Izvor: Vesti-online.com, 29.Sep.2012, 09:02   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Šest decenija uz srpski narod u dobru i zlu

Srpska pravoslavna crkvena opština "Sveti Sava" u melburnskom Grinzborou ovog vikenda obeležava izuzetno važan jubilej - 60. godišnjicu postojanja. Tokom svih ovih godina ova crkvena opština delila je sudbinu srpskog naroda u Australiji i Melburnu, njegove težnje da se daleko od rodne grude okuplja, ne zaboravi svoj jezik, poreklo i običaje.

Dragan Trivan seče Badnjak (1987.)  

Da nije bilo Drugog svetskog rata i dolaska komunističkog >> Pročitaj celu vest na sajtu Vesti-online.com << režima na vlast u tadašnjoj Jugoslaviji, Australija bi i danas za većinu Srba bila samo nedostižna turistička destinacija. Kraj rata, većini tadašnjih Srba nije doneo slobodu, a mnogi su samo u mislima mogli da se vrate u svoju otadžbinu. Kada je Australija 1948, iz ekonomskih razloga, otvorila vrata za dolazak novih migranata, u Melburn je započeo da pristiže veći talas bivših ratnih zarobljenika.

 

Ulagali u budućnost

 

Slučajno ili božjom voljom, kaže sveštenik Vladislav Šipovac, pronađeno je zemljište za kupovinu nove crkve u Grizborou.

- Stariji članovi crkve nisu bili spremni za nove početke, ali tadašnji mladi ljudi su uvideli potrebe zarad bolje budućnosti svoje dece, zbog čega su odlučili da pređu u Grinzboro.

Većina je dolazila bez ičega, ali uz veliku nadu i želju da stvore nešto za buduća pokolenja.

- Odmah po dolasku prvih Srba u Viktoriju i Melburn, rodila se ideja o formiranju prve srpske crkve. Tadašnja elita srpskih zarobljenika, sačinjena od školovanih i vojnih lica bili su glavni pokretači i planeri osnivanja crkve. Prvi neformalni sastanak održan je 1951, a godinu dana kasnije održana je i velika osnivačka skupština na kojoj je doneta odluka o osnivanju Srpske pravoslavne ckrve posvećene svetom Savi, kao prvom srpskom arhiepiskopu u Melburnu - kaže nam sveštenik Vladislav Šipovac iz crkve Sveti Sava u Grinzborou.

  Slava 1985. godine u nezavršenom hramu u Grinzbrou  

Spori počeci

Sveštenstvo

 

Sveštenici koji su služili u CŠO "Sveti Sava" su Budimir Đukić (1951-1953), Teodor Demjanjuk (1954-1963), Slavko Nićetin (1964), Dragutin Pavlović (kratko 1964), Miroslav Jovanović (1964-1967), Savo Cupać (1967-1970), Vladimir Dejanović (1970-1976), Miroslav Jovanović (ponovo 1976-1985), Dragomir Šipovac (1985-2008), Vladislav Šipovac (2007-).

Prvi predsednik CŠO bio je Vojislav Topalović, a danas tu dužnost obavlja Dušan Šolaja.

Kako su u to vreme prvi Srbi živeli uglavnom skoncentrisani oko centra Melburna, prvih desetak godina od osnivanja crkveno-školske opštine iznajmljivane su sale za potrebe naših zemljaka, a služba se obavljala zajedno s članovima ruske pravoslavne zajednice.

- Uložen je veliki trud da se organizuje verski život pravoslavnih Srba u Melburnu. Počeci su bili spori, prvih desetak godina se iznajmljivao prostor za bogosluženja. Tako je bilo sve do 1963. kada su Srbi Melburna došli do prvog hrama u Karltonu. Kupovinom crkve odmah je napredovao crkveni život - ističe Šipovac.

Međutim, 1963. će ostati tužnim slovima zabeležana u istoriji srpskih iseljenika kao godina podela i raskola koji su se preneli i na srpsku crkvu Sveti Sava.

Početkom 1980. videlo se da je tadašnja crkva u Karltonu bila premala za potrebe sve veće srpske zajednice u Melburnu, pa se počelo razmišljati o kupovini novog imanja.

- Prva crkva u Karltonu je bila mala, prostor za parkiranje ograničen, a crkvena sala nije ispunjavala potrebe našeg naroda, zbog čega su iznajmljivane državne sale. Tako se i javila želja kod Srba da imaju svoj dom. Kupljeno je zemljište u Grinzborou, započeta je izgradnja crkvene sale i stavljeni su temelji za gradnju buduće crkve. Posle prelaska iz Karltona u Grinzboro, tamo je iznikao jedan kompletan crkveno-narodni centar - kaže sagovornik "Vesti".

 

Predavanje za mlade

 

- Najavljujemo jedinstvenu akciju u Melburnu, a verujem i u Australiji, jer

ćemo u našoj crkvenoj opštini 7. oktobra organizovati informativno predavanje, na kojem će se mladima predstaviti uspešni profesionalci koji su našeg porekla, a koji su uspeli da izgrade status i karijeru u ovom društvu. Cilj je da mladima prenesu svoja iskustva kako da budu ponosni na srpsko poreklo, a ujedno budu i uspešni u ovdašnjem australijskom društvu - objašnjava Šipovac.

