Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 10.Nov.2021, 14:41

Istoričar Momčilo Pavlović: Dan primirja - praznik naprednog sveta

Dan primirja u Prvom svetskom ratu je praznik naprednog sveta, smatra istoričar Momčilo Pavlović, ocenjujući da je od izuzetne važnosti sećanje na takve istorijske trenutke, posebno, na Dan proboja Solunskog fronta 1918. godine kada je srpska vojska izvojevala jednu od najvećih pobeda i trajno zaposela teritoriju okupirane zemlje.

Pavlović je uoči sutrašnje 103. godišnjice primirja u Prvom svetskom ratu, za Tanjug poručio da se sada ne može reći koliko to mlade zanima, >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << ali da veruje da će oni, kada budu prolazili pored spomenika, u jednom trenutku shvatiti značaj istorijskih događaja, kada je Srbija podnela najveće žrtve.

"Srbija je bila saveznica, pobednica u Velikom ratu i srazmerno broju stanovnika i ukupnim resursima imala je najviše žrtava", kaže Pavlović.

Za najveće pobede srpske vojske izdvaja bitke na Ceru, Kolubari, kada se zemlja 1914. godine branila od nasrtaja austrougarske vojske, kao i odbranu Beograda, bitku na Kajmakčalanu i najznačajniju - proboj Solunskog fronta.

Dan primirja ustanovljen je u znak sećanja na 11. novembar 1918. godine kada je u Francuskoj, u specijalnom vagonu maršala Ferdinanda Foša, potpisano primirje u Prvom svetskom ratu, a Srbija ga od 2012. godine obeležava kao državni praznik.

U železničkom vagonu u Kompijenu, sile Antante potpisale su primirje sa Nemačkom, čime je okončan Prvi svetski rat, a Pavlović kaže da je naredne 1919. godine, taj datum postao praznik u svim zemljama saveznicama.

"Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca odnosno Kraljevina Jugoslavija je taj dan obeležila raznim komemoracijama, sećanjima i na taj dan otkriven je spomenik braniocima Beograda na Novom groblju", podseća Pavlović.

On pojašnjava da se tek 1990-ih, a naročito posle 2000. godine, kada je već bila razbijena jugoslovenska država, Srbija vratila svojim izvornim korenima i od 2012. godine Dan primirja slavi kao državni praznik.

Na pitanje o pokušajima revizije istorije koja dolazi iz zemalja bivše Jugoslavije, Pavlović odgovara da revizija nije moguća.

"Ozbiljna nauka novim dokumentima pomera granice saznanja i istraživanja. Takvi događaji su delom politički i imaju značaja za sadašnjost", navodi Pavlović.

Pavlović kaže i da ne postoji objektivna istorija, kao što nema ni univerzalne istine, ali da postoji težnja ka tome.

Od izuzetne je važnosti da se barata proverenim činjenicama, dodaje, te da se dekor od reči izbaci iz našeg vokabulara.

"Treba govoriti suvim jezikom činjenica i onda ne bi imali problem", smatra Pavlović.

On pojašnjava da problem nastaje kada se istoriografija politizuje i kada se pomoću događaja iz istorije pojedinci razračunavaju sa političkim protivnicima, državama i narodima.

Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...