Izvor: Studio B, 20.Apr.2014, 15:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vaskrs - najveći hrišćanski praznik
Sve hrišćanske crkve obeležavaju Vaskrs, najveći hrišćanski praznik koji označava Hristovo vaskrsnuće iz mrtvih, kao pobedu vere i života nad smrću.
Obeležavanje je počelo ponoćnim liturgijama i Uskršnjim bdenjima u svim hrišćanskim crkvama, a nastavilo se svečanim jutarnjim liturgijama i bogosluženjima.
Patrijarh srpski Irinej služio je Svetu arhijerijsku liturgiju u Sabornoj crkvi u Beogradu. Patrijarh je na liturgiji pročitao delove uskršnje >> Pročitaj celu vest na sajtu Studio B << poslanice i pozvao na mir i razumevanje.
Uskršnja liturgija završena je pričešćem vernika posle koga je patrijarh Irinej ukazao na neophodnost zajedništva i jedinstva u sadašnjem vremenu u kome su nam potrebni sloga, mir i ljubav. "Neka nas Gospod blagoslovi svojim blagoslovom mira, sloge i ljubavi, danas toliko, potrebne i nama ljudima i vremenu u kome živimo", poručio je patrijarh Irinej.
Naglasivši da je Uskrs nas najveći praznik na kome počiva "naša istina, vera, nada i očekivanje", patrijarh Irinej je izrazio zadovljstvo što pravoslavna i katolička crkva ove godine istog dana obeležavaju taj praznik. "Ove godine imamo tu veliku radost da ovaj veliki praznik slavimo zajednički - kada bi dao Gospod da jednoga dana ne samo jedne godine nego svake godine ovaj praznik slavimo zajedno i u zajednici", naveo je patrijarh Irinej.
Liturgiji u Sabornoj crkvi, uz brojne građane, prisustvovali su premijer Ivica Dačić i ministri Nebojša Rodić, Nikola Selaković i Tomislav Jovanović. Među vernicima u Sabornoj crkvi bili su i strani državljani, među kojima i grupa mladih Francuza.
U crkvi Hrista kralja uskršnju misu predvodio je beogradski nadbiskup Stanislav Hočevar. Misi je prisustvovao veliki broj vernika, predstavnika države Srbije i diplomatskog kora, a tom prilikom održan je i obred krštenja.
Vaskrs se obeležava i na Kosovu i Metohiji. Pravoslavni vernici obišli su hram Svetog Save u južnom delu Kosovske Mitrovice, koji je stradao tokom martovskog nasilja 2004. godine. Nešto više od stotinu Srba stiglo je u pratnji kosovske policije iz severnog u južni deo Kosovske Mitrovice i nakon kraće službe u hramu Svetog Save vratilo se nazad.
Otac Rade Dončić iz hrama Svetog Dimitrija u severnom delu Kosovske Mitrovice poželeo je svima srećan praznik vaskrsenja Hristovog. Ministri Aleksandar Vulin i Nebojša Rodić prisustvovali su ponoćnoj uskršnjoj liturgiji u manastiru Devič kod Srbice, na severu Kosova. Vulin je posle liturgije izjavio da Srbija šalje poruku mira i da očekuje da i Priština i međunarodna zajednica ispune svoje obaveze.
Vaskrs je pokretan praznik, koji se određuje prema prirodnom kalendaru i uvek se vezuje za nedelju sa odstupanjem od 35 dana - od 4. aprila do 8. maja.
Za Vaskrs se prva molitva služi pred zatvorenim vratima hramova koja se otvaraju tačno u ponoć kada se prvi put posle Velikog petka i Velike subote, u znak radosti vaskrsenja oglašavaju prva zvona. Vaskršnjim obredima prethodi unošenje plaštanice sa Hristovog groba, koja je na Veliki petak izneta pred oltar i koju vernici celivaju u dane najveće hrišćanske žalosti.
Vaskršnje slavlje je za vernike kraj Velikog posta, a prvi mrsni zalogaji su vaskršnja jaja koja, se prema drevnom običaju, farbaju u crveno kao simbol prolivene krvi Hristove. Prema predanju, prva jaja je caru Tiberiju poklonila Marija Magdalena koja je u Rim došla sa porukom o vaskrsenju.
Jaje je simbol obnavljanja prirode i života i kao što badnjak goreći na ognjištu daje posebnu čar božićnoj noći, tako isto vaskršnje crveno jaje znači radost i za one koji ga daju i koji ga primaju.
Vernici, po ustaljenoj tradiciji, vaskršnja jaja boje na Veliki petak, kada se, inače, ništa drugo ne radi, već su naše misli upućene na događaj Hristovog nevinog stradanja i poniženja, od ljudi, na Golgoti i Jerusalimu. Prvo obojeno jaje, ostavlja se na stranu do idućeg Vaskrsa i zove "čuvarkuća".
Na pravoslavnim vaskršnjim ikonama i freskama slika se blagovesnik Gavrilo na grobnom kamenu, a najlepša predstava sačuvana je u manastiru Mileševi kraj Prijepolja, zadužbini srpskog kralja Vladislava iz 1234. godine, koja je proglašena za sliku prethodnog milenuijuma.
Vaskrs hrišćani slave tri dana, pa su u kalendaru SPC crvenim slovom obeleženi Vaskršnji ponedeljak i Vaskršnji utorak. U SPC pravoslavni vernici razmenjuju pozdrave - Hristos vaskrse! Vaistinu vaskrse.
