Izvor: Blic, 23.Dec.2013, 01:52 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Organske materije pronađene u drevnom meteoritu
Naučnici su otkrili organske materije zarobljene u staklu formiranom prilikom pada meteorita na Zemlju pre više od milion godina. Sićušni “džepovi”, široki svega nekoliko mikrometara, sadrže materiju poput celuloze i protein. Darvinovo staklo
Iako je staklo pronađeno na Zemlji, naučnici kažu das u slični uzorci mogli da budu bačeni u svemir ovim ili sličnim udarima, omogućavajući organskim materijama >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << da se transportuju sa jedne na drugu planetu, piše “Spejs”.
Pre oko 800.000 godina, kamen širok 30 do 50 metara pao je na Zapadnu Tasmaniju, Australija. Tokom udara, temperatura je premašila 1.700 stepeni Celzijusovih, topeći kamen i stvarajući staklene kuglice, kao i rupu široku oko 400 metara, poznatu kao Darvinov krater.
“Razlog što stakla ima u tolikom izobilju deluje da je povezan sa prisustvom isparljivih materija, poput vode na površini, kada se dogodio udar”, naveo je vođa studije Kjeren Hauard sa Univerziteta Siti u Njujorku.
“Kao kad voda iz vaše kašike kapne na vrelu tavu, kad imate pravu količinu vode na površini tokom udara, to može da poveća magnitudu eksplozije, topljenje i njegovo širenje”, dodao je on.
Darvinov krater
Hauard i njegov tim nisu, isprva, tragali za organskim materijama, međutim kad su ispitali staklo otkrili su, na sopstveno iznenađenje, kristalizovani kvarc.
“Tražio sam kristale u staklu, a otkrio kuglice sa svojim sadržajem”, istakao je Hauard.
Unutar malih kristalnih “džepova”, kuglice veličine do 200 mikrometara u prečniku imale su u sebi celulozu, lignin, alifatični biopolimer i protein. Njihovi “potpisi” ukazuju da su u otopljenom staklu bili zarobljeni delovi treseta, koji su se brzo zagrejali i degazacijom stvorili penušavu teksturu, sličnu mehuru.
Zarobljene unutar stakla, organske materije ne bi uništile oksidacijom. Uzorci naučnika ne pokazuju znake fosilizacije, što dalje govori da bi tako zarobljene organske materije trajale koliko i staklo koje ih okružuje.
Fosilne organske materije – fosilno gorivo – pronalažene su u kamenju oformljenom nakon udara meteorita, te u staklu tokom eksperimentalnih udara, ali nikada pre nisu nađene organske materije sa tako dobro očuvanim biološkim oznakama.
Kuglice kao metod transporta života?
Otkriće organskih materija u staklu ima, međutim, šire implikacije. Staklene kuglice su nakon udara mogle da budu izbačene u svemir, pri dovoljno velikim brzinama.
“Preživljavanje u okolini ili izbacivanje je velika stvar, zbog uslova formacije i činjenice da one mogu da napuste Zemljinu atmosferu”, istakao je geohemičar Stiven Bauden, sa Univerziteta Aberdin u Škotskoj.
Organske materije “lansirane” sa planete mogle su da putuju kroz svemir i začnu druga tela, što je mogući metod teorije panspermije, koja govori da život u svemiru prenose meteori, komete, asteroidi i planetoidi. Stenovita tela poput Marsa, Meseca i Titana možda imaju organske materije zarobljene nakon udara na njihovu površinu, ali je ovo – zasad – samo spekulacija. Čak i ako bi se kuglice izbačene u svemir sa ledenih meseca, poput Jupiterove Evrope, oformile oko organskih materija, one bi bile sastavljene od leda, koji bi se lako uništio topljenjem.
Staklo teško za pronaći
Zemlja je u Tasmaniji prekrivena močvarama i tropskim šumama, sa dosta vode koja bi stvorila staklo. Naučnici kažu da je staklo iz Darvinovog kratera najobilnije i najšire razbacano od svih poznatih na Zemlji, u odnosu na veličinu kratera. Staklo je raštrkano na površini od 400 kvadratnih kilometara. Upravo je zahvaljujući tom razbacanom staklu 1972. došlo do otkrića kratera, sada ispunjenog mlađim talozima.
Različite vrste stakla od udara zavise od kamena na površini. Darvinov krater sadrži stene bogate kvarcom, koji stvara belu boju, a drugo kamenje koje se umešalo pravi različite nijanse.
“Što je veći udeo škriljca koji je, otopljen, oformio staklo, to je tamnija boja koju staklo dobija – od bele, preko svetlo i tamno zelene, do crne”, naveo je Hauard.
Belo staklo uklapa se sa uzorcima kvarca u području, pa je zbog toga pravi izazov pronaći ga. Komadići belog Darvinovog stakla čine tri odsto sveg otkrivenog stakla. Naučnici kažu da u manje očuvanom području sićušni delići belog stakla lako mogu da prođu neopaženi.
Najčitanije SADA:
