Izvor: juGmedia, 26.Nov.2015, 09:25 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Reakcije: Marko Stojanović o Školi stripa i LKC-u
LESKOVAC – Leskovačku školu stripa je osnovao 1995. godine Dom Kulture „Žika Ilić Žuti“, koji je ustanova kulture grada Leskovca, i smestio je u svoje prostorije, a predavači su bili Mija Kulić i danas, na žalost, pokojni Nikola Mitrović Kokan.
Današnji predavač Marko Stojanović tada je imao sedamanest godina i bio jedan od šeszedesetak polaznika škole. Prvih godinu dana za nastavu su korišćene dve sobe koje su danas kancelarije na trećem spratu, narednih >> Pročitaj celu vest na sajtu juGmedia << nekoliko meseci hol ispred njih, a skoro dve godine kasnije Škola je preseljena u nekorišćen prostor potkovlja Doma Kulture po nalogu direktorke Olgice Petrović. Za ove činjenice postoje pisani dokazi u vidu službenih dokumenata, plakata za konkurs škole koje je štampao Dom Kulture, članaka u novinama, kao i brojni svedoci – nekadašnji predavač u školi stripa Miomir Mija Kulić, bivše direktorke Doma Kulture Olgica Petrović i Bosa Panić Tasić, kao i domar te ustanove Zvonko Cvetković.
Deset godina je Leskovačka škola stripa radila kao deo Leskovačkog Kulturnog Centra u koji je Dom Kulture početkom 21. veka prerastao. LKC ju je vodio kao svoju školu u svim izveštajima koje je podnosio lokalnoj samoupravi o svojoj aktivnosti, o čemu može da posvedoči tadašnji šef Društvenih delatnosti Gradimir Petrović, i za koju čije je održavanje LKC, prema rečima tadašnjeg načelnika Društvenih delatnosti Jovice Đorđevića, uredno dobijao sredstva. Tih prvih 10 godina predavači u Leskovačkoj školi stripa, prvo Nikola Mitrović Kokan i Mija Kulić, a onda Marko Stojanović i Srđan Nikolić Peka, nisu dobili ni dinara nadokande za svoj predavački rad u školi stripa – ni od polaznika, ni od bilo koje institucije. Oni su, uz to, polaznicima svih tih deset godina delili svoj, često vrlo skup, profesionalni materijal za crtanje. Nakon deset godina postojanja, pomenuti načelnik Jovica Đorđević zvanično je ispred Društvenih delatnosti zahtevao od predavača da se Škola stripa statusno izdvoji iz Leskovačkog kulturnog centra i formira kao udruženje građana, uz dalji nastavak korišćena prostorija koje već koristi. Ovaj proces obavljen je uz saglasnost LKC-a, i tadašnji sekretar ove ustanove sastavio je statut udruženja, u koji je, opet uz saglasnost LKC-a uneseno da je sedište udruženja upravo adresa Leskovačkog Kulturnog Centra u Bulevaru Oslobođenja 101. Osnivačku skupštinu Udruženja potom je sazvao Jovica Đorđević, koji je bio i predsednik te skupštine, a činili su se je, između ostalih i dizajner Jurica Dikić i slikari Predrag Spasić i Dragoljub Stanković Čivi. Na njoj je Jovica Đorđević prisutnima saopštio da će Udruženje, uz odobrenje za njegovu aktivnost nadležnih Društvenih delatnosti grada Leskovca, nastaviti da održava nastavu Škole stripa u prostorijama Leskovačkog Kulturnog Centra, uz obrazloženje da se radi o instituciji koja je od interesa za kulturni život Leskovca. Ovim činjenicama mogu da posvedoče, između ostalog, pomenuti članovi osnivačke skupštine udruženja, kao i tadašnji šef Društvenih delatnosti Gradimir Petrović koji je po službenoj dužnosti bio u toku sa tim dešavanjima.
