Izvor: Politika, 03.Avg.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Enigmatične forme
Izložba skulptura Nuncija Di Stefana u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu
Danas se savremena skulptura može posmatrati bar sa dve ekstremne kritičarsko-teoretske pozicije, vezane za promene u idejnom, jezičkom i materijalnom diskursu ovog medija. Ideja o skulpturi i njenoj materijalizaciji u prostoru doživela je u proteklim decenijama radikalne promene pa se termin umetnost u proširenom polju često vezuje i za skulpturu i njena multimedijska ispoljavanja i prezentacije.
>> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << />
U isto vreme, kao paralelni tok ovim radikalnim strujama, stvara se skulptura oslonjena uglavnom na njeno fundamentalno, klasično nasleđe i vrednosti koje u svom umetničkom konceptu često nisu ništa manje personalne i nove. U Nuncijevom stvaralaštvu ideja o skulpturi vezuje se za ovu umereniju liniju, liniju koja ne anulira tradiciju, a afirmiše ono njeno krilo koje istražuje energiju forme, materijala i prostora.
Nuncijeva izložba u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu retrospektivnog je karaktera, a izbor radova načinjen je sa Nuncijeve velike retrospektivne izložbe nedavno održane u Rimu. Inače, ovaj autor je poznat beogradskoj publici; 1987. godine izlagao je u galeriji Studentskog kulturnog centra. Sredinom 90-ih njegova umetnička karijera je u usponu, on 1986. izlaže na Apertu – predstavljanje mladih autora u okviru venecijanskog Bijenala – nagrađen je kao najbolji mladi umetnik a 1995, na istom Bijenalu, proglašen je za najboljeg umetnika u italijanskom paviljonu.
Tokom protekle dve decenije Nuncio je izlagao na svim relevantnim izložbama savremene umetnosti u svetu što, uz druge referentne tačke u njegovoj biografiji, potvrđuje značaj ovog umetnika u zavičajnoj Italiji ali i na internacionalnoj sceni. Dobrila Denegri, kustoskinja ove izložbe, za model retrospektivne postavke u Beogradu izabrala je desetak skulptura nastalih u poslednjoj deceniji a integralni deo izložbe čini i nekoliko radova na papiru velikih formata; koncepcija ovog sasvim skraćenog izdanja retro-pogleda fokusirana je na što celovitiji uvid u Nuncijevo stvaralaštvo. Ako osluškujemo dijalog različitih vremenskih i idejnih umetničkih pozicija rekli bismo: možda je Nuncijevo stvaralačko geslo blisko Brankusijevom stavu da se "do jednostavnosti dolazi kad se čovek približi pravom značenju stvari."
Naime, Nuncio istražuje snagu unutarnje strukture skulptorskog jezika, vitalnost svedene forme, njenu osetljivu geometrizaciju i ekspresiju materijala. Njegove podne, zidne i prostorne instalacije u svojoj primarnoj artikulaciji su horizontalne, vertikalne ili ovalne forme koje ostvaruju dijalog sa prostorom, modeluju ga i transformišu u novi znak tišine ili svečanog tona. Zidna instalacija "Bez naziva" iz 2002, u formi drvenog kostura, naglašava svojom ritmičnom arhitektonikom i bačenim senkama ambijentalni karakter rada.
Mada je u svojim skulpturama koristio različite materijale – gips, drvo, metal, olovo – očito je drvo, sa svojim različitim hromatskim vrednostima crne, dominantni činilac u Nuncijevoj skulpturi. Graditeljski kvalitet ovog materijala, njegovu težinu, podatnost, kao i primarnost praforme i pramaterije, autor provocira delovanjem vatre ili, upravo ovim ritualom, ukida prirodni identitet drveta svog bazičnog medijuma. U složenim jezičkim menama Nuncijevog rada dominira arhaično, primarno i sugestivno. Prostorne karakteristike njegovih enigmatičnih apstraktnih formi dodiruju izvore apstraktne skulpture.
Ljiljana Ćinkul
[objavljeno: 03.08.2006.]
