Izvor: Studnel.com, 09.Jan.2016, 18:23 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Stevan Stojanović Mokranjac − kompozitor, pedagog, umetnik
Stevan Stojanović Mokranjac rođen je kao deveto dete u bogatoj trgovačkoj porodici. Bez obzira na bogatstvo, živeli su jako skromno zbog neizmirenih dugova prilikom dograđivanja sprata na hotelu Evropa koji je posedovala njegova porodica. Posle smrti oca, njegova majka teško je školovala decu, tako da je Mokranjac izgubio mogućnost da nauči da svira neki instrument. Prvu violinu kupuje sam i, uz pomoć prijatelja Svetozara, uči osnovna pravila sviranja. Osnovnu >> Pročitaj celu vest na sajtu Studnel.com << školu i gimnaziju završavao je naizmenično u Negotinu, svom rodnom gradu, Zaječaru i Beogradu. Po završetku gimnazije, upisuje prirodno-matematički odsek Velike škole u Beogradu.
Godine 1879. odlazi u Minhen na konzervatorijum, gde studira harmoniju i kompoziciju. Na trećoj godini studija, zbog nesuglasica sa direktorom, gubi državnu stipendiju koja mu je bila dodeljena i vraća se u Beograd gde postaje horovođa Beogradskog pevačkog društva. Zahvaljujući uspehu kao horovođe i kompozitora Prve rukoveti i Opela u g-molu, omogućeno mu je da opet dobije stipendiju i ode u Rim, gde 1884. izučava polifoni stil kod Parizotija. Na konzervatorijumu u Lajpcigu usavršava teoretske predmete i dirigovanje.
Foto: www.riznicasrpska.net
Ono što Mokranjca čini originalnim jesu njegove duhovne kompozicije. Rezultat njegovog proučavanja crkvenih napeva predstavljaju zbornici zapisanih melodija Osmoglasnik (1908) i Strano pjenije (1914). Takođe su poznate i njegove duhovne kompozicije Heruvimska pesma, Tebe Boga hvalim i Opelo. Godine 1889. osniva gudački kvartet sa kojim do 1893. izvodi dela klasične i savremene kamerne literature. Sa pijanistom Cvetkom Manojlovićem i Stanislavom Biničkim osniva Srpsku muzičku školu 1889. godine, u kojoj je vršio dužnost direktora i nastavnika teoretskih predmeta. Danas ta škola nosi naziv Mokranjac. Za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije izabran je 1906. godine.
Njegova najpoznatija dela su svakako 15 rukoveti, koje su nastale od 1883. do 1909. godine. Na melodijama i ritmovima iz Srbije i Makedonije nastale su najlepše rukoveti od kojih Deseta, sa temom Biljana platno beleše, predstavlja sam vrhunac Mokranjčevog stvaralaštva. Rukoveti sa Kosova, iz Crne Gore i iz Bosne, zajedno sa Primorskim napjevima i originalnom horskom kompozicijom Kozar, čine osnovu njegovog svetovnog horskog stvaralaštva. Uradio je i melografske zapise za pesme koje su pevane u Koštani Bore Stankovića, kao i zapise pesama i igara iz Levča. Poslednja i nedovršena pesma nosi ime Zimnji dani.
Njegov lik se danas nalazi na novčanici od 50 dinara.
Izvori: bastabalkana.com, riznicasrpska.net, secanja.com.
na danasnji danstevan stojanovic mokranjacmokranjackompozitorbiografija
Pogledaj vesti o: Zaječar