Od načelnika Društvenih delatnosti tražen je dokument koji usmenu garanciju potvrđuje u pismenoj formi, ali je on je smatrao da to nije priroritet i taj dokument do njegovog smenjivanja sa te funkcije Udruženju ljubitelja stripa i pisane reči “Nikola Mitrović Kokan” nije uručen. Predavači u Školi stripa su se potom, u narednih deset godina, i usmeno i pismeno, više puta obraćali Društvenim delatnostima da se Udruženju izda pismeni dokaz za odobrenje korišćenja prostorija, na žalost neuspešno, što se može nedvosmisleno dokazati i za šta postoje svedoci, kao na primer bivši šef Društvenih delatnosti Gradimir Petrović i bivši v.d. načelnika društvenih delatnosti Marina Ljubisavljević. Škola stripa je uvek uredno navodila, u svakom dopisu za medije, da radi „pri Leskovačkom Kulturnom Centru“, a isti je redovno potpisivan kao suorganizator festivala Balkanske smotre mladih strip autora isključivo zbog prostorija koje daje Leskovačkoj školi stripa na korišćenje. Takođe, predavači u Školi stripa su uredno, u brojnim intervjuima i emisijama na televizijama TV Leskovac, TV Klisura, NAŠA TV, TV Studio i TV K1 redovno obaveštavali javnost da prostorije u kojima rade formalno nisu njihove, za šta postoje dokazi u vidu video zapisa, a neke od pomenutih emisija se mogu naći i na Youtube-u. Takođe, nekadašnji i sadašnji novinari ovih televizija, u prvom redu Danijela Mikić, Ivana Veličković i Jelena Petrović, mogu da posvedoče da su predavači u Leskovačkoj školi stripa u njihovim emisijama isticali da rade u prostorijama isključivo uz usmeni dogovor, a bez pismene potvrde.
Leskovački kulturni centar, bez ikakve nadoknade, od svog osnivanja pa do danas ustupa svoj prostor na korišćenje KUD-u Lemind, KUD-u Abrašević, Foto klubu, KUD-u Hisarlije, raznim književnim udruženjima kao i akademskom slikaru Dragoljubu Stankoviću Čiviju, da nabrojimo samo neke. LKC je kulturna ustanova grada Leskovca, čiji je opis delatnosti, između ostalog, da udruženjima koja se bave kulturno-umetničkim radom obezbedi prostor za nesmetano funkcionisanje. Grad Leskovac, sem ustupanja prostorija LKC-a na korišćenje umetničkim udruženjima, takođe ustupa druge gradske prostorije na korišćenje gore pomenutim udruženjima i akademskim slikarima u svrhu ateljea – bez ikakve novčane nadoknade. Takođe, gotova sva pomenuta udruženja, sem korišćena gradskog prostora bez nadokande imaju (ili su imala) na gradskom budžetu zapošljena lica u svrhu bavljenja aktivnostima iz domena udruženja, ili pak imaju (ili su imala) redovne uplate iz gradskog budžeta na ime održavanja svoje kulturno-umetničke delatnosti. Leskovačka škola stripa nikada nije imala ništa od navedenog, i to je ono na šta su predavači u Školi stripa redovno skretali pažnju u medijima, tražeći da se Leskovačkoj školi stripa omogući samo ono što je omogućeno srodnim kulturno-umetničkim udruženjima (koja su, takođe, da ne bude zabune, statusno udruženja građana). Godine apelovanja, potkrepljene opipljivim I merljivim uspesima Škole su ovih dana urodile plodom i sadašnja gradska uprava pokazala je da želi da pomogne rad Škole stripa i da sa njom sarađuje. Prvi korak u tom pravcu je regulisanje formalnog statusa prostora u kome Škola stripa radi u pismenoj formi od strane gradskih vlasti, na čemu im samo možemo biti zahvalni.
Prostor u kome škola stripa radi poslednjih osamnaest godina koristi se isključivo kao prostor za vaspitno-obrazovni rad s decom, i nikad nije služio za lični rad bilo kog od bivših ili sadašnjih predavača, Nikole Mitrovića Kokana, Mije Kulića, Srđana Nikolića Peke, Marka Stojanovića ili Miloša Cvetkovića. Treba napomenuti da škola stripa nije bila isključivi korisnik tog prostora, te da su u njemu održavane makar tri likovne radionice (Srđana Cakića i Zorana Kostića, Nede Cakić i Jugoslava Stankovića) ponekad čak u istim terminima kao i škola strupa, a prostor je korišćen i za pripremnu nastavu za polaganje prijemnog ispita u umetničkim školama, kao i za održavaje čitajućih proba dramskog studija, a do pre dve godine trideset kvadratnih metara potkrovlja bilo je skladište štafelaja LKC-a. Takođe, treba istaći da u tom prostoru nema grejanja već osamnaest godina budući da ni jedan od radijatora nije u funkciji u tom vremenskom periodu, kao i da su prozori u potkrovlju ispali iz svojih ležišta, i da se deo zida oko njih svakodnevno odronjava. Krov prokišnjava na nekoliko mesta, a na jednom od tih mesta voda teče direktno kroz neonsku svetiljku. Treba pomenuti i to da je, odlukom LKC-a četvrtina prostora u potkrovlju trajno pregrađena paravan-zidom, iza koga se, takođe trajno, nalazi deo odbačenog nameštaja, itisona i drugog otpada LKC-a. Upošljenici LKC-a iz tehničke službe mogu da potvde ove navode, a postoje i fotografije koje prilažem redakciji Jugmedije u svrhu dokazivanja navedenih činjenica.
