Izvor: Blic, Beta, Tanjug, 23.Maj.2009, 10:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Poraz bosanskog lobija
Izbor episkopa niškog Irineja, bačkog Irineja, dalmatinskog Fotija i zahumsko-hercegovačkog Grigorija, kao i reizbor mitropolita Amfilohija za članove Sinoda na redovnom majskom zasedanju Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve (SPC), za poznavaoce odnosa unutar SPC predstavlja crkvenu vladu justinovaca. Oni su tako nadjačali bosanski lobi, koji čini desetak vladika, sa zvorničko-tuzlanskim Vasilijem (Kačavendom) na čelu - što predstavlja svojevrsno prestrojavanje za izbor >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << novog patrijarha.
Većinskom odlukom najvećeg zakonodavnog tela SPC, koji čine svi arhijereji (mitropoliti i episkopi), mitropolit Amfilohije će da predsedava Sinodom i upravlja SPC. Ova odluka je doneta iz dva razloga: visokopreosvećeni Amfilohije za ovu funkciju ima pismeni blagoslov patrijarha Pavla, a, s druge strane, Amfilohije posle patrijarha ima najviše počasnih funkcija.
Dosadašnji članovi Sinoda, pored patrijarha Pavla bili su Amfilohije, kojem je produžen mandat kao predsedavajućem pošto zamenjuje obolelog patrijarha, episkop žički Hrizostom (Stolić), bihaćko-petrovački Hrizostom (Jović) i mileševski Filaret ( Mićević).
Kako tvrdi izvor „Blica” iz crkvenih krugova, izbor novih članova potvrđuje da su predizborne radnje za budućeg 45. patrijarha Pećkog i Sinoda srpskog u završnoj fazi, kao i da su justinovci u prednosti nad bosanskom strujom u kojoj se nalazi i vladika banatski Nikanor (Bogunović). Ova podela traje već dugo u SPC. Šta povezuje justinovce?
Gotovo svi važniji svetski teolozi dr Justina Popovića svrstavaju u najumnije mislioce 20. veka. Kao profesor Beogradskog univerziteta sa prof. Branislavom Petronijevićem osnovao je 1938. godine Srpsko filozofsko društvo. Među najznačajnije njegove učenike ubrajaju se: mitropolit Amfilohije, episkopi Atanasije (umirovljeni), kosovski Artemije (Radosavljević), niški Irinej i bački Irinej. Na Bogoslovskom fakultetu predavao je patrijarhu Pavlu dogmatiku. Iako još nije kanonizovan, postoje ikone u mnogim hramovima na kojima je predstavljen kao prepodobni Justin Ćelijski.
Još od prošle godine iz crkvenih krugova je procurila informacija da su pripreme za izbor novog patrijarha uveliko u toku. U okviru tih priprema je i lobiranje kao uobičajena predizborna radnja u crkvi, za razliku od građanskih izbora. Zato predizborni period traje ponekad više godina, pa čak i decenija. Svaki predlog za izbor novog episkopa stoga je vrlo značajan jer budući vladika je po funkciji potencijalni patrijarh, odnosno glas više za izbor prvog među jednakima. U prebrojavanju ko je koga predložio za episkopsko hirotonisanje, justinovci su u odnosu na vladiku Vasilija (Kačavendu) u velikoj prednosti, iako se episkop Artemije, u međuvremenu, zbog poznatih odnosa sa vladikom lipljanskim Teodosijem (Dugalić) „prešaltao”.
Direktnim Justinovim učenicima - Atanasiju, Amfilohiju, obojici Irineja, kao i mlađim teolozima, Kosovo i Metohija bili su važna životna prekretnica. Irinej niški je u Prizrenu završio Bogosloviju u kojoj je do izbora u episkopa 1974. godine bio profesor i rektor, a Irinej bački se u manastiru Visoki Dečani zamonašio.
Crkveni analitičar Mirko Đorđević objašnjava da je do sada, dok je stanje u Saboru bilo redovno, izbor Sinoda bilo rutinsko pitanje jer je patrijarh na svake dve godine birao po dva člana.
- Teorijski, članove Sinoda predlaže patrijarh ili onaj ko ga zamenjuje, što je u ovom slučaju mitropolit Amfilohije, a kako je patrijarh bolestan, ne znam ko ih je predložio. Amfilohije je ostao na dužnosti predsedavajućeg Sinoda, kao peti član, a ostali članovi su verovatno birani između više predloženih kandidata - kaže Đorđević.
- Iznenađenje je izbor vladike Grigorija, koji je poznat po tome što je prošle godine na Saboru podneo promemoriju sa osetljivim pitanjima nakon čega su ga ućutkali. Tako da je ovo verovatno jedna vrsta kompromisa. Ipak, uslovno rečeno, moglo bi se reći da je pobedio Amfilohije - kaže Đorđević i dodaje da će novoizabrana crkvena vlada sada morati raspraviti mnoga otvorena pitanja.
Juče je završeno zasedanje Sabora SPC usvajanjem zapisnika i odlukom da sledeće okupljanje neće biti izborno.
Novoizabrani članovi sinoda
Episkop niški Irinej (Gavrilović)
- Rođen u selu Vidova kod Čačka 1930. godine. Završio je Bogoslovski fakultet u Beogradu.
- Postdiplomske studije završio u Atini.
- Godine 1974. izabran je za vikarnog episkopa patrijarha srpskog sa titulom episkopa moravičkog, a 1975. godine za episkopa niškog.
Blizak: Amfilohiju Radoviću i Atanasiju Jevtiću
Episkop novosadski i bački, somborski i segedinski dr Irinej (Bulović)
- Rođen je 1947. godine u Stanišiću, u Bačkoj. Diplomirao je na Bogoslovskom fakultetu SPC u Beogradu 1969. godine. Doktorirao u Atini 1980. godine.
- Na katedri je Svetog pisma Novog zaveta na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu u zvanju redovnog profesora.
Blizak: Amfilohiju Radoviću i Atanasiju Jevtiću
Episkop zahumsko-hercegovački Grigorije (Durić)
- Rođen je 1967. godine u Varešu. Završio je Bogoslovsku školu, a potom i Bogoslovski fakultet u Beogradu 1994. godine i postdiplomske studije u Atini 1996. godine.
- Godine 1992. zamonašio se u manastiru Ostrog, a imenovan je i za igumana manastira Tvrdoš kod Trebinja.
Blizak: Atanasiju Jevtiću
Grigorije: Sinod čeka veliki posao
Vladika zahumsko-hercegovački i novoizabrani član Svetog arhijerejskog sinoda Srpske pravoslavne crkve Grigorije ocenio je juče da članove tog tela čeka veliki posao koji će vladike morati zajednički da obavljaju.
- Moj utisak je da nas čeka dosta posla i velika odgovornost, a da li ćemo na sve to uspeti i da odgovorimo je drugo pitanje - rekao je hercegovački episkop, i dodao i da će članovi Sinoda taj posao morati da obavljaju, kako je rekao, zajednički, a nikako pojedinačno.
