Izvor: RTS, 13.Nov.2009, 09:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (13. novembar)
Današnji dan kroz istriju obeležila smrt grafičara i slikara Anastasa Jovanovića i italijanskog glumca i reditelja Vitoria de Sike.
Na današnjia dan 1899. godine umro Anastas Jovanović, grafičar, slikar i prvi srpski fotograf. Jovanović je štamparski zanat učio u Beogradu, a bakrorez i crtanje na Akademiji Svete Ane u Beču. U svet umetnosti zakoračio je radeći slova azbuke za srpski bukvar, štampan u Kragujevcu 1838. godine. Njegov radoznali i preduzimljivi >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << duh ogledao se i na ilustracijama knjiga, nacrtima diploma i odlikovanja. Bavio se dagerotipijom - najstarijom fotografskom tehnikom, ali najznačajniji radovi u toj oblasti nisu sačuvani. Jovanovićev opus fotografije i litografije predstavlja nezaobilaznu umetničku i dokumentarnu tekovinu za proučavanje srpske istorije 19. veka. Projekat "Srpski spomenici" čine 4 mape originalnih litografija sa serijom portreta istorijskih ličnosti i događaja. Izradio je prve stereofotografije o Beogradu i Beču. U Srbiju je iz Beča doneo prvu modernu kameru. Već 1846. godine imao je treću foto-kameru u svetu, kojom je snimao talbotipije - foto-negative na papiru. Napisao je "Autobiografiju", izuzetno značajnu za proučavanje Beograda u vreme vladavine Obrenovića, na čijem je dvoru bio upravitelj, ali i lični prijatelj kneza Mihaila.
Italijanski filmski glumac i reditelj Vitorio de Sika umro je 13. novembra 1974. godine. Vitorio de Sika je počeo da se bavi glumom još za vreme Prvog svetskog rata u amaterskoj družini, koja je zabavljala ranjenike u bolnicama, a filmski debi je imao u nemom filmu "Proces Klemanso". Od 1923. godine pridružio se trupi čuvene Tatjane Pavlove i narednih desetak godina posvetio se pozorištu. Tridesetih godina prelazi na film kao glumac, a potom i kao reditelj. Na početku rediteljske karijere, de Sika je stvorio svoja najbolja dela. Film "Šuša" snima 1946. godine utirući put neorealizmu - novom stilu italijanske kinematografije, koji će odjeknuti u svetu. Snimio je remek-dela neorealizma i stekao svetsku slavu filmovima: "Kradljivac bicikla", "Čistači cipela", "Čudo u Milanu", "Umberto D", "Napuljsko zlato", "Događaj u Monte Karlu", "Juče, danas, sutra", "Ćoćara" i "Vrt Finci Kontinija". U svojoj umetničkoj karijeri ostvario je 31 filmsku režiju, a režirao je i u pozorištu. Igrao je preko 140 uloga na filmu i u teatru. Četiri puta je nagrađivan "Oskar"-om za film sa neengleskog jezičkog područja.
1813. - Rođen Petar Drugi Petrović Njegoš, crnogorski vladika, vladar i književnik
(Njeguši, 13. 11. 1813 - Cetinje, 31. 10. 1851)
1831. - Rođen Džejms Klerk Maksvel, britanski fizičar
(Edinburg, 13. 11. 1831 - Kembridž, 05. 11. 1879)
1868. - Umro Đoakino Rosini, italijanski kompozitor
(Pesaro, 29. 02. 1792 - Pariz, 13. 11. 1868)
1871. - Rođen Vladislav Ribnikar, novinar, pokretač i urednik lista "Politika"
(Trstenik, 13. 11. 1871 - Rožaj planina 01. 09. 1914)
1903. - Umro Kamij Pisaro, francuski slikar i grafičar
(Sen Tomas, 10. 07. 1830 - Pariz, 13. 11. 1903)
1943. - Rođena Katarina Karađorđević, princeza
(Atina, 13. 11. 1943)
1965. - Umro Vladimir Petković, arheolog i istoričar umetnosti, profesor Filozofskog fakulteta, upravnik Narodnog muzeja u Beogradu, akademik
(Veliko Orašje, 30. 09. 1874 - Beograd, 13. 11. 1965)
1980. - Rođen Miloš Vujanić, košarkaš, reprezentativac
(Loznica, 13. 11. 1980)
1986. - Umro Dimitrije Vučenov, književnik, književni istoričar, kritičar i prevodilac
(Vukovar, 30. 10. 1911 - Beograd, 13. 11. 1986)
1998. - Umro Slobodan Džunić, književnik, urednik Radio Beograda
(Temska, 28. 11. 1921 - Beograd, 13. 11. 1998)
2000. - Dinar prestao da bude zvanično platežno sredstvo u Crnoj Gori
2004. - Umro Boško Đukić, novinar, dopisnik "Glasa Amerike" iz Crne Gore
(Mojkovac - Beograd, 13. 11. 2004)
2004. - Umro Emir Smajić, novinar TANjUG-a
(Travnik, 1943 - Beograd, 13. 11. 2004)
2007. - Umro Branko Milinović, advokat, humanista i dobrotvor
(Brčko, 07. 04. 1910 - Los Anđeles, 13. 11. 2007)
