Izvor: Blic, 02.Nov.2010, 02:45 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pet kapi krvi beogradske
Gore sunce u poslednjem oktobarskom sjaju, dole strasni tango Save i Dunava. U sredini ta tvrđava naslonjena na greben otmene pitomine.
Dok neki okasneli mediteranski vetar miluje šetače sporih koraka, stojim ispred impresivnog zdanja Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda. Povodom proslave pola veka od osnivanja, ova Institucija organizuje otvaranje izložbe pod nazivom „Spomenici kulture na prostoru Beogradske tvrđave". Postavljana na Gornjem gradu Beogradske >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << tvrđave, tačnije na platou ispred spomenika Pobedniku, izložba predstavlja prvu fazu u realizaciji dugoročnog projekta postavki pod nazivom „Spomeničko nasleđe Beograda". Fokusirana na upoznavanje najšire javnosti sa bogatstvom spomeničkog nasleđa i kulturno-istorijskim sadržajem Beogradske tvrđave izložba se sastoji u reprezentovanju pet spomenika kulture koji se nalaze na prostoru kalemegdanske tvrđave, pet od mnogo kapi krvi beogradske: spomenik Pobedniku, Spomenik zahvalnosti Francuskoj, zgrada Umetničkog paviljona „Cvijeta Zuzorić", Grobnica narodnih heroja i Spomenik na mestu predaje ključeva 1867. godine.
Otvaranje ko otvaranje. Probrane reči, radoznali pogledi, zasluženi komplimenti za prezentaciju, malo pića i kolači na poslednjem basamku balkanske terase odakle pogled bludi ka Fruškoj gori i dalje ka Evropi.
Naša tvrđava je veliko ljubavno pismo nebu od čoveka, koji je uprkos svih nedaća, odbio da se preda pred silasijama, kaligrafija čoveka koji je odlučio da preživi. Izranja iz reka, kao mesto nikad oslobođeno svoje tragedije, i ispinje se polako na razne temelje gde nebo ume nejednako da predahne.
I šetam mojom prapostojbinom u društvu stručnjaka koji brinu i vole Tvrđavu. Silazimo kroz rehabilitovano stepenište gradilišta sa savske strane do šanca donjeg grada, obilazimo fascinantno obnovljenu i sređenu Nebojšinu kulu, dalje kroz Karlovu i Vidin kapiju, pored zoološkog vrta uzbrdo do „Cvijete" i ulaza u Kalemegdan. Krug traje celi život i još sat i po.
Beogradska tvrđava je spomenik kulture od izuzetnog značaja. Neuništeno jezgro oko koga je nastao i razvio se današnji grad. Smatra se jednom od najvećih tvrđava jugoistočne Evrope. O značaju mesta govori podatak da je Beogradska tvrđava, odnosno Beograd, tokom dugog postojanja, po navodima ugledne enciklopedije gradova, adresa za koji se vodilo najviše bitaka na svetu, čak sto petnaest!
Od 2002. godine Tvrđava je pretvorena u muzej na otvorenom i prostor za kulturna dešavanja. Od tada datira nova etapa njenog istraživanja i obnavljanja. Klanjam se Milici Grozdanić, Ivani Lučić-Todosić, Marku Popoviću i njihovim saradnicima na ljubavi za ovo mesto. Oni nisu službenici, već posvećenici. To je razlika koju Kališ i njegovi neumrli duhovi od Flavija, Manojla I, Despota Stefana, Kornara, Doksata de Moreza, Rige od Fere, Kneza Mihaila i majora Gavrilovića do Velmar Jankovića, Andrića, Crnjanskog, Pavića i Kapora zahtevaju.
Jer osim opšteg postoji i intiman smisao Kalemegdana. Mnogi prvi plesovi, šetnje, držanja za ruku i nežni poljupci dogodili baš ovde. I još žive.
