 1932 - Sombor, 12. 12. 2005)

2006 - Umro Jovan Surutka, profesor Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu, akademik (Banja Luka, 21. 03. 1921 - Beograd,12. 12. 2006)

2006 - Umro Piter Bojl,  američki filmski glumac

(Filadelfija, 18. 10. 1935 - Njujork, 12. 12. 2006)

2006 - Umro Oskar Klajn, austrijski kompozitor

(Grac, 05. 01. 1930 - Baden-Virtenberg, 12. 12. 2006)

2008 - Umro Tasos Papadopulos, kiparski političar i državnik, predsednik Kipra (Nikozija, 07. 01. 1934 - Nikozija, 12. 12. 2008)

2010 - Umro Ivan Rastegorac, književnik i filmski kritičar, saradnik Radio Beograda(Priština 15. 07. 1940 - Beograd, 12. 12. 2010)

Nastavak na RTS...