Izvor: Blic, 02.Nov.2014, 13:33   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Počela kontrola uklanjanja radioaktivnih gromobrana

Ministarstvo poljoprivrede i zaštite životne sredine Srbije počelo je kontrolu uklanjanja radioaktivnih gromobrana sa stambenih i poslovnih zgrada, kojih je po procenama Agencije za zaštitu od jonizujućih zračenja i nuklearnu sigurnost Srbije preostalo oko 2.200.

Zbog toga je Ministarstvo poljoprivrede i zaštite životne sredine pozvalo sve firme i preduzetnike koji poseduju, odnosno koriste radioaktivne gromobrane da ih uklone na propisan način, podsećajući da je zakonski >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << rok za uklanjanje radioaktivnih gromobrana i jonizujućih detektora dima na teritoriji Srbije istekao 23. maja ove godine. Kako je ekološkom sajtu agencije Beta "Zelena Srbija"

(www.zelenasrbija.rs) rečeno u Ministarstvu poljoprivrede i zaštite životne sredine, svi koji imaju radioaktivne gromobrane na svojim objektima potrebno je da angažuju firme koje za taj posao poseduju odobrenje izdato od strane Agencije za zaštitu od jonizujućih zračenja i nuklearnu sigurnost Srbije.

Odobrenje za uklanjanje radioaktivnih gromobrana ima Institut za nuklearne nauke "Vinča", i to Laboratorija za radioizotope i Laboratorija za zaštitu od zračenja i zaštitu životne sredine "Zaštita". Zakonom o zaštiti od jonizujućih zračenja i o nuklearnoj sigurnosti nije eksplicitno propisna kazna za neuklanjanje izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana, već je to prekršaj u

slučajevima kada nije izvršena prijava izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana Agenciji za zaštitu od jonizujućih zračenja i nuklearnu sigurnost Srbije.

Novčane kazne i do milion dinara

Novčane kazne za sve kompanije koje ne prijave radioaktivne gromobrane

iznosi pola miliona do milion dinara, za odgovorna lica u firmi predviđene su kazne od 25.000 do 50.000 dinara, dok preduzetnici mogu biti kažnjeni sa 250.000 do 500.000 dinara. Prema podacima koje je Agencija prikupila od kompanija koje su prethodnih decenija obavljale dozimetrijsku kontrolu radioaktivnih gromobrana i podacima koje su po zakonu marale da dostave opštine, na teritoriji Srbije je do sredine 80-ih godina prošlog veka ugrađeno

više od 3.400 radioaktivnih gromobrana.

Inspektori za zaštitu od jonizujućih zračenja su intenzivirali nadzor kako bi utvrdili tačno stanje na terenu, jer su tokom dosadašnjih inspekcija utvrdili da su  radioaktivni gromobrani uklonjeni sa mnogih lokacija, ali da to nije evidentirano u bazi podataka. Iz Ministarstva poljoprivrede i zaštite životne sredine su ukazali

da se na terenu javlja problem, jer troškove uklanjanja izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana snosi pravno lice ili preduzetnik koji ih poseduje, odnosno koristi.

Inspekcija je tokom nadzora utvrdila da je najveći broj lokacija sa radioaktivnim gromobranima u preduzećima u stečaju i restruktuiranju, koja nisu u mogućnosti da obezbede novac za uklanjanje izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana. Teškoću predstavlja i to što su, nakon uklanjanja izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana, potrebna dodatna finansijska sredstva kako bi se instalirala nova gromobranska zaštita.

Korisnici radioaktivnih gromobrana su i stambene zgrade, odnosno skupštine stanara pod uslovom da su formirane, a ima slučajeva i fizičkih lica čija je odgovornost utvrđena na osnovu vlasništva na katastarskoj parceli, koja nisu u mogućnosti da obezbede finansijska sredstva za uklanjanje izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana, kao ni za novu gromobransku zaštitu.

Nema ugroženosti zdravlja, ako gromobran stabilno stoji

Iz Ministrastva poljoprivrede i zaštite životne sredine poručuju da građani nemaju razloga za paniku zbog radioaktivnih gromobrana. Kako je precizirano, ukoliko je konstrukcija radioaktivnog grmobrana stabilna, odnosno gromobran nije pao, polje zračenja je usmereno iznad radioaktivnog gromobrana, a ne ispod, gde inače postoji i olovna zaštita, tako da se ne može govoriti o ugroženosti života i

zdravlja ljudi i životne sredine od jonizujućih zračenja. Ističu da inspekcija, u slučajevima kada se utvrdi da je radioaktivni gromobran pao ili sklon padu, po hitnom postupku naređuje korisniku njegovo uklanjanje.

Nakon uklanjanja izvora jonizujućih zračenja iz radioaktivnih gromobrana, oni se skladište kao radioaktivni otpad u Javnom preduzeću Nuklearni objekti Srbije ili privremeno čuvaju u firmi koja je uklonila izvor jonizujućih zračenja iz radioaktivnog gromobrana.

Nastavak na Blic...

24sata: U Srbiji ima 2.200 radioaktivnih gromobrana!