Izvor: B92, 11.Jun.2010, 13:15 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Krka, sedište pravoslavnih Dalmatinaca
Tri i po kilometra istočno od Kistanja, u kanjonu Krke, smešten je manastir nazvan po reci koja pored njega protiče. Drevni manastir Krku podigla je srpska princeza Jelena, sestra cara Dušana
Autor: Gordana Nonin
Izvor: Danas
Ekipa restauratora i kontervatora Zavoda za zaštitu spomenika kulture Vojvodine boravi već treću sedmicu u manastiru Krka u Hrvatskoj. Već su prošle godine u saradnji sa Ministarstvom za kulturu Republike Hrvatske radili na restauraciji >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << ikonostasa u ovom čuvenom manastiru, a sada rade na čišćenju i konzervaciji ikona iz pravoslavne crkve iz Šibenika koje su donesene u Bogosloviju u manastirski kompleks i nakon završenog posla će biti vraćene u Šibenik.
Tri i po kilometra istočno od Kistanja, u kanjonu Krke, smešten je manastir nazvan po reci koja pored njega protiče. Drevni manastir Krku podigla je srpska princeza Jelena, sestra cara Dušana, udata za hrvatskog kneza Mladena II Šubića, posvetivši ga svetom arhanđelu Mihailu. Bilo je to 1350. godine. Predanje kaže da su manastir na današnjem mestu osnovali monasi koji su došli iz Svete zemlje i to iz manastira sv. arhistratiga Mihaila, koji je tamo podigao kralj Milutin. Njih je na to nagovorio ispovednik princeze Jelene, monah Ruvim. Odgovor na pitanje zašto je baš na tom mestu podignut ovaj pravoslavni svetoarhangelski manastir možemo potražiti i u tvrdnji starog istoričara Lucijusa koji govori o propovedima apostola Pavla Dalmatincima u prostoru oko reke Krke. Blizina rimskog vojničkog grada Burnuma i katakombe ispod samog manastira osnažuju tu tvrdnju i navode na zaključak da su osnivači Manastira znali za to pa da su upravo tu i ustanovili ovu svetinju.
Od vremena osnivanja pa do našeg vremena manastir Krka je bio i ostao duhovni centar pravoslavnih dalmatinskih Srba, a i šire. Isto tako nije prestao biti molitveno mesto i jednom broju katolika Hrvata. Tokom vekova postojanja manastirska riznica se bogatila, pa su u nju donošene brojne dragocenosti neprocenjive vrednosti ne samo iz srpskih krajeva nego i iz Jerusalima, Svete gore, Venecije i Rusije. Pomenimo samo epitrahilj sv. Save i Oktoih Božidara Vukovića. Tu su i knjige Vuka Stefanovića Karadžića i Dositeja Obradovića na kojima su oni, kao autori, ispisali svoju posvetu manastiru Krki.
Brojna su imena velikana koji su posećivali manastir Krku ili bili u čvrstoj vezi s njim. Uz Dositeja Obradovića i Gerasima Zelića bili su to Simo Matavulj, Nikola Tesla, Mirko Korolija, Miloš Crnjanski, Vladan Desnica i drugi. Pri samom kraju 20. veka u manastiru je radila i likovna kolonija, gde su svoj stvaralački trag ostavili brojni umetnici.
Inače, u zapusteli manastir Krku krajem 1998. godine najpre je došao mladi monah Gerasim, a potom i otac Dositej kao i otac Mihailo. Sa njima je manastir propojao i postao opet kao što je bio kroz vekove duhovno središte pravoslavnih Dalmatinaca.
