Izvor: Politika, 14.Nov.2013, 22:07   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Oženi se Mađaricom zbog „zelene karte”

Vlasti severnog suseda ispituju fiktivne brakove koje sklapaju neveste iz Mađarske i mladoženje iz Srbije, radi dobijanja radne dozvole u nekoj od zemalja EU

Subotica – Svaki deseti brak u Subotici sklopljen je sa strancem, pokazuje dugogodišnja statistika matičarske službe u Gradskoj upravi. Prošle godine od 538 parova koji su stali pred matičara u 56 slučajeva jedno od njih je bilo iz druge države, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << a ove godine do kraja oktobra sklopljeno je 539 brakova gde je bilo 64 stranca. Da li su ih samo romantični razlozi ponukali da daju bračne zavete, to matičari ne mogu da znaju, ali da u Suboticu nisu stigli samo sledeći srce već moguće i interes ukazuje reportaža prvog programa mađarske televizije objavljena u emisiji „Plava svetlost” koja se bavi policijskim temama. Izneta je tvrdnja da su mahom u Subotici i drugim pograničnim mestima Srbije sklapani brakovi iz interesa.

Od marta ove godine ima više zahteva za upis u knjigu venčanih u Mađarskoj, a kako je nakon ulaska u EU severni sused izuzetno osetljiv na svaki pokušaj „trgovanja” i nelegalnog korišćenja mađarskog državljanstva, kod njih je odmah zvonilo na uzbunu. Učestali brakovi između mađarskih nevesta i mladoženja iz Srbije za policiju i tužilaštvo iz malog pograničnog mesta Kiškunhalaš su rezultat razrađene šeme zahvaljujući kojoj naši državljani dolaze do radnih dozvola u nekoj od zemalja Evropske unije. Za čitav posao, prema mađarskim izvorima, „mladoženja” za „provodadžisanje” daje oko 2.000 evra, dok nevesta od toga dobija 300–350 evra.

Na osnovu podataka do kojih su došli istražni organi Mađarske, fiktivni brak između Mađarice i državljanina Srbije, po pravilu sa područja Sandžaka, sklapa se obično u Subotici ili u nekoj našoj drugoj pograničnoj opštini. Nakon toga brak se upisuje u knjigu venčanih mađarskih državljana, a novopečeni muž dobija porodičnu legitimaciju. Na osnovu nje par odlazi obično u Nemačku ili Austriju gde se nastanjuju, opet na osnovu toga što je žena državljanin zemlje članice EU. Nakon sređivanja boravišta muž, fiktivni ili pravi, može da dobije legalan posao u zemlji koju su izabrali. Još nije jasno da li će se ovo kvalifikovati kao pokušaj trgovine ljudima ili sklapanja braka iz interesa radi naseljavanja, ali nezvanično se može čuti da su prvi ovakvi slučajevi otkriveni nakon što je utvrđeno da parovi ne žive zajedno. Jedno lice je već u pritvoru, a za više njih je određena mera zabrane napuštanja boravišta. Pretpostavlja se da ima bar sto ovakvih slučajeva, mada policijski izvori smatraju da je na ovaj način više od hiljadu ljudi došlo do dozvole za posao.

Prema mađarskim izvorima, na ovo se najčešće odlučuju oni koji su već radili u nekoj od zemalja EU i izgubili posao jer nisu imali uredna lična dokumenta. Inače, kako je „Politici” nezvanično rečeno, naša policija nema saznanja o ovom „romantično-poslovnom” aranžmanu između naših državljana i strankinja.

Matičarka iz Subotice Aranka Čajkaš kaže da joj je žao što se njihova služba pojavljuje u ovakvom kontekstu. Zbog položaja pogranične opštine, ovde nije neobično da stranac bude akter braka, pa se tako prisećaju devedesetih i prave navale američkih mladoženja. Po ovogodišnjem spisku sklopljenih brakova gde je neko stranac, među njima ne manjka nevesta iz Mađarske i đuvegija sa juga Srbije. – Po zakonu, par koji se venčava pitamo da li u brak ulaze slobodnom voljom, da li su upoznati međusobno o zdravstvenom stanju partnera i da li su u srodstvu. Ukoliko ne dobijemo zadovoljavajuće odgovore to predstavlja zakonsku smetnju za sklapanje braka – objašnjava matičarka i kaže da nikada nisu posumnjali da neko od mladenaca nije tu svojom voljom. Takođe ističe da nadležno ministarstvo, prilikom kontrole, nije imalo zamerke na njihov rad.

Doduše strancima, posebno iz Mađarske, venčanje u Subotici nije ništa komplikovanije od onog u matičnoj zemlji. Na osnovu bilateralnog sporazuma, mi priznajemo izvod iz matične knjige rođenih u Mađarskoj, pošto je ovde mađarski jezik u službenoj upotrebi i nije potreban prevod. Pitanja se postavljaju na oba jezika, prema tome oni su potpuno izjednačeni. Nakon sklapanja braka, naša matičarska služba izveštaj šalje našem ministarstvu pravde kako bi ono obavestilo zemlju porekla jednog od supružnika da je brak sklopljen, kao i u mesto rođenja našeg državljanina ukoliko nije iz Subotice.

Kako više nema zakonskog roka od 30 dana od vremena zakazivanja do sklapanja braka, sve je brže, a više se „da” ne čuje samo, kao što je bilo prethodnih godina, četvrtkom i subotom, već i drugim danima. Brže nego u Subotici, brakovi se sklapaju u nekoj od 13 mesnih kancelarija.

– Mi nemamo pravo da ih pitamo kako su se upoznali, koji je razlog njihovog venčavanja, a o njihovoj rešenosti da se venčaju govori i to da su retki oni koji ne dođu sa burmom ili prstenom – kaže Aranka Čajkaš.

Pogranično područje, izmešanost stanovništva uvek su ovde dovodili do takozvanih mešanih brakova. A do ove nove „zelene karte” na naš balkanski način moguće je doći i ako se neko oženi ovdašnjom devojkom koja ima dvojno mađarsko-srpsko ili hrvatsko-srpsko državljanstvo, koje ima polovina Subotičana.

Aleksandra Isakov

objavljeno: 15.11.2013.

Nastavak na Politika...