Tokom 60 godina postojanja crkveno-školska opština Sveti Sava delila je sudbinu srpske dijaspore u Australiji.

- Kao i svaki čovek i crkvena opština je prolazila kroz različite trenutke. Sigurno da je najlepši za srpsku zajednicu bio kada je posle 10-godišnjeg "lutanja" kupljena crkva u Karltonu, preuređena za potrebe pravoslavnih Srba. Među važnijim događajima sigurno je i završavanje sale u Grizborou gde se narod okupljao. Krunisanje je bilo krajem 1990-ih godina, kada je crkva Svetog Save, po uzoru na Kruševačku Lazaricu, sagrađena na brdašcu naselja.

Teška iskušenja

Sveštenik Vladislav Šipovac rođen je u Australiji i potiče iz svešteničke porodice. Njegov otac Dragomir ostavio je veliki doprinos razvoju crkvene opštine u Grinzborou, a uspeo je da prođe i kroz mnoga teška iskušenja kroz koje je prolazila srpska crkva u dijaspori. Ostaće zabeleženo da je otac Dragomir, zajedno sa neimarima hrama radio i gradio, neskromno je reći, jednu od najlepših srpskih crkava u čitavoj Australiji.

 

Patrijarh Pavle doneo radost

Među jednim od važnijih događaja koji su obeležili istoriju crkvene opštine jeste dolazak upokojenog patrijarha srpskog gospodina Pavla.

- To je bila velika duhovna radost za našu zajednicu. To se videlo i po broju parohijana koji su izašli na aerodrom Talamarin da ga dočekaju i isprate do manastira Sveti Sava u Ilajnu, pa i do naše crkve u Grinzborou. I danas naši parohijani pominju kako je to bio jedinstveni događaj, kada su imali priliku da se približe jednom velikanu našeg vremena i svetom čoveku naše crkve.

- Služeći Bogu i svome narodu nije bilo uvek lako. Pored svih poteškoća, sveštenik mora da se uzda u Boga i da ih sve prebrodi. Uvek se Bog smiluje na nas i da nam snage da prebrodimo što se na našem putu nađe. Veliki trud koji je otac Dragomir uložio u gradnju crkve nije bio lak. Iz toga crpem snagu da nastavim kao mlađi sveštenik tim putem i da se zajedno sa parohijanima ne samo sećamo istorije crkve i našeg naroda, već radeći, žrtvujući i trudeći se jednog dana postanemo uzor budućim pokolenjima u istoriji - kaže sveštenik Šipovac.

Tokom više svečanosti koje se organizuju danas i sutra u CŠO "Sveti Sava", sigurno je da će biti prilike da se sadašnja generacija Srba zahvali starijima koji su im u nasledstvo ostavili bogatu istoriju. Deo toga će biti prikazan u dokumentarnom filmu, koji je specijalno snimljen povodom jubileja.

- Pored toga što će to biti najveći kulturno-umetnički događaj pravoslavnih Srba u Melburnu ove godine, planiramo da posle svete liturgije, koja će pokazati jedinstvo pravoslavnog naroda, jer nam dolaze episkopi grčke i rumunske pravoslavne ckrve, u svečanom programu nastupi hor "Kornelije Stanković" iz CŠO "Sveti arhiđakon Stefan" u Kizborou. Prikazaćemo dokumentarni film o istorijatu naše crkvene zajednice, a ujedno nastupiće i folklorne grupe koje su za ovu priliku već stigle iz Adelejda, Sidneja i širom Viktorije.

Deleći radost zbog velikog praznika parohijana u Grinzborou, sveštenik Šipovac ističe kako je ovaj istorijski događaj prilika za mlade da nastave stopama svojih predaka.

- Ponosan sam što pripadam srpskom narodu i srpskoj zajednici Melburna, pa i našem CŠO "Sveti Sava". Zahvalni smo svima na trudu i žrtvi svih ranijih sveštenika i ljudi koji su bili deo crkvenih odbora, a koji su stvorili sve ovo što danas posedujemo. Ova proslava je deo zahvalnosti svima njima koji su se žrtvovali svih ovih decenija, ali i prilika da se mi iz mlađih generacija podsetimo i nastavimo njihovim stopama - poručje Vladislav Šipovac.

Izdavačka delatnost sa najdužom tradicijom

Crkvena opština Sveti Sava jedna je od retkih u Australiji koja ima redovnu izdavačku delatnost. Izdali su veliki broj knjiga, monografija, štampali su udžbenike iz veronauke, a redovno izdaju i parohijski informativni list. Uz to imaju školu srpskog jezika i veliku folklornu grupu Avala. Aktivno je i kolo srpskih sestara "Ognjena Marija".

- Naš list "Svetosavnik" ima najdužu tradiciju u celoj Australiji, ušao je u svoju 26-tu godinu izdavanja. Osnovao ga je pokojni otac Radomir i do danas ga izdajemo. Pored redovnih bogosluženja, kod nas se okupljaju srpski penzioneri, mladi su na probama folklora petkom veče i u srpskoj školi. U planu je da obnovimo dečju dramsku sekciju i druge aktivnosti za decu i omladinu da ne bi zaboravili odakle su i ko su im preci - kaže sveštenik iz Grinzboroa.

 
Pogledaj vesti o: Sveti Sava

Nastavak na Vesti-online.com...