Izvor: Večernje novosti, 21.Sep.2014, 17:56   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Pivo pila i srpska vlastela

SRBI nisu pivopije. Mada mnogima to tako ne deluje, u odnosu na potrošnju ovog pića u svetu, naša zemlja daleko zaostaje za vodećima! Po glavi stanovnika godišnje popijemo 65 litara piva, što je za trećinu manje od Hrvata i gotovo upola „slabije“ od Austrijanaca. U istom periodu proizvedemo oko pet miliona hektolitara, a, na primer, Nemci skoro 20 puta više. Međutim, tradicija pravljenja i ispijanja ovog napitka kod nas nije mala. Prema rečima Saše Despotovića, inženjera prehrambene >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << tehnologije, asistenta na Tehnologiji piva Poljoprivrednog Fakulteta Zemun, Srbi su za ovo piće znali još u ranom srednjem veku. Spravljali su ga i pili na dvoru, manastirima i privatnim posedima. O tome svedoče i Svetosavska hrisovulja, Dečanska povelja i jedno sačuvano pismo kralja Vladislava. Prvo srpsko pivo pravilo se od slada iz žita, uz postupak ohmeljivanja. Zavisni seljaci na posedima Banjskog, Bistričkog, Gračaničkog i Dečanskog vlastelinstva, bili su dužni, obično pred neki praznik, da daju manastiru slad i hmelj. Pivo se pilo i u Pirotskom kraju, ali se spremalo sa ovsenom žitaricom, i bilo je poznato pod nazivom „Alovina“. Slična je ruskom kvasu. Ozbiljnija upotreba piva počinje u 16. veku, za vreme vladavine despota Stefana Lazarevića i rasta privrednog života u Beogradu.DOMAĆI RECEPT PIVO se može proizvesti u sopstvenom domu. - Za 20 litara piva potrebno je 23 litra vode, četiri kilograma ječmenog slada, 250 grama pšeničnog slada, 0,25 kilograma aromatičnog slada, 30 grama peleta hmelja i jedna kesica kvasca - diktira recept Despotović. - U vreme Despota Stefana, sve se više pilo pivo kao novo piće - kaže Saša Despotović. - Nakon austro-turskog rata početkom 18. veka i austrijske okupacije Beograda dolazi do naseljavanja Nemaca koji sa sobom donose znanje i tehnologiju prozvodnje piva. Upravo u tom periodu na Dorćolu se otvaraju dve male pivare radionice. Kako naš sagovornik kaže, kada su se Turci ponovo vratili u Beograd, pivari se sele na levu obalu Dunava i Save, u Zemun i Pančevo i tako nastaje najstarija pivara na Balkanu - Pančevačka pivara, koja je počela sa radom 1722. godine. Vlasnik je bio Abraham Kepiš. Kako istraživanja pokazuju, u 18. veku se u Beogradu trošilo mnogo alkohola. Srpski guverner, general Maruli, u jednom izveštaju iz 1731. godine se žali kako: „Svaki nevaljalac, koji ovamo dobegne i uzme jednu sobu pod kiriju, kupi bure ili dva piva ili ih uzme na veresiju“. Za vreme nemačke vladavine Beogradom, trošilo se naročito mnogo piva.KAPACITET MEREN KOFAMA PANČEVAČKU pivaru Abraham Kepiš je osnovao 1722. godine po ugovoru koji je zaključio sa Zemaljskom administracijom Austrije - kaže Despotović. - Proizvodilo se na zanatski način, a kapacitet je bio 10.950 kofa, ili 6.100 hektolitara. Pivara je od 1847. godine u vlasništvu porodice Vajfert, koja je dala značajan doprinos razvoju pivarstva u Pančevu i Beogradu. Pred Prvi svetski rat pivara je dostigla kapacitet 31.000 hektolitara piva, a u periodu 1921-1927. godine, nakon rekonstrukcije, kapacitet se povećava na 50.000 hektolitara. - Nakon Pančevačke pivare, 1730. godine otvara se Vršačka pivara koju su osnovali nemački doseljenici kao komorsku pivaru koja je bila pod kontrolom države - kaže Despotović. - Ubrzo nakon toga otvaraju se pivare u Zrenjaninu 1745. godine, Apatinu 1756. godine, Bečeju 1806. godine, Jagodini 1852. godine, Valjevu 1860. godine, Nišu 1884. godine, Čelarevu 1892. godine... U 19. veku knez Miloš Obrenović ispoljio je veliko interesovanje za pivarstvo. - Na njegovu molbu mlinarski stručnjak iz Sremske Mitrovice, Vajhapl, 1839. godine otvara prvu malu radionicu za varenje piva u Beogradu, na prostoru između današnjih ulica Skadarske i Cetinjske - priča Despotović. - Tako i počinje novija istorija beogradskog pivarstva. Odmah zatim izgrađena je i Velika pivara kneginje Ljubice, na uglu Balkanske i Gepratove ulice, koja je kasnije odigrala značajnu ulogu u kulturnim i političkim zbivanjima. U Velikoj pivari održavale su se i prve pozorišne predstave u Beogradu. Kasnije je stvoreno i prvo Srpsko pivarsko akcionarsko društvo. Početak 20. veka obeležile su mnoge tehničke novine, koje su uvedene kako u beogradske, tako i u ostale pivare na teritoriji tadašnje Jugoslavije. Sve novine prvi je uvodio Đorđe Vajfert, vlasnik pančevačke pivare, koji je izgradio novu veliku pivaru i u Beogradu, ispod Topčidera, na mestu današnje velike fabrike BIP.

Nastavak na Večernje novosti...