Izvor: RTS, 21.Okt.2015, 07:56   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (21. oktobar 2015)

Na današnji dan rođeni su američki džez trubač Dizi Gilespi, švedski hemičar, industrijalac, pronalazač dinamita Alfred Nobel. Nemci streljali sedam hiljada srpskih civila u Kragujevcu.

Slavni američki džez trubač i kompozitor Dizi Gilespi rođen je na današnji dan 1917. godine. Rođen u porodici muzičara, u dvanaestoj godini je počeo da svira trombon, da bi već u šesnaestoj, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << nastupao u malim sastavima. Sa nepunih 20 godina nasledio je svog idola među trubačima Roja Eldridža, u sastavu Tedija Hila. Smatra se da Dizi, uz Armstronga i Majlsa Dejvisa, spada u najsnažnije ličnosti celokupne istorije džeza. Snažno je uticao na muzičare i stvorio novi stil sviranja na trubi. Nastupao je punih šezdeset godina, pa je teško naći istaknutijeg muzičara koji nije svirao sa njim.
Nemačka "kaznena ekspedicija" streljala je 21. oktobra 1941. godine u Kragujevcu, u znak odmazde, više hiljada srpskih civila. Povod su bili nemački gubici u borbama partizanskim i četničkim jedinicama 16. oktobra na putu Kragujevac - Gornji Milanovac. Nemci su imali 10 mrtvih i 26 ranjenih vojnika. Prilikom streljanja dosledno je primenjena naredba generala Franca Bemea od 10. oktobra, kojom se propisuje streljanje 100 Srba za jednog ubijenog Nemca i 50 za ranjenog. Akcija odmazde izvedena je 19. oktobra u okolnim selima a 21. oktobra u Kragujevcu. Među žrtvama tog zločina bili su i đaci viših razreda gimnazije (od petog do osmog). Prema poznatim podacima, ubijene su 2794 osobe, od toga 415 u selima a 2379 u Kragujevcu. U znak sećanja na užasan zločin, nedaleko od spomenika poginulima u Šumaricama, u Kragujevcu, svake godine se održava Veliki školski čas.
1790. - Rođen Alfons de Lamartin, francuski književnik i političar, akademik (Makon, 21. 10. 1790 - Pariz, 28. 02. 1869)
1805. - U pomorskoj bici kod Trafalgara poginuo engleski admiral Horacijo Nelson (Norfolk, 29. 09. 1758 - Trafalgar, 21. 10. 1805)
1833. - Rođen Alfred Nobel, švedski hemičar, industrijalac, pronalazač dinamita, inicijator dodele - "Nobelovih nagrada" zaslužnim naučnicima i umetnicima (Stokholm, 21. 10. 1833 - San Remo, 10. 12. 1896)
1879. - Američki fizičar Tomas Alva Edison konstruisao sijalicu sa ugljenim vlaknom
1912. - Rođen Džordž (Đerđ) Šolti, mađarski kompozitor (Budimpešta, 21. 10. 1912 - Antib, 06. 09. 1997)
1920. - Rođena Danica Obrenić, pevačica (Mladenovac, 21. 10. 1920 - 30. 10. 2004)
1922. - Umro Jaša Tomić, novinar, političar i književnik (Vršac, 23. 10. 1856 - Novi Sad, 21. 10. 1922)
1944. - Kragujevac oslobođen u Drugom svetskom ratu
1947. - Rođena Darinka Jevrić, književnica (Glođane, 21. 10. 1947 - Beograd,16. 02. 2007)
1969. - Umro Džek Keruak (Žan Luj), američki književnik (Lovel, 12. 03. 1922 - Sent Petersburg, Florida, 21. 10. 1969)
1975. - Otvoren rekreativni centar "Zvezdani gaj" u Beogradu
1979. - Umro Dušan Milačić, istoričar književnosti (Merdari, 07. 11. 1892 - Beograd, 21. 10. 1979)
1979. - Počelo emitovanje emisije "Ozon" (Omladinsko zabavište obično nedeljom) Programa 202 Radio Beograda, autor i prvi voditelj Vladimir Jevtović
1981. - Rođen fudbaler Nemanja Vidić (Titovo Užice, 21. 10. 1981)
1984. - Umro Fransoa Trifo, francuski filmski reditelj (Pariz, 06. 02. 1932 - Pariz, 21. 10. 1984)
2000. - Posmrtni ostaci pesnika Jovana Dučića iz Libertvila preneti u Trebinje i sahranjeni u kripti Hercegovačke Gračanice
2004. - Umro Velimir Milošević, književnik (Verići, 15. 02. 1937 - Sarajevo, 21. 10. 2004)
2009. - Umro Bogdan Kršić, slikar i grafičar, profesor Fakulteta primenjenih umetnosti u Beogradu (Sarajevo, 24. 05. 1932 - Beograd, 21. 10. 2009)
2009. - Umrla Ženi (Jovanka) Lebl, novinar, književnik i istoričar (Aleksinac, 20. 06. 1927 - Tel Aviv, 21. 10. 2009)
2009. - Umro Ivan Radojičić, urednik i voditelj Programa 202 Radio Beograda (Beograd, 01. 12. 1970 - Beograd, 21. 10. 2009)
2011. - Umro Antonio Kaseze, italijanski sudija, prvi predsednik Međunarodnog krivičnog tribunala za bivšu  Jugoslaviju (1993-1997)
(Atripalda, 01. 01. 1937 - Firenca, 21. 10. 2011)

2014. - Umrla Marija Crnobori Fotez, pozorišna, filmska i TV glumica
(Banjole, 01. 10. 1918 - Beograd, 21. 10. 2014)
2014.- Umro Bendžamin Bredli (Krauninšild), američki novinar, urednik lista  "Vašington  post"  (Boston, 26. 08. 1921 - Vašington, 21. 10. 2014)
2014. Umro dr Miroslav Milošević, profesor Pravnog fakulteta u Beogradu,  Prištini i Kragujevcu  (Beograd, 13. 07. 1948 - Beograd, 21. 10. 2014)
 

Nastavak na RTS...