Predavači Leskovačke škole stripa su više puta istakli da za dvadeset godina nisu dobili ni dinara za održavanje nastave u školi od strane Grada Leskovca (posredstvom LKC-a osnivača škole) niti od Republike Srbije, što je poražavajuća činjenica sa kojom javnost i treba da bude upoznata. Od kada je registrovana kao udruženje građana, škola prikuplja sredstva za svoj rad od članarine koju plaćaju njeni članovi kao što je i propisano u Zakonu o udruženjima, i što se, takođe prema važećem zakonu, ne smatra za profit budući da je namenjeno održavanju redovnog rada udruženja građana. Budući da udruženje nema drugih izvora prihoda, ono se izdržava od članarine njegovih članova, a ta članarina se koristi za nabavku crtaćeg materijala za polaznike škole (pera, rapidografa, lajnera, četkica, tuševa, krivuljara, lenjira, papira marke hamer ili fabirano), stručne literature, štampanje materijala za polaznike, nabavku materijala za higijenu za WC koji koriste polaznici škole, kao i za redovno čišćenje stolova hemijskim preparatima. Udruženje samo obezbeđuje školski nameštaj, farbu za grede i stolove, a samo vrši radove farbanja i popravlja oštećeni nameštaj.
Kroz Leskovačku školu stripa “Nikola Mitrović Kokan” je za dvadeset godina prošlo preko hiljadu dece. Među njima se nalazi jedan doktor arhitekture koji predaje u Londonu i jedan doktorant primenjene umetnosti i dizajna na radu u Slovačkoj, dva magistra slikarstva, tridesetak akademskih slikara i grafičara od kojih mnogi predaju likovnu umetnost u osnovnim i srednjim školama u Leskovcu. Takođe, tu su brojni animatori, ilustratori, restauratori, kustosi muzeja, dramaturzi, majstori tetovaže koji rade u Danskoj, Norveškoj, Nemačkoj, Tajlandu… Polaznici leskovačke škole stripa osvojili su više od 100 međunarodnih nagrada širom Balkana, izlagali u Bugarskoj i Makedoniji, objavljivali stripove u svim zemljama Balkana kao i u Velikoj Britaniji, Belgiji, Kanadi, Francuskoj, Španiji Portugalu, Italiji i Sjedinjenim Američkim Državama. Takođe, Škola je pokretač i organizator Balkanske smotre mladih stip autora, sa 1718 učesnika iz 36 zemalja sa 6 kontinenata 2015. godine najmasovnijeg strip festival na svetu, prema svedočanstvu vodećeg svetskog strip teoretičara Britanca Pola Graveta. Festival svake godine udvostručuje broj učesnika, a sredstva koja mu se daju od strane grada u najboljem slučaju ostaju ista kao prethodne godine, a u slučaju koji je bio ove godine, smanjuju se gotovo za trećinu u odnosu na 2014. godinu što svakako nije podatak za pohvalu i zaslužuje da se na njega skrene pažnja javnosti.
Kad već pričamo o milionima i kapitalizmu, moram priznati da me, kao prosvetnog radnika i roditelja, zanima koliko koštaju sati, dani, meseci, godine, decenije odvojenosti od svoje porodice i dece zarad rada sa nečijom tuđom decom, pa još pomnoženo sa brojem ljudi koji se time bavio? Koliko je novca osnivač Leskovačke škole stripa, za koji smo ustanovili nepobitno i dokumentovano da je kroz Dom Kulture grad Leskovac, ostao dužan ljudima koji su desetinama godina radili u toj školi – i koji, da se razumemo niko retroaktivno ne potražuje? Zna li neko koliko se danas na slobodnom svetskom, može i domaćem, tržištu kreće cena usluge sklanjanja jednog deteta s ulice? A hiljadu njih? A da se ime grada ubeleži velikim slovima na mapu trideset šest zemalja sveta na svih šest naseljenih kontinenata? Koliko košta da svaka zemlja u kojoj se bave devetom umetnošću, a to su sve zemlje na svetu, čuje za ime jednog relativno malog grada u Srbiji u kome se održava najmasovniji festival na svetu? Ili je sve to uspeo sam da uradi jedan napušteni i zapušteni prostor u potkrovlju, budući da je to sve što je grad Leskovac do sada uložio u redovni rad škole da bi dobio navedene razultate…
Marko Stojanović
