Izvor: Blic, 26.Maj.2009, 06:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Rajačke pimnice i Đerdap dragulji istočne Srbije
Negotinska krajina i Đerdap zahvaljujući bogatoj tradiciji i brojnim spomenicima kulture oduvek su važili za kulturno sedište istočne Srbije. Ali podjednako su prepoznatljivi i po atraktivnim krajolicima sa netaknutom prirodom i najvećim nacionalnim parkom Srbije.
Pored živopisnog prirodnog okruženja, bogatog kulturnog nasleđa i uspomena na burnu prošlost, autentične arhitekture, Negotinska krajina nadaleko je čuvena i po krajinskim vinima, bogatim lovištima, ali i >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << festivalu "Mokranjčevi dani". Staro gradsko jezgro, kojima se mogu pohvaliti samo varoši sa bogatom istorijom i dugom tradicijom, još uvek čuva duh starog Negotina i uspomenu na neka prohujala vremena.
Rajačke pimnice su, pored starog gradskog jezgra i kompleksa Mokranjčeve kuće, najposećenija destinacija
Srce i dušu gradskog jezgra čini kompleks Mokranjčeve rodne kuće. Autentičan spomenik kulture podseća na kompozitora Stevana Stojanovića Mokranjca koji je svojim delom slavu rodnog grada proneo širom sveta. Muzej Krajine, osnovan pre više od 70 godina, u depoima ima na hiljade vrednih eksponata koji svedoče o burnim istorijskim događajima na ovim prostorima. U Negotinu postoje i dve crkve, Saborna crkva Svete trojice i stara negotinska, ili Hajduk Veljkova crkva, sagrađena još 1803. godine, dok duh pravoslavlja u ovom kraju čuvaju i manastiri Bukovo i Vratna.
Vrelo Šarkamen
Da je Negotinska krajina oduvek bila atraktivna za osvajače i namernike svedoči i kasnoantički lokalitet Vrelo Šarkamen koji se nalazi 25 kilometara zapadno od Negotina. Ovaj rezidencijalno-memorijalni kompleks potiče skraja III i početka IV veka, iz perioda Tetrahija. U Mauzoleju carice majke 1996. godine pronađen je set zlatnog carskog nakita koji je izložen u Narodnom muzeju u Beogradu.
I dok početkom jeseni gradom odzvanjaju rukoveti vanvremenog Mokranjca, širom Krajine u vinogorju, koje se jedino može meriti sa Burgonjom u Francuskoj, počinje berba grožđa. Tada ožive i kameni gradovi vina: Rajačke, Rogljevske i Smedovažke pimnice, naselja kamenih kuća sagrađenih za spravljanje i čuvanje vina.
- Rajačke pimnice su, pored starog gradskog jezgra i kompleksa Mokranjčeve kuće, najposećenije destinacije u Negotinskoj krajini koje godišnje obiđe preko 20.000 turista, a poslednjih godina čak predstavljaju pravi turistički hit u Srbiji - objašnjava Mirjana Vujuć, direktorka Turističke organizacije opštine Negotin.
Jedan dan bi neizostavno trebalo izdvojiti za obilazak parka prirode Vratna. U ambijentu netaknute prirode sa pejzažima od kojih zastaje dah, u kanjonu reke Vratne isprečile su se tri džinovske kamene kapije prkoseći sili gravitacije i izazivajući neimare.
- Zanimljivo je da u kanjonu reke Vratne, odnosno čuvenih Vratnjanskih kapija, raste preko četiri stotine različitih biljnih vrsta od kojih su mnoge endemiti ili relikti, odnosno potiču još iz doba tercijera - poručuje Danilo Petrović, predsednik Ekološkog društva "Badem” i organizator Eko-kampa "Vratna”.
Ljubiteljima prirode i zdravog načina života Negotinska krajina nudi još jedan dragulj. Označenu planinarsku stazu na planini Deli Jovan koja vodi do vrha na visini od 1.138 metara.
Lepenski vir
Na Đerdap i u istoimeni najveći nacionalni park Srbije se teško može doći slučajno i usput. Samo jasna namera i želja da se upozna nedovoljno poznata regija, poslednjih godina na obale Dunava dovodi sve veći broj posebno zapadnoevropskih turista. Đerdap je, u stvari, iznenađenje na 2.783 kilometra dugom putu Dunava kroz 13 evropskih zemalja od crnih šuma do Crnog mora.
Sa preistorijskim lokalitetom Lepenski vir, kolevkom evropske civilizacije, sa Trajanovom tablom, kamenim zapisom rimskog imperatora koji je tu napravio i put i most i imao odmorište za svoje legije i drugim spomenicima, Đerdap je istorijska čitanka i arheološka riznica. Kako je Dunav tu najširi, najdublji i najuži u plovnom toku, dobar je uvod u malu školu geografije. Flora kao botanička bašta, fauna mali zoološki vrt, geologija za težak ispit studenata, to je ono kako se najslikovitije opričava Đerdap. A nalazi se na oko hiljadu kilometara od ušća Dunava u Crno more i prostire se na oko sto kilometara.
U Nacionalni park Đerdap se stiže kada se iz pravca Beograda Đerdapskom magistralom uđe pod kule Golubačkog grada. To je utvrđen srednjovekovni grad izgrađen na nepristupačnoj steni, uz sam Dunav na mestu gde korito počinje da se sužava, pa omogućava laku kontrolu svih kretanja rekom.
- Nedaleko, samo kilometar i po nizvodno je Vlasac, "stariji brat” Lepenskog vira, arheološki lokalitet koji poslednjih godina pleni pažnju naučne i široke javnosti budući da se pokazalo da je njegov dobar deo odoleo erozijama vode iako se nalazi na samoj obali - kaže Marija Milenković-Srbulović iz Nacionalnog parka Đerdap.
I kada se od Lepenskog vira nastavi Đerdapskom magistralom ka Donjem Milanovcu, na otprilike četiri kilometra pre tog podunavskog gradića jedna drvena tabla povešće znatiželjnike asfaltiranim planinskim putem kilometar i po do Kapetan Mišinog brega. U porodičnom domaćinstvu Stefanovića posetioce će najpre iznenaditi galerija pod vedrim nebom "Čovek, drvo, voda” koju je obradom drveta pronađenog u šumi ili kraj obale stvorio domaćin Živorad Stefanović.
- Sa ovog brega najpoznatiji dunavski kapetan, Donjomilanovčanin po rođenju a veliki srpski dobrotvor kapetan Miša Anastasijević ispraćao je i dočekivao svoje lađe - ispričaće vam na tom prelepom vidikovcu odakle puca pogled na donjomilanovačku kotlinu, vaš domaćin.
Vidikovac Ploče, iznad đerdapskog tesnaca, jedan je od najlepših u ovom delu Srbije i pošto se do njega stigne uz dobrog vodiča, jer je reč o području u prvom stepenu zaštite Nacionalnog parka Đerdap tokom lepih dana mogu se videti kao na dlanu čitav Đerdap i obronci Karpata pride.
- Sa puno optimizma dočekujemo sezonu za koju smo se dobro pripremili i gostima pun pansion nudimo za samo 1.990 dinara, što uz ovogodišnje namenske kredite letovanje čini svima dostupnim - kaže Željko Bolbotinović, direktor hotela "Đerdap” u Kladovu, ističući da su turisti najviše zainteresovani za vožnju brodom kroz prevodnicu đerdapske hidroelektrane, ali pre svega žele da uživaju u lepotama Đerdapa, usput shvatajući zašto je zovu i Carskom klisurom budući da su četiri rimska cara tu ostavila trag svog vremena.
