Izvor: Glas javnosti, Beta, 24.Sep.2009, 10:10 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Prve pare - bakarne
U tri tematske celine predstavljen je srednjovekovni novac koji je bio u upotrebi do 18. veka, zatim novac koji se koristio u Srbiji od početka štampanja novčanica do perioda hiperinflacije, i sva izdanja novčanica nastalih u periodu hiperinflacije do danas. U poslednjoj celini nalazi se i novčanica od pet stotina milijardi dinara, najveće nominalne vrednosti ikada štampane u svetu, koja je u trenutku puštanja u opticaj vredela svega osam nemačkih maraka.
Posetioci izložbe će >> Pročitaj celu vest na sajtu Glas javnosti << imati retku priliku da vide i krunidbeni dinar cara Dušana.
- Na prostorima današnje Srbije u srednjem veku je bio prisutan vizantijski, i novac srpskih srednjovekovnih vladara. U tom periodu je postojala jaka tradicija kovanja novca, a tada je Srbija u svojim najvećim rudnicima, Novom Brdu, Rudniku i Srebrenici proizvodila tri četvrtine ukupne evropske proizvodnje srebra. Među najlepšim kovanicama iz tog vremena je krunidbeni dinar cara Dušana, kaže Nikola Đukić, kustos zbirke NBS.
Prvi novac Knjaževine Srbije kovan je u bakru, a 1875. godine, kada je uspostavljena nacionalna monetarna jedinica - dinar, Srbi su, po prvi put u obnovljenoj državi, dobili i srebrni novac. Izdavanje papirnog novca počinje osnivanjem Privilegovane narodne banke Kraljevine Srbije 1884. godine, kada je u Briselu štampana prva novčanica u apoenu od 100 dinara, plativa u zlatu. Do 1918. godine novac Kraljevine Srbije je štampan uglavnom u Francuskoj i Belgiji, sa tekstovima na srpskom i francuskom, tada diplomatskom jeziku Evrope. U likovnom pogledu, na njima dominira ženska figura, personifikacija Srbije, sa devojkama u narodnim nošnjama i prikazima osnovnih grana tadašnje privrede - zanatstva, poljoprivrede i stočarstva.
Na izložbi su prikazane i novčanice koje nikada nisu bile u opticaju kao i one za koja su likovna rešenja uradili Đura Jakšić, Beta Vukanović, Paja Jovanović i Vasa Pomorišac. Među novčanicama koje se retko mogu videti su i one štampane 1943. godine u Londonu. U različitim su apoenima, sa likom kralja Petra Drugog Karađorđevića i nikada nisu korišćene u Srbiji.
Izložbu „Novac na tlu Srbije“, koja je otvorena do 11. oktobra, priredila je Čačanska banka povodom 53. godišnjice rada, a prema planu organizatora, ona će imati i obrazovnu ulogu.
- Za sve posetioce ulaz je slobodan. Za srednjoškolce je planirano predavanje kome će moći da steknu osnovna znanja iz ove oblasti, uz aktuelne teme o štednji, falsifikovanju novčanica, kao i ulozi i funkciji NBS, kažu u Čačanskoj banci.
