Izvor: B92, 26.Dec.2010, 00:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na Zavali nedovršene vile
Umjesto najavljenog ekskluzivnog turističkog naselja i luksuznog hotela koji je trebalo da liči na čuveni Burž al Arab u Dubaiju, kako je najavljivano proteklih nekoliko godina, danas se na budvanskom rtu Zavala nalaze nedovršene vile
Izvor: Vijesti
Projekat gradnje 'ekskluzivnog' naselja i hotela na Zavali, od kada je započet 2007. do danas, u sjenci divlje gradnje, prevara i povezanosti domaćih moćnika sa Rusima.
Umjesto najavljenog ekskluzivnog turističkog >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << naselja i luksuznog hotela koji je trebalo da liči na čuveni Burž al Arab u Dubaiju, kako je najavljivano proteklih nekoliko godina, danas se na budvanskom rtu Zavala nalaze nedovršene vile, a rukovodstvo Opštine na čelu sa gradonačelnikom Rajkom Kuljačom, u pritvoru je, osumnjičeno za teško krivično djelo korupcije i zloupotrebe službenog položaja zbog slučaja Zavala.
Na početku ništa nije slutilo na takav epilog. Potpredsjednik Vlade i DPS-a i najuticajniji Budvanin Svetozar Marović, čiji je brat Dragan, potpredsjednik Opštine Budva, juče takođe uhapšen, tvrdio je da u Budvu dovodi renomirane investitore koji će na tom lokalitetu izgraditi kompleks kojim će se cijela država ponositi.
Marović je i lično bio povezan sa spornim projektom, jer je njegova firma Moninvest bila u prvoj fazi izgradnje partner ruskom milijarderu Sergeju Polonskom i njegovom Miraksu, glavnom investitoru na Zavali.
Sve je počelo početkom 2007. godine, kada je za rukovođenje projektom Zavala formirana kompanija Zavala invest u Budvi. Osnivači Zavala investa su ruski Miraks i budvanski Moninvest u vlasništvu Marovića i Dragana Sekulića, koji je bio većinski vlasnik.
Zavala invest je sredinom 2007. godine kupila 44.143 metra kvadratna na Zavali, a zvanična cifra nikad nije objelodanjena, ali se spekulisao da je posao vrijedan preko 20 miliona eura.
Investitor je narednih mjeseci počeo izgradnju projekta nazvanog Astra Montenegro bez prethodno pribavljene građevinske dozvole i to na prostoru koji još nije bio definisan planskim dokumentima.
Mreža za afirmaciju nevladinog sektora (MANS), po čijoj je prijavi i pokrenuta istraga u slučaju Zavala zbog nelegalne gradnje, prva je početkom 2008. ukazala na moguće zloupotrebe položaja raznih budvanskih funkcionera, uključujući i njihovog mentora Marovića koji se pojavljuje kao jedan od partnera u projektu sa Miraksom.
MANS je uradio i studiju slučaja Zavala, kojom je rukovodio Dejan Milovac, a objavili su i šemu kojom su pokazali povezanost lokalnih funkcionera u Budvi, Svetozara Marovića i njegovog brata Dragana s građevinskim kartelom u toj opštini, uključujući i Miraks i divlju gradnju na Zavali.
MANS je objavio i kako su se državni i opštinski organi ophodili prema Zavali.
Uloga Komunalne policije prvi put je zabilježena 18. januara 2008. godine, kada je konstatovano da je investitor Zavala invest "pristupio raščišćavanju terena i počeo zidarske radove na dva objekta”. U zaspisniku o inspekciji se navodi da investitor ne posjeduje građevinsku dozvolu, te da mu se zabranjuju dalji radovi i da se, u skladu sa zakonom, izriče mandatna kazna od 220 eura.
Nakon toga, 21. januara, Komunalna policija je donijela i prvo rješenje kojim se investitoru zabranjuje dalje izvođenje radova na rtu Zavala a Ministarstvu za ekonomski razvoj podnosi i zahtjev za pokretanje prekršajnog postupka protiv DOO Zavala invest i Natalije Panine, kao odgovornog lica u pravnom licu.
Novim inspekcijskim pregledom od 6. februara konstatovano je da je investitor nastavio sa izgradnjom objekta, te je donijeto i prvo rješenje o pečaćenju gradilišta na Zavali.
Ovo rješenje je postalo izvršno tek nakon gotovo dva mjeseca, kada je 23. marta 2008. nakon ogromnog pritiska javnosti, Komunalna policija i fizički zapečatila gradilište. Za to vrijeme, kako piše u MANS-ovoj studiji, investitor je nesmetano nastavio radove na Zavali, skoro u potpunosti završio zemljane radove i podigao više od deset objekata, umjesto dva koliko ih je bilo na početku inspekcijskog nadzora u januaru ove godine.
