Izvor: BanjalukaLive.com, 06.Apr.2016, 12:40 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan 1941. godine bombardovan Beograd
Adolf Hitler se 6. aprila 1941. godine svetio Srbima i Jugoslovenima za poraz Velike Njemačke u Prvom svjetskom ratu, pišu "Večernje Novosti". Vojnici elitne njemačkog SS puka "Branderburg" su pod okriljem noći između 5. i 6. aprila 1941. hladnokrvnim pokoljem usnulih ljudi počeli napad Hitlerovog rajha na Kraljevinu Jugoslaviju. Prešli su splavom Dunav i poubijali oficire odbrane Đerdapa u prenoćištu u Kladovu, omamljene narkotikom koje im je izdajnik nasuo u piće. Praksa da se žrtvama >> Pročitaj celu vest na sajtu BanjalukaLive.com << uskrati šansa da se brane, nastavljena je i na usnulim Beograđanima. Prestonica se pod razornim zapaljivim bombama pretvarala u prizor pakla na zemlji, dok su nedjeljna crkvena zvona pozivala na jutrenje, zabilježio je pisac Stevan Jakovljević, tad u uniformi majora, komandanta ratne Kratkotalasne radio-stanice Beograd - Radio Jugoslavije. "Prolomila se eksplozija i prozori su prsnuli u paramparčad. Vrata su se s treskom otvarala i srča je prskala na sve strane. U polumračan podrum između starih i ubuđalih stvari i drva uletali su ljudi, žene, djeca u noćnom odijelu, bosi, raščupani, unezvereni. Spolja je dopiralo lomatanje i teško survavanje. Nervi zategnuti kao struna. Ljudi i žene bi negdje da bježe, ali napolju pršti od eksplozija, a njih strah da ostanu, da ne budu živi zakopani", zabilježio je Jakovljević. Na prestonicu su se u prvom napadu ustremila 234 nemačka bombardera i 120 lovaca, iako je Beograd bio proglašen otvorenim, nebranjenim gradom da bi se spriječile civilne žrtve. Zločinu Luftvafea suprotstavili su se piloti Šestog lovačkog puka Jugoslovenskog kraljevskog ratnog vazduhoplovstva, koji su pod bombama uzletjeli sa 43 aparata da se suprotstave osam puta jačem neprijatelju. U vazdušnim duelima 6. aprila oborili su, prema novijim američkim istraživanjima, 23 njemačka aviona i izgubili 18 svojih. Isti izvori navode da je beogradska protivavionska odbrana, od 40 topova i 36 mitraljeza, uspjela da obori 27 ljetelica Luftvafea, prije nego što je sama potpuno uništena 6. aprila. Do 12. aprila na Beograd je bačeno oko 440 tona razornih zapaljivih bombi. Njemački izveštaji iz 1941. navode da je u bombardovanju stradala trećina beogradskih zgrada, a britanske procjene govorile su da je srušena polovina. Uništena je Narodna biblioteke Srbije sa oko 300.000 knjiga, uključujući srednjovekovne spise neprocenjive vrijednosti. Docnije je broj uništenih zgrada značajno smanjivan. Iz ruševina je izvučeno oko 2.500 poginulih, a procjene ukupnog broja ubijanih kreću se od 4.000 do 10.000 civila. Više od 10.000 ljudi ostalo je tada bez krova nad glavom i uputilo se u zbegovima ka unutrašnjosti. Ako se uporedi tadašnja veličina Beograda i broj njemačkih aviona koji su ga razarali, on je 6. aprila 1941. osvojio jezivi prestiž najteže bombardovanog grada u Evropi. Berlinski kratkotalasni radio je tokom bombardovanja emitovao prijetnju da će se "njemački narod odbračunati sa srpskom razbojničkom bandom". Njemački feldmaršal Evald fon Klajst je na suđenju poslije rata izjavio: "Vazdušni