Izvor: Blic, 11.Okt.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Stanišić i sad vuče konce
Stanišić i sad vuče konce
Sistem Službe državne bezbednosti, koja je dvanaest godina bila stub režima Slobodana Miloševića, uspostavio je Jovica Stanišić - čovek koji je neprikosnoveno vladao tajnom policijom od 1991. do 1998. godine, a koji i danas iz senke vuče mnoge konce.
Stanišiću je data najveća moć, imao je potpunu Miloševićevu podršku, ali i najodgovorniji zadatak. Postavljen je sa ciljem da od DB-a napravi najčvršći bezbedonosni bedem protiv >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << svih Miloševićevih neprijatelja, ali i da tajnu službu ustroji tako da odgovori narastajućim tenzijama u SFRJ.
Početak
Koliko je velika moć ovog čoveka svedoči i tvrdnja neimenovanog sagovornika 'Blica', dobro upućenog u funkcionisanje tajne policije, koji kaže da Stanišić čak i sada - 15 godina kasnije - 'ustrojava' neke ljude u službi.
- Stanišićevi kadrovi su ostali u Službi i posle njegove smene. Zadržao je, takođe, veze sa ljudima iz kriminala, kao i sa agentima stranih obaveštajnih službi. To ga i danas čini moćnim. Bio je i ostao jedini, pravi Legijin komandant - objašnjava naš sagovornik.
Od 1988. do 1990. godine promene u Službi bile su uglavnom kadrovske prirode, ali s početkom ratnih operacija dolazi do intenzivnog jačanja srpskog DB-a.
Prema rečima izvora 'Blica', u to vreme uočena je slabost zemlje u mogućem ofanzivnom angažovanju i iz tih razloga vlast se okreće Službi. Njen značaj raste, a Milošević je odmah uvideo potrebu korenite reorganizacije. Zato i dovodi Stanišića na mesto prvog čoveka DB-a. Prvi zadatak nove Službe bilo je formiranje paravojnih jedinica.
- Sve te jedinice su bile osnovane pod kontrolom DB-a. Mobilisano je podzemlje, intenzivirane su veze sa kriminalcima koji su i ranije sarađivali sa Službom. Kriminalci, zatvorenici i belosvetski avanturisti bili su značajan izvor popune jedinica. Tako je angažovan Željko Ražnatović Arkan, Dragan Vasiljković, kasnije poznat kao Kapetan Dragan. Na isti način u tu formaciju kasnije je pristupio i Milorad Ulemek Legija. Oni su bili i glavni instruktori u kampovima za obuku specijalaca. Služba je na sebe preuzela obavezu okupljanja i prebacivanje dobrovoljaca na ratište.
U toj organizaciji, na ratišta su stizali i dobrovoljci Srpske radikalne stranke. Ratna jedinica
Uz nadzor i po nalogu Miloševića i Stanišića, formirana je i Jedinica za specijalne operacije (JSO), ogranak DB-a koji je trebalo da se bori na ratištu. U njen sastav ušli su pripadnici Arkanove Srpske dobrovoljačke garde, 'knindže' i nekolicine odabranih dobrovoljaca i kriminalaca.
- Međutim, vremenom je JSO do te mere ojačala da je čitava služba radila samo za njih. Na raspolaganju su imali beogradski centar, Prvu, Drugu i Treću upravu. Druga uprava je i formirana zbog potreba Jedinice. To je obaveštajna uprava koja je za JSO prikupljala podatke i saznanja sa terena. Druga uprava je određivala lokacije dejstva jedinice, tako da je obaveštajna komponenta Službe u to vreme postojala samo zbog JSO - navodi izvor 'Blica'.
Službom je sve to vreme neprikosnoveno vladao Stanišić. Njegovi prvi saradnici bili su Franko Simatović Frenki, čovek koji je lično komandovao Jedinicom, Dragiša Ristivojević, izvesni Dragićević i Ristić, Dragan Filipović, koji je bio načelnik Druge uprave i koji je iz zemlje nestao u vreme 'Sablje', Slaviša Milošević, načelnik Prve uprave i Milan Radonjić, šef beogradskog centra.
- To su ljudi koji su direktno učestvovali u radu Jedinice. Postojao je, naravno i onaj drugi segment, političko-logistički, koji je vodio brigu o kadrovskoj popuni, obezbeđenju oružja, vozila, uniformi i finansijskom obezbeđivanju pripadnika JSO. O tome su brinuli ljudi iz Miloševićevog najneposrednijeg okruženja: Mihalj Kertes, Milorad Vučelić, Vlajko Stojiljković, Mirko Marjanović, Brana Crnčević, kao i svi političari iz Republike Srpske Krajine - navodi naš izvor.
Komandovanje
U Jedinici je najvažniju ulogu imala komanda, njeno obezbeđenje i bezbednosne strukture, odnosno oficir za vezu iz DB-a. Uloga oficira bila je da komandantu pomaže u realizaciji zadataka. Na toj funkciji bili su Milorad Bracanović koji je službovao pod tri direktora Službe i Veselin Lečić, bivši zamenik Milana Radonjića i bivši zamenik poslednjeg komandanta JSO Dušana Maričića Gumara. Lečić je i sada u BIA.