Konačno, 9. aprila 2008. godine, Komunalna inspekcija je izašla na teren i utvrdila da je investitor povrijedio pečat i nastavio s radovima, a 11. aprila 2008. podnijeta je i krivična prijava osnovnom državnom tužiocu u Kotoru protiv kompanije Zavala invest i izvršnog direktora Natalije Panine.
Marović se u tom periodu (jun 2008), pod očiglednim pritiskom javnosti zbog nelegalne gradnje na Zavali i njegovog učešća u projektu pa makar i kao manjinskog suvlasnika firme koja je indirektno investitor, izvukao iz vlasništva Monionvesta, firme koja je bila i akcionar Prve banke.
Na pitanje kako je Moninvest došao u posjed atraktivnog zemljišta na Zavali, Marović je tada odgovorio da je najveći dio zemljišta zapravo u vlasništvu ruskih partnera.
- Što se tiče našeg dijela, kupljen je od ljudi koji su imali povjerenja u gospodina Sekulića, a potom i u mene. Ne znam sve detalje. Uzet je kredit od CKB-a, zemljište je plaćeno u ratama, jer je bilo prodavaca koji su u Americi, Hrvatskoj... Nema ničeg spornog. U ekonomiji, osim proizvodnje, postoje kupovina i prodaja. Nadam se da će Moninvest uraditi dobar posao, što bi na kraju moglo biti dobro za akcionare, pa i za mene - objasnio je Marović u intervjuu "Vijestima”.
On je prokomentarisao i problem nelegalne gradnje na Zavali.
- Da sam ja bio taj koji je donosio odluke, ne bi se tako radilo. Investitori moraju poštovati zakon. Preko određenih kanala sam upozoravao da nije dobro požurivati sa radovima, jer je u toku procedura usvajanja urbanističkih planova, nakon čega se stiču svi uslovi za dobijanje dozvola. Smatram da je administracija morala biti efikasnija i da je usvajanje planova moralo brže ići - kazao je tada Marović.
On je u neformalnim razgovorima uvijek potencirao da nelegalna gradnja u to vrijeme nije bila krivično djelo, kao i da on ne može nikako biti povezan sa bilo čime, jer je bio "manjinski akcionar firme Moninvest, koja je bila manjinski akcionar Zavale invest, glavnog investitora na Zavali, čiji je većinski vlasnik Miraks, i da nije donosio niti je imao ovlašćenja da donosi bilo kakve odluke”.
Gradnja na Zavali je mirovala nekoliko mjeseci, upravo jer je javnost pratila sva dešavanja oko projekta, pa i na samom gradilištu. U to vrijeme u Budvu je dolazio i milijarder Polonski, obećavajući projekat koji će od Crne Gore napraviti poznatu svjetsku turističku destinaciju.
Konačno, 16. decembra 2008. godine Ministarstvo za uređenje prostora i zaštitu životne sredine izdaje dozvolu Miraksu za gradnju na Zavali, kada taj projekat postaje legalan.
U tom periodu globalna ekonomska kriza počela je da se odražava na građevinski sektor, pa tako i na kompaniju Miraks kojoj je to bio glavni biznis. Radovi na Zavali su se odvijali u smanjenom intenzitetu tokom 2009. i 2010. i to uglavnom na vilama, dok je najavljivani hotel polako pao u zaborav.
Više kupaca vila na Zavali tužilo je Miraks jer u predviđenom roku objekti nijesu završeni i ustupljeni novim vlasnicima.
Pred sudovima su u postupku dva procesa protiv Zavala investa, i to u kotorskom sudu, gdje grupa kupaca traži odštetu zbog kašnjenja izgradnje, i u Privrednom sudu, pred kojim je austrijska kompanija Hemometal pokrenula tužbu.
Pobjegli iz Budve
Crnogorski mediji su početkom septembra javili da je ruska kompanija Miraks počela da se iseljava iz prostorija u Budvi, a kancelarijski namještaj, oprema i dokumentacija utovareni su na kamione i odvezeni u nepoznatom pravcu.
Nagađa se da je firma koja godinama brendira gotovo svaki ćošak u Budvi, a bila je i jedan od glavnih sponzora mega-koncerta svjetske zvijezde Madone u septembru 2008. godine, ostala dužna vlasniku poslovnog prostora nekoliko rata za zakup.
Zaposleni u budvanskoj ekspozituri Miraksa potvrdili su da je direktor Miraksa za Balkan Mihail Čičenok otišao u Moskvu početkom avgusta i da se više nije vraćao, kao ni smijenjeni direktor Vjačeslav Lejbman.
Nedugo potom, hrvatski mediji javljaju da se vlasnik kompanije Miraks, ostavivši nedovršenim gradnju mega-apartmanskog naselja Zavala kod Budve, sprema da uloži stotine miliona eura u kupovinu "hotelskog carstva u Hrvatskoj”.
U međuvremenu objavljeno je da je cijela Miraks grupa bankrotirala, ostavljajući brojne megalomanske projekte u Rusiji, ali i vani, nedovršenim.