napad na Beograd 1941. godine imao je prvenstveno političko-teroristički karakter i nije imao ništa zajedničko sa ratom. To bombardovanje iz vazduha bilo je stvar Hitlerove sujete, njegove lične osvete." Herman Nojbaher, specijalni izaslanik Rajha za Balkan, Hitlerovo ponašanje tumačio kao bes bivšeg austrougarskog vojnika koji nije preboleo poraz od Srbije u Velikom ratu. Hitler je naredio da se najiskusniji piloti i najubojitiji avioni povuku iz vazdušne bitke za Britaniju i sa afričkog bojišta da bi razarali srpsku prestonicu. Rasulo i izdaja su vladali jugoslovenskim generalštabom, koji, uprkos upozorenjima da će Jugoslavija biti napadnuta, nije ni mobilisao ni koncentrisao vojsku na položajima za odbranu. Visoki oficiri Hrvati izvodili su diverzije, unosili paniku i pozivali na predaju, a hrvatski vojnici su masovno dezertirali. Najveći dio srpskih oficira i vojnika bio je smišljeno raštrkan daleko od Srbije, na granicama Jugoslavije, bez snabdevanja, često s neprijateljski raspoloženim stanovništvom iza leđa. Ipak, Srbi i malobrojni iskreni Jugosloveni, pružili su neočekivan otpor njemačkoj kopnenoj ofanzivi kojoj je prethodilo masovno bombardovanje. Tenkovski udari praćenom elitnom pješadijom iz Bugarske i Austrije naišli su na brojne zasjede o čemu svjedoči Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta: "Naša 12. armija ušla je u jugoslovenski prostor. Snažan otpor jugoslovenske armije. Beograd napadnut tri puta tokom dana i jednom noću. Poziv Pavelića hrvatskom narodu. Mačekov uticaj izgubljen". Njemci su, uprkos nadmoći nad nespremnom vojskom, trpjeli neočekivane gubitke. Samo 6. aprila izgubili su više ljudi nego tokom cijele ofanzive u Ardenima. Zato su Njemci iz Bugarske morali da povuku avione i kopnene jedinice već spremne za napad na Sovjetski Savez. Međutim, Jugoslavija ni njena vojska realno nisu imale nikakve šanse, bez saveznika, u strateškoj klopci okružena saveznicima sila Osovine sa svih strana - ističe dr Mile Bjelajac, direktor Instituta za noviju istoriju Srbije. U pauzama bombardovanja sanitetske ekipe su tragale za preživjelima. "Iza ugla su se pojavila špediterska kola s ranjenicima. Izvukli su ih iz ruševina, te su izgledali kao brašnom posuti. Odijelo krvavo i pocepano, lica mrtvački blijeda. Na Terazijama iskidane tramvajske žice i razlupani tramvaji. Oko vodoskoka nekoliko mrtvih, među njima i jedno dijete", zabeležio je Stevan Jakovljević. Poslije bombardovanja nemački avioni su nisko nadlijetali ulice i mitraljezima kosili preživjele. Grad je bio u agoniji i sav obavijen dimom iz kojeg izbijaju crveni mlazevi. Za napad na Beograd i Jugoslaviju sile Osovine su u Austriji, Mađarskoj, Rumuniji, Bugarskoj, Albaniji i Italiji pripremile 2.236 aviona: 1.062 bombardera, 885 lovačkih letjelica i 289 izviđačkih. Njemci su protiv vojnih ciljeva i Srbije upotrijebili 1.570 aparata, a sa 666 su napali Italijani. Njemci su raspored svih jugoslovenskih vojnih objekata znali savršeno precizno, jer im je planove odnio hrvatski pilot Vladimir Kren, koji je 4. aprila prebjegao nacistima svojim avionom. Zauzvrat je postao komandant vazduhoplovstva nacističkog satelita NDH. (Foto: Youtube)
Nastavak na BanjalukaLive.com...
