Izvor: Politika, 13.Avg.2009, 23:25 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Knjižara braći iz Čikaga
Najlepša građevina u Čačku, eksproprisana 1978. i privatizovana na aukciji 2007. godine, vraćena porodici Vučićević
Čačak – Gradska uprava za urbanizam u Čačku naložila je Trgovinskom preduzeću „Prosveta” da zgradu knjižare „Rade Azanjac” preda u posed braći Vučićević iz Čikaga, dr Dušanu (62) i dr Slobodanu (61). Rešenjem, dostavljenim strankama ove sedmice, poništavaju se odluke o eksproprijaciji građevine (1978) za >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << potrebe tadašnjeg SIZ-a kulture opštine Čačak i o prenosu prava korišćenja sa SIZ-a na „Prosvetu” (iz 1981. godine).
Najlepša čačanska građevina bila je, kao i sve lepe stvari, osuđena da često menja gospodare. I protiv ovog rešenja dozvoljena je žalba Ministarstvu finansija, a novi detalj u već starom sporu jeste činjenica da je zgradu, zajedno sa čitavim preduzećem, Agencija za privatizaciju prodala oktobra 2007. godine.
Palatu za bankara Nikolu Aćimovića, sa prizemljem, spratom (po 102 kvadrata) i mansardom, sazidao je u akademskom stilu čačanski neimar Boce Tošić, 1903. godine. Posle Drugog svetskog rata kuću je kupio Radivoje Tomašević i poklonio je kćerki Milici Vučićević, od koje je eksproprisana u vreme kad su joj oba sina, beogradski diplomci na medicini, već radila u SAD kao lekari.
Oni su 1991. godine zatražili poništaj rešenja o eksproprijaciji, a Odeljenje za finansije opštine Čačak tek 2004. godine prihvatilo je taj zahtev. On se temelji na navodu da zgrada, inače proglašena za kulturno dobro, nije bila obnovljena u ugovornom roku od tri godine, te nije postignuta svrha eksproprijacije. „Prosveta” se žalila na to rešenje, a Vrhovni sud Srbije je, u upravnom sporu 2006. godine, stao na stanovište da zdanje ipak pripada tom preduzeću.
Vučićevići su odmah obnovili zahtev, i nedavno je u GU za urbanizam održana usmena rasprava na koju je Dušan doputovao iz Čikaga. On je, pored ostalog, zatražio da se uvaži i sudska praksa iz drugih država Evrope, gde su usvojeni slični zahtevi građana. Preveo je sa engleskog i Gradskoj upravi priložio presude Huten-Čapska protiv Poljske, Broniovski protiv Poljske, Zvjeržinski protiv Poljske, Belvedere protiv Italije, Cvijetić protiv Hrvatske i Nimic protiv Nemačke.
– Po članu 16. Ustava Srbije, opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava i potvrđeni međunarodni ugovori sastavni su deo pravnog poretka Republike Srbije i neposredno se primenjuju. Zbog toga sam od GU za urbanizam zahtevao da primeni odredbe iz rečenih presuda, jer se temelje na sudskoj praksi Evropskog suda ljudskih prava – kaže dr Dušan Vučićević za „Politiku”.
GU za urbanizam utvrdila je, na osnovu dokumenata i nalaza veštaka, da SIZ kulture nije imao sredstava da zaštiti, obnovi i održava zgradu čije je prizemlje bilo namenjeno za knjižaru, sprat za galeriju, mansarda za atelje. SIZ je, zato, građevinu kao društvenu svojinu preneo čačanskoj „Prosveti”, a radovi na obnovi počeli su tek u novembru 1981. godine, nakon proteka tri godine od pravosnažnosti eksproprijacije.
U najnovijoj odluci GU za urbanizam navodi se: „Prilikom donošenja ovog rešenja jedino se ima u vidu utvrđeno nesporno činjenično stanje, da korisnik eksproprijacije nije izvršio obnovu i adaptaciju u roku od tri godine”.
Agencija za privatizaciju, inače, prodala je „Prosvetu” 11. oktobra 2007. na aukciji. Početna cena za celo preduzeće bila je 3,8 miliona dinara a kupac je, među 15 učesnika nadmetanja, postao Milosav Mijailović iz Pariza, plativši 121 milion dinara. „Prosveta” danas ima 17 radnika koji nisu primili platu od novembra prošle godine.
Inače, Vučićevići su otišli u Čikago 1973, odnosno 1974. godine, kada je Amerika, zbog rata u Vijetnamu i mobilizacije, oskudevala u lekarima. Dušan je bio šef odeljenja anestezije u šest bolnica i asistent na medicinskom fakultetu „Raš” u Čikagu. U istom gradu, 1985. godine, upisao je i 1989. završio pravni fakultet „Lojola”, a 1997. i 1998. godine, pred Haškim tribunalom, branio svog druga sa studija Milana Kovačevića koji je, kao predsednik opštine Prijedor, bio optužen za genocid. Kovačević je umro 1998. godine u zatvorskoj ćeliji, a dr Dušan Vučićević tvrdi:
– Njegova smrt bila je brutalna nemarnost zatvorskog lekara, kao i čuvara, a po informacijama hrvatskog generala Tihomira Blaškića, koji je bio u ćeliji do Milana, Kovačević je ostavljen da umre jer ga čuvari nisu obišli za osam sati dok je zapomagao zbog bolova u stomaku, iako su znali da ima aneurizmu aorte.
Dr Slobodan Vučićević je hirurg ortoped, ima svoju ordinaciju u Čikagu.
Gvozden Otašević
[objavljeno: 14/08/2009]
