Izvor: RTS, 29.Nov.2020, 09:59

Srbija i crkva iz ugla poglavara, Ristić za RTS o tome ko je mogao da bude arhiepiskop

Patrijarh Irinej bio je 56. poglavar, ali 45. patrijarh Srpske pravoslavne crkve. Istoričar Dejan Ristić rekao je za RTS da je to zato što je SPC osnovana 1219. godine zaslugom Svetog Save prvog srpskog i tada je uspostavljena kao autokefalna arhiepiskopija. Prvih 12 poglavara bili su u činu arhiepiskopa do 1346. kada je na nekanonski način arhiepiskopija uzdignuta u rang patrijaršije kako bi kralj Stefan Dušan bio krunisan za cara, objasnio je Ristić.
>> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Mnogo se govori o izboru novog poglavara Srpske pravoslavne crkve. Podsećamo kako su Srbija i crkva izgledali iz ugla poglavara. 

Patrijarh Irinej bio je 56. poglavar, ali 45. patrijarh Srpske pravoslavne crkve. 
Gostujući u Jutarnjem programu RTS-a, istoričar Dejan Ristić rekao je da je to zato što je SPC osnovana 1219. godine zaslugom Svetog Save prvog srpskog i tada je uspostavljena kao autokefalna arhiepiskopija.
Ristić navodi da su prvih 12 poglavara bili u činu arhiepiskopa do 1346. godine kada je na nekanonski način arhiepiskopija uzdignuta u rang patrijaršije kako bi dotadašnji kralj Stefan Dušan bio krunisan za cara, jer može da ga kruniše patrijarh, a ne arhiepiskop.
Prema njegovim rečima, od tada pa do danas naša crkva funkcioniše kao patrijaršija uz dve velike pauze u svom postojanju kao crkvena organizacija, prvi put od 1463. do 1557. i od 1766. do 1920. kada je po drugi put obnovljena.
Ove godine se navršilo 100 godina od druge i konačne obnove kao crkvene organizacije, kaže Ristić.
Car Dušan imenovao je za poglavara ministra koji nije bio svešteno lice - 1337. bila je godina kada je postupio slično kao vizantijski carevi - da su svoje najbliže svetovne saradnike, dvorjane, postavljali za vaseljenske patrijarhe.
Te 1337. nakon smrti arhiepiskopa Svetog Danila Drugog pećkog, kralj Stefan Dušan postavio je za arhipiskopa upravnika dvorske kancelarije, u pitanju je Sveti Joanikije Drugi koji će 1346. postati i prvi patrijarh SPC.
Sveti Joanikije bio je bio poslednji arhiepiskop i prvi patrijarh SPC u periodu između 1337. i 1354. godine, kada je preminuo. 
Neporedno pre i posle Kosovske bitke patrijarh Jefrem je dva puta odlazio sa trona.
Mnogi poglavari SPC odlazili sa trona Mnogi poglavari SPC su podnosili ostavke i odlazili sa trona da bi ostatak života posvetili u askezi i odlazili sa trona, Sveti Sava prvi srpski je podneo ostavku na mesto arhipeiskopa. Kuriozitet je da je jedan od stranaca na tronu patrijarh Sveti Jefrem srpski u 14. veku u dva navrata bio biran mimo svoje volje, i u dva navrata je podneo ostavku što je specifičnost.
"Bio je Bugarin a ne Srbin, bio je holandarski monah, prešao u Dečansku pustinju, odakle je bio izabran mimo svoje volje, odricao se toga, umire krajem 14. veka prirodnom smrću u dubokoj starosti", kaže Ristić. 
Kada kažemo Sveti Sava pomislimo na osnivača crkve.
Ristić podseća da su petorica poglavara naše crkve nosili ime Sava - trojica arhiepiskopa koji su i kanonizovani kao Sveti Sava srpski, i zato postoji numeracija i dvojica patrijaraha sa imenom - Sava četvrti i Sava peti.
Prema njegovim rečima, poslednji poglavar SPC koji je nosio ime Sava bio je patrijarh Sava peti koji je preminuo u 15. veku i od tada nijedan poglavar nije nosio ime utemljivača naše crkve.
Govorio je i o rođenoj braći na čelu države i crkve istovremeno.
"To su bili kralj Stefan Provenčani u 13. veku i njegov mlađi brat Sveti Sava prvi srpski i kasnije kralj Stefan Uroš prvi veliki i njegov brat Sveti Sava drugi srpski - koji su bili na čelu države i crkve istovremeno", rekao je Ristić.

Nastavak na RTS...






Pročitaj ovu vest iz drugih izvora

Napomena: Ova vest je automatizovano (softverski) preuzeta sa sajta RTS. Nije preneta ručno, niti proverena od strane uredništva portala "Vesti.rs", već je preneta automatski, računajući na savesnost i dobru nameru sajta RTS. Ukoliko vest (članak) sadrži netačne navode, vređa nekog, ili krši nečija autorska prava - molimo Vas da nas o tome ODMAH obavestite obavestite kako bismo uklonili sporni sadržaj.