Izvor: NoviMagazin.rs, 29.Nov.2024, 23:05
Rodno-senzitivni jezik i simboličko nasilje
Tokom protekle godine, tema rodno-senzitivnog jezika je postala poprilično aktuelna u javnom mnjenju Srbije. Rodno-senzitivni jezik (takođe rodnoosetljivi jezik skr. RSJ/ ROJ) je još jedna u nizu tema koje rasvetljavaju kompleksan odnos između jezika i moći. Pitanja vezana za rodno-senzitivni jezik istovremeno se vezuju i za jezičku politiku i planiranje (JPP) i za pitanja rodne (ne)jednakosti, pa su ona čest predmet spora za institucije, naučnike i istraživače različitih društvenih disciplina koje se direktno ili indirektno bave proučavanjem jezika. U diskursu oko ROJ-a izdvajaju se grupe za i protiv za koje nastupaju akteri sa najrazličitijih (ekonomskih, kulturnih, profesionalnih) položaja u okviru društvene strukture, a kroz čije sporove ROJ možemo povezati i sa Burdijeovim konceptom simboličke moći i nasilja. Simboličko nasilje Burdije određuje kao nežno, nevidljivo nasilje, čiji je cilj da se jedna kultura (u ovom slučaju jedan jezik kao vid kulturne tvorevine) nametne kao jedina isprsvna (dominantna), uz pristanak i podršku upravo onih klasa koje ta kultura marginalizuje (Burdije, 1992: 147). Posebna pažnja će biti posvećena otporu prema RSJ i poricanju potrebe za istim, kao jednoj posebnoj vrsti simboličkog nasilja, kojom se suptilno poriče mogućnost žena da izađu iz perpetualnog statusa Drugog. Kombinujući Burdijeove teorijske koncepte sa socio-lingvističkim proučavanjima rodno-senzitivnog jezika Jelene Filipović, u ovom radu će biti obrazložen kompleksan odnos između standardnog jezika kao nosioca simboličke moći i reprodukcije (i legitimizacije) odnosa dominacije na polju roda.
