Izvor: Blic, 24.Jun.2009, 11:30 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Deca ne znaju srpski i mađarski
Zrenjanin - Prema podacima Zrenjaninskog reintegracionog centra, u srednjobanatskom regionu 99,2 odsto povratnika iz Evrope u ovaj deo Vojvodine u prosecu readmisije su romske nacionalnosti.
Većina deportovanih porodica je iz Nemačke, manji deo iz Austrije, Švajcarske, skandinavskih i ostalih evropskih zemalja. Za sada su u gradu Zrenjaninu 84 porodice, dok znatno veći broj porodica povratnika živi u okolnim mestima.
- Naveći problem ovih ljudi je školovanje >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << dece, koja uglavnom odlično govore nemački jezik, što uz činjenicu da ne znaju srpski, njihovo školovanje čini gotovo nemogućim, a socijalnu integraciju teškom. Većina njih, a naročito mlađi žele da se vrate u zemlju iz koje su deportovani, međutim to je neizvodljivo, zbog zabrane njihovog ulaska u zemlje EU - kaže Ognjen Mihić, koordinator Zrenjaninskog reintegracionog centra.
Mihić objašnjava da su povratnici, kao i generalno Romi, veoma ranjiva socijalna grupa, a njihovi stavovi su obeleženi i time što njihov povratak u Srbiju nije bio stvar njihovog izbora nego prinude. Mihić dodaje da su mnogi od njih bili potpuno integrisani u razvijena zapadnjačka društva, osnovali porodice, dobili decu koja su tamo odrastala i školovala se, a onda su deportovani u Srbiju, gde su se našli u teškim životnim uslovima.
Reintegracioni centar Zrenjanin je pokrenuo projekat „Podrška procesu readmisije kroz održivu reintegraciju povratnika iz zapadne Evrope u Srbiju", koji finansira Evropska unija, kroz AENEAS fond za prisilne migracije.
Aktivnosti tog centra usmerene su na rešavanje osnovnih problema povratnika, poput besplatne izrade ličnih dokumenata, ekvivalenciju svedočanstava, nostrifikaciju diploma, ostvarivanja prava na socijalnu i zdravstvenu zaštitu, obrazovanje i zapošljavanje, dok se drugi deo aktivnosti centra odnosi na organizaciju edukativnih i psihosocijalnih radionica sa povratničkom decom, ženama i porodicama.
Radionice se realizuju na više lokacija u gradu u saradnji sa OŠ ‚'Petar Petrović Njegoš'', Centrom za socijalni rad Zrenjanin, MZ ‚'Veljko Vlahović'' i ‚'Dolja - Crni šor'', domovima zdravlja, kao i lokalnom NVO romski centar ‚'Vanesa''.
- Veliku pomoć u traženju načina da pomognemo povratnicima dobili smo od lokalnih romskih organizacija, a naročito od ‚'Vanese'' čiji su članovi i sami povratnici ili interno raseljene osobe sa Kosova, navodi Mihić. Mihić dodaje da je akcenat stavljen na rad sa povratničkom decom, koja nisu obuhvaćena redovnim osnovnim školovanje, koja ne poznaju dovoljno srpski jezik ili je njihovo školovanje prekinuto iz drugog razloga.
Staniša Banjanin, načelnik školske uprave u Zrenjaninu, kaže da je veliki broj dece koja, osim što ne znaju srpski jezik, ne znaju niti jezike manjina u mađarskim školama.
- Dešavalo se da deca romskih porodica povratnika iz EU, budu često kategorizovana, iako nisu za to, i budu upućena u specijalne škole. Trebalo bi pomoći da nauče jezik sredine, pa tek tada da budu upućeni na dalje školovanje, ili da se to radi uporedo, kako bi izbegli nepotreban problem kategorizacije dece, što predstavlja jednu vrstu mentalnog nasilja - rekao je Banjanin.
Ćirilica najveći problem
Radovan Vuletin, socijalni radnik u penziji koji radi s romskim organizacijama i Romima u sklopu Asocijacije za razvoj pri mesnoj zajednici „Veljko Vlahović", kaže da sa zadovoljstvom radi taj posao jer je reč o deci i mladim ljudima koja su rođena u Nemačkoj, ili su tamo otišli sa tek nekoliko godina života. Nemački govore perfektno, ali ne znaju srpski, što im je bitno kako bi mogli da završe školu, a kako kaže Vuletin, ćirilica im je najveći problem.