Sveto dogovarao strateško partnerstvo sa Miraksom u ime Vlade?
Nevladini aktivisti i nezavisni mediji bili su uporni u istraživanju detalja projekta koji je od Budve trebalo da napravi "turističku Meku”.
Otkriveno je, između ostalog, da je planska dokumentacija koju pripremaju opštinski službenici prilagođena projektu Astra Montenegro, umjesto da to bude obrnuto.
U međuvremenu je otkriveno, kako je to pisalo na sajtu Miraksa, da je Marović potpisao sporazum o strateškoj saradnji Miraksa i Vlade Crne Gore u martu 2008.
Prema podacima sa sajta Miraksa, u članku u kojem se prezentuje učešće te kompanije na sajmu nekretnina u Kanu, visoki funkcioner DPS-a Svetozar Marović je 13. marta 2008. godine, kao predstavnik Vlade Crne Gore potpisao strateski sporazum sa ovom kompanijom, kojim se uređuju odnosi između Vlade i pomenute kompanije u oblasti razvoja crnogorske turisticke ponude.
- Korporacija Miraks group i Vlada Republike Crne Gore, potpisale su sporazum o strateškom partnerstvu, u okviru koga će obje strane zajedničkim naporima pomagati razvoj turističke privlačnosti zemlje i učvršćivanje imidža Crne Gore kao mjesta za dobar i jedinstven odmor - pisalo je na sajtu ruske kompanije.
U Vladi su bili zatečeni Miraksovom viješću, u nemogućnosti niti da potvrde ni demantuju da li Crna Gora i u institucionalnom smislu uspostavlja saradnju sa ruskom kompanijom. Slučajno ili ne, sjutradan se Miraks oglašava saopštenjem da nije potpisao nikakav sporazum sa Crnom Gorom i da je postavljanje te informacije na njihov sajt bila "tehnička greška”.
Dragan se hvalio da neće zaustaviti divlje ako je to u interesu Budve
U jeku afere Zavala, u martu 2008, tadašnji sekretar za investicije, a sada uhapšeni potpredsjednik Opštine Dragan Marović, priznao je da se u Budvi gradi nelegalno, ali ne pominjući direktno Zavalu.
- Dobiti rješenje o lokaciji, građevinsku dozvolu postupak je koji može da traje od 473 dana do 734 dana. Ako u tome tražite krivicu, onda jedan od glavnih krivaca za to sam ja, jer su mnogi projekti krenuli bez građevinske dozvole, oglušavao sam se na pozive Ministarstva da zaustavim gradnju, ja lično mislim da neću zaustaviti ni fakultet, ni vrtić, ni bulevar, nijedan od onih projekata koji ovom gradu nedostaju. Ako je to vaše zadovoljstvo, da u tim greškama tražite moji ostavku, izađite i recite to, meni to uopšte neće smetati - prenio je Marovićeve riječi Radio Slobodna Evropa.
Dva mjeseca kasnije, u maju 2008, gradonačelnik Budve Kuljača kazao je da je spreman da snosi odgovornost za slučaj Zavala, te ocijenio da je uoči predsjedničkih izbora protiv Budve vođena negativna kampanja.
Odgovarajući na pitanje da li je neko snosio odgovornost zbog gradnje na rtu Zavala, Kuljača je kazao da sada niko nije snosio posljedice.
- Ukoliko neko bude snosio odgovornost i svaku drugu, to treba da bude predsjednik Opštine koji je i predsjednik Koordinacionog tijela za suzbijanje divlje gradnje. Ja ću na tom odboru ili sudu javnosti vrlo lako obrazložiti slučaj Zavala - kazao je kratko Kuljača na jučerašnjoj konferenciji za novinare.
MANS krivio i Gvozdenovića
Tolerisanje nelegalne gradnje na Zavali zamjerano je i ministru uređenja prostora i zaštite životne sredine Branimiru Gvozdenoviću, iz čijeg su resora prebacivali nadležnost na budvansku opštinu.
Iz MANS-a su upozoravali da je Koordinaciono tijelo za saniranje posljedica nelegalne gradnje na primorju, koje je bilo formirano pri Gvozdenovićevom ministarstvu, mjesecima ignorisalo nezakonitosti na Zavali.
- Kada su gotovo završene vile za prodaju, ministar Gvozdenović potpisao je građevinsku dozvolu za izgradnju navodnih turističkih kapaciteta na toj lokaciji. Ništa od izgradnje hotela najavljivanog zaštitnim znakom Budve, i od novih radnih mjesta. Vlasnik ruskog Miraksa je pod istragom, a objekat predstavlja jedan od nepobitnih dokaza da je zakon prekršen, što Gvozdenoviću nije smetalo da stavi svoj potpis na jedno od najvećih nelegalnih gradilišta u državi - kazao je aktivista MANS-a Dejan Milovac, sredinom 2009.
Iv. G.
