Izvor: RTS, 05.Jan.2010, 09:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (5. januar)
Rođenje vladike Nikolaja Velimirovića i smrt pesnika Vaska Pope obeležili današnji dan kroz istoriju.
Godine 1881. rođen Nikolaj Velimirović, vladika, episkop žički i ohridski. Nikolaj Velimirović, episkop žički i ohridski od 1919. do 1944. godine, po mnogima je najumniji srpski monah posle Svetog Save. Studije teologije završio je u Švajcarskoj, doktorirao na univerzitetu u Bernu, a potom diplomirao filozofiju >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << u Oksfordu i doktorirao u Ženevi. Po povratku u Srbiju, predavao je na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu, a 1909. godine se zamonašio. U Drugom svetskom ratu, Nemci su ga konfinirali u manastir Ljubostinja, a potom u Vojlovicu. S patrijarhom Gavrilom Dožićem, Nikolaj je, 1944, zatočen u logor Dahau. Bili su jedina dva crkvena velikodostojnika u Evropi poslata tokom rata u koncentracioni logor. Kao nepomirljivi protivnik komunizma, posle oslobođenja Jugoslavije, nije se vratio u otadžbinu, već se nastanio u SAD. Umro je u ruskom manastiru Sveti Tihon u Pensilvaniji, a sahranjen je na srpskom groblju pored manastira Svetog Save u Libertvilu. Mošti su mu prenete u zavičaj 1991. godine. Sva dela vladike Nikolaja štampao je "Glas crkve" 1996. godine u 10 reprezentativno opremljenih knjiga. Širok je spektar tema kojima se bavio: pitanja vere i života, hrišćana i hrišćanstva, crkve, molitve i posta, hrišćanske vrline, pitanje nacionalizma i patriotizma, prosvete i prosvetiteljstva, Kosova, kosovskih ideja i Vidovdana, Svetog Save i svetosavlja. Obnovio je srpsko crkveno besedništvo i bio najveći besednik u istoriji Srpske crkve.
Na današnji dan 1991. godine umro je srpski pisac Vasko Popa, član Srpske akademije nauka i umetnosti, najprevođeniji srpski pesnik u drugoj polovini 20. veka. Bio je jezički čudotvorac i prema opštoj oceni retko veliki pesnik, posebno samosvojnog izraza. Dela: zbirke pesama "Kora", "Nepočin-polje", "Sporedno nebo", "Uspravna zemlja", "Vučja so", "Živo meso", "Kuća nasred druma", "Rez", antologija narodnih umotvorina "Od zlata jabuka", antologija poetskog humora "Urnebesnik".
1589.- Umrla Katarina Mediči, francuska kraljica (Firenca,13. 04. 1519 - Blua, 05. 01. 1589)
1834.- U Kragujevcu štampan prvi broj obnovljenih "Novina serbskih"
1846.- Rođen Rudolf Ojken, nemački filozof i filolog, nobelovac (Aurih, 05. 01. 1846 - 15. 09. 1926)
1876.- Rođen Konrad Adenauer, nemački političar i državnik, kancelar SRN (Keln, 05. 01. 1876 - Rendorf, 19. 04. 1967)
1895.- Nemački fizičar Vilhelm Konrad Rentgen otkrio iks - zrake, koji njemu u čast nose ime Rentgenovi zraci
1896.- Rođen prvi strip junak - "Žuti dečak" Ričarda Autkolta
1898.- Održana prva zvanična bob - trka u svetu na stazi Sent Moris
1903.- Rođen Milan Bajšanski, dirigent i kompozitor (Beograd, 05. 01. 1903 - Beograd, 10. 12. 1980)
1904.- Umro Feliks Kanic, mađarski arheolog, istoričar i putopisac (Budimpešta, 02. 08. 1829 - Beč, 05. 01. 1904)
1920.- Rođen Arturo Benedeti Mikelanđeli, italijanski pijanista (Breša, 05. 01. 1920 - Lugano, 12. 06. 1995)
1933.- Rođena Radmila Bakočević, operska pevačica (Guča, 05. 01. 1933)
1935.- Objavljen prvi broj lista "Ošišani jež"
1938.- Rođen Huan Karlos, španski kralj (Rim, 05. 01. 1938)
1938.- Rođen Svetozar Vlajković, književnik, novinar i urednik Radio Beograda (Beograd, 05. 01. 1938)
1946.- Rođena Dajana Kiton (Hol) američka filmska glumica (Los Anđeles, 05. 01. 1946)
1947.- Održan prvi fudbalski derbi Crvena zvezda-Partizan
2004.- Umro Refik Memišević, rvač, svetski i olimpijski šampion (Bačko Novo Selo, 14. 05. 1956 - Subotica, 05. 01. 2004)
2008.- Umro Vojislav Vojkan Đonović, džez- gitarista, solista, član i aranžer Džez orkestra Radio Beograda (Beograd, 18. 11. 1921 - Beograd, 05. 01. 2008)