- Osim aktivnog, postojao je i rezervni sastav Jedinice kojim je komandovao Rajo Božović. Kao deo DB-a, pripadnici JSO su primali plate i to četiri puta veće od ostalih u Službi. Dušan Maričić Gumar je samo sa osnovnom školom dobio čin pukovnika i platu od 2.000 maraka. Dobijali su stanove i kao vrhunac - dozvolu da se bave i klasičnim kriminalom. Pripadnici JSO su radili i u privatnim obezbeđenjima, ali su učestvovali i u pratnji transporta droge, cigareta, goriva.... To je segment kriminalizacije Službe pod rukovodstvom Jovice Stanišića- navodi naš izvor.
Ekipa 'Blica' Svaki operativac imao svog političara
Državna bezbednost raspolagala je saznanjima o svim političkim prvacima u to vreme, o formiranju i delovanju stranaka i, ono što je najbitnije, imala je i moć i snagu da utiče na njihov rad jer je među njima imala svoje ljude. Milošević i Stanišić su znali sve...Kako?
- Postojala su dva načina. Lideri pojedinih političkih partija bili su dugogodišnji saradnici Službe, a oni koji nisu bili saradnici bili su predmet operativne obrade. Praćeni su i prisluškivani. Tako je prikupljan materijal za ucene. Pod lupom su bili kontakti, planovi i ciljevi kako lidera, tako i njihovih stranaka. Sve je bilo poznato i predstavljalo je veliki adut Miloševića i Stanišića - navodi anonimni izvor 'Blica'.
Operativci DB-a bili su organizovani tako da je svaki na vezi imao ponekog političara. Ti operativci predstavljali su srž Službe.
- Sa njima su razmenjivali poverljive informacije, naravno, u meri i na način kako je to odgovaralo interesima Službe. To je slučaj i sa Lauferom koji je na vezi godinama držao Vojislava Šešelja i davao mu informacije čije je obelodanjivanje išlo u prilog ciljevima DB. To je čitav sistem. Sistem koji je utemeljio Jovica Stanišić i koji je većinu njegovih ljudi sve ove godine održao u Službi - tvrdi naš sagovornik. Srpsko podzemlje u sluŽbi DB-a
Za Jovicu Stanišića se često tvrdilo da je pod svojom kontrolom držao celokupno srpsko podzemlje. Skoro svi kriminalci bili su saradnici Službe, dok je Stanišić iz senke povlačio konce koji su dovodili do krvavih sukoba kriminalnih ekipa, tvrdi sagovornik 'Blica'. U Stanišićevo vreme, ubijen je ministar policije, dva policajca, generalni sekretar JUL-a i šesnaest ljudi iz beogradskog podzemlja. Nijedan od tih zločina nije rasvetljen.
Andrija Lakonić Laki, ubijen 1990. Ubistvo u kojem je obelodanjena veza kriminalaca i SDB-a.
Branislav Matić Beli, istaknuti član i finansijer SPO. Ubijen je 3. avgusta 1991.
Iso Lero Džamba, nestao 23. septembra 1992. posle tuče u kockarnici u Beograđanki.
Aleksandar Knežević Knele, najmlađa 'zvezda' sa policijskim vezama. Ubijen u 'Hajatu', 28. oktobra 1992. Pištolj sa prigušivačem.
Žorž Stanković, ubijen kod 'Merkatora' 1. oktobra 1993. Zaseda, automat sa prigušivačem.
Radojica Nikčević, imao veze sa SDB. Ubijen 7. oktobra 1993. Njegove poslove preuzeo je Arkanov kum Đovani di Stefano.
Goran Vuković Majmun, ubica Ljube Magaša Zemunca. Ubijen 12. decembra 1994.
Dragan Popović Dadilja, ubica Ranka Rubežića i poznati gangster. Ubijen 17. jula 1995.
Dragan Radišić, inspektor SUP-a Beograd. Ubijen 1. februara 1996. u zasedi.
Miroslav Bižić Biža, privatni detektiv i bivši policajac. Ubijen 21. maja 1996.
Božidar Stanković Batica, sin Žorža Stankovića. Ubijen u Novom Beogradu 1996.
Zoran Stevanović, major Srpske dobrovoljačke garde. Ubijen 30. avgusta 1996.
Zoran Dimitrov Žuća, pripadnik voždovačke ekipe. Ubijen 6. oktobra 1996.
Rade Ćaldović Ćenta, ubijen je 14. februara 1997. U pucnjavi je ubijena i novinarka Maja Pavić.
Vlada Kovačević Tref, bliski prijatelj Marka Miloševića. Ubijen je 20. februara 1997.
Radovan Stojičić BadŽa, v.d. ministra policije. Ubijen je 10. aprila 1997. u restoranu.
Vukašin Vule Gojak, major Srpske dobrovoljačke garde. Ubijen 6. septembra 1997.
Zoran Todorović Kundak, generalni sekretar JUL-a. Ubijen 24. oktobra 1997.
Jusuf-Jusa Bulić, vlasnik više kladionica i FK Železnik. Ubijen je 1998. godine.
