Izvor: Politika, 17.Nov.2008, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Soba uspomena na Liku i Baniju
Zaslugom Momčila Todorića sačuvano bogato kulturno-istorijsko nasleđe Srba koji su se na područje Apatina doselili posle Drugog svetskog rata
Prigrevica kod Apatina – U podrumu Doma kulture, na prostoru od stotinak kvadrata, smeštena je postavka etnopredmeta prigrevičke zavičajne zbirke. Zaslugom Momčila Todorića, bibliotekara u penziji i nezvaničnog kustosa ove ustanove, osnovane >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << 1970. godine, od zaborava je sačuvano bogato kulturno-istorijsko nasleđe ličkog i banijskog življa naseljenog na području apatinske opštine nakon Drugog svetskog rata. Todorić je znatan broj eksponata pronašao među odbačenim i neupotrebljivim predmetima, marljivo sakupljajući svako svedočanstvo o narodnim običajima i tradiciji: delove pokućstva iz 18. i 19. veka, oružje krajiških graničara, kameni žrvanj za mlevenje žita i kukuruza, seoske prangije...
Na jednom od zidova izložene su izrezbarene preslice, za koje saznajemo da su pored upotrebne imale još jednu podjednako značajnu vrednost.
– Najčešće su ih poklanjali momci devojkama, ili braća sestrama, što je bio izraz ljubavi i poštovanja. Neke od ovih preslica su u zbegovima oštećene ili polomljene, pa se narod na razne načine snalazio da ih popravi – kaže nam Momčilo i pokazuje neobičnu preslicu sa drškom od aluminijuma, izrađenu od delova oborenog nemačkog aviona. Pažnju nam privlači i tradicionalno ličko ognjište sa verigama za kotao i „prekladom", preko koje se postavljalo deblo za podgrevanje kuće u zimskim noćima. Izložene su i velike drvene činije sa zajedničkom kašikom.
– To su zdele iz kojih se hranila čitava porodica. Naime, u gladnim godinama korišćena je samo jedna kašika, koja je kružila od ruke do ruke – objašnjava naš sagovornik.
Pažnju posetilaca privlače i šarenim vezovima ukrašene ličke torbice, sa „uprtnjačom" za rame ili leđa. U kolekciji oružja, najstariji eksponati su kubure, hajdučka kremenjača i puška koju su koristili neustrašivi krajiški graničari.
– Imali smo i originalno keltsko koplje, staro dva milenijuma. Pronađeno je duboko u dunavskoj glini, pa je izgledalo kao da je upravo skinuto sa nakovnja. Nažalost, pre nekoliko godina koplje je odavde ukradeno – kaže Todorić i dodaje da zavičajna zbirka još nema odgovarajuće prostorije u kojima bi mogli da budu izloženi još neki eksponati.
Z. Obradović
[objavljeno: 18/11/2008]
Pogledaj vesti o: Apatin
