Izvor: Press, 21.Jul.2010, 23:47 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Senzacionalno otkriće u Gamzigradu
Međunarodna arheološka ekipa otkrila je na kasnoantičkom lokalitetu Feliks Romulijana u Gamzigradu kod Zaječara skulpturu u mermeru, za koju se pretpostavlja da je trački konjanik, figura koja predstavlja mitološkog posrednika između sveta živih i zagrobnog sveta.
Nemački i naši arheolozi bili su iznenađeni kada su u subotu oko podneva sondažnim ispitivanjem otkrili deo mermera >> Pročitaj celu vest na sajtu Press << na iskopinama severno od carske palate. Po iskopavanju se pretpostavilo da se radi o tračanskom umetničkom delu.Gerda Comer Bulov: Vrhunac karijere
Dr Gerda Comer Bulov iz Arheološkog instituta u Frankfurtu, koja se već šest godina bavi istraživačkim radom na Romulijani, kaže da je na zalasku njene karijere ova skulptura njen najznačajniji pronalazak.
- Bili smo veoma srećni kada smo nekoliko sati pre završetka radne nedelje, u subotu oko podneva, otkrili deo mermera za koji se na kraju ispostavilo da je reč o skulpturi, koju smo izvukli iz zemlje oko šest sati po podne. Prema prikazanoj ikonografiji zaključili smo da se radi o tračkom konjaniku - kaže Gerda, i dodaje:
- Reč je o jedinstvenoj skulpturi na Balkanu neobične lepote, koja će još bolje rasvetliti period s kraja trećeg i početka četvrtog veka nove ere, kada još nije započela izgradnja Galerijeve carske palate.
Pronalaženje mermerne skulpture u sondažnom kopu izvan zidina Galerijeve carske palate najnoviji je u nizu značajnih otkrića na Feliks Romulijani. Radi se o četiri stope dugoj i pedesetak centimetara visokoj figuri divljeg vepra koga za zadnju desnu nogu ujeda pas.
Figura možda i prikaz boginje Dijane
Kako objašnjava magistar arheologije Maja Živić, kustos zbirke Feliks Romulijana u Narodnom muzeju Zaječar, ikonografija prikazana na pronađenoj skulpturi ukazuje da se možda radi i o prikazu rimske boginje lova Dijane. Pozivajući se na profesora Aleksandra Jovanovića, koji se najviše bavio rimskom ikonografijom na našim prostorima, pas je simbol i Dijane, a lov vepra je predstavljao pobedu nad varvarima. Njenoj tezi ide u prilog što je u carskoj palati postojao značajan mozaik sa scenama iz lova, koji je bio čest motiv u to vreme. Nemački arheolozi su ostali pri pretpostavci da je reč o tračkom konjaniku jer su slični pronađeni u Bugarskoj, nekadašnjoj postojbini Tračana.
Najznačajniji istraživač ovog arheološkog nalazišta bio je pokojni akademik Dragoslav Srejović, koji je posle arhivolte sa natpisom „Feliks Romulijana" (1984) otkrio i porfirnu bistu imperatora Galerija (1993). Time je potvrđeno da je ovo nalazište u Gamzigradu kod Zaječara, koje se sistematski istražuje od 1953, u stvari carska palata koju je graditelj, imperator Galerije, posvetio svojoj majci Romuli.
