Izvor: Blic, 15.Mar.2004, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Žene od krvi i mesa
Žene od krvi i mesa
Predočena kao najveća retrospektiva dela flamanskog slikara ikad priređena u Francuskoj, izložba u ovogodišnjoj drugoj (pored Đenove) evropskoj prestonici kulture, Lilu, razotkriva Rubensove slike_arhiva boginja i bogova kao žena i muškaraca od krvi i mesa.
Iako se vanredna postavka u Palati lepih umetnosti ne vezuje ni za kakav jubilej – Rubens je živeo od 1557 – 1640 - okupila je na jednom mestu više od 160 dela koliko je bilo izneto >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << pred parišku javnost na izložbi 1977. godine. I to zahvaljujući Rubensovom, pa recimo, rodnom gradu Anversu, iako baš ne bi bilo precizno, muzejima ('Ufici”) u Firenci, Kelnu, Filadelfiji, kolekciji Kingston Lejsi u Londonu. Istovremeno, još tri izložbe posvećene Rubensovom kultu – u 'Pradu” u Madridu, Kunstmuzeumu u Beču, Rubenshuizu u Anversu - ove godine izbacuju velikog majstora u žižu javnosti.
Iako se o francuskoj izložbi govori kao o projektu s velikim ambicijama, a niskom preglednošću i pedagoškom potkom, jer je podeljena u netipične celine - 'buržoaski mecenat', 'prinčevski i aristrokratski mecenat', 'Rubens i kler', 'tapiserije', 'mladost u Italiji' - ona o slikaru progovara na drugačiji način. Bez stereotipa debelih dundi, tela nisu tako zamašna, više se vidi koliko je bio pod uticajem snažnih mikelanđelovskih mišića… Ilustrativna je njegova slika 'Veneri je hladno' koja ilustruje jedan Terensov stih: 'Bez Seres (boginje kultura) i Bahusa (boga vina), Venera zebe'. Rubens je dva puta predstavlja i oba puta prilično hladno. Mada na jednoj kao da štiti dete, ona ipak nema stav žene-zaštitnice. Dovoljno je stisnuti bradavicu pa da mleko krene. Takve su sve, bilo u 'Rimskom milosrđu', 'Minervi koja štiti Mir od Marsa', 'Veneri, Amoru, Bahusu i Seres', Bogorodici koja pokriva grudi, u 'Blagovestima'… A kad je reč o muškarcima, kakvi su Samson, kad steže lavlje čeljusti ili Prometej, kad ždere svoju džigericu, što su bolje naslikani, to su više naopačke. Rubens ume pak da fascinira slikajući ih u ekstazi mitološke potke ili hrišćanskog nadahnuća, ume do bola potresno da ih prikaže kao u 'Polaganju Hrista u grob'.
Verski ratovi koji devastiraju Evropu i poprilično romantične porodične okolnosti učinile su da Piter Pol Rubens, najveći flamanski slikar 17. veka ne bude rođen u Anversu odakle su njegovi roditelji, već Zigenu, u Vestfaliji, na granici s Nemačkom. Najpre uči kod italijaniste Ota van Vena, potom na putovanju kroz Italiju. Po povratku u Anvers ženi se Izabelom Brant, kćerkom gradskog sekretara. Malo i zahvaljujući stečenim vezama ubrzo postaje slikar koga svako želi da ima. I ne samo to: ne mogavši sve narudžbine sam da izvede, kod sebe prima sve više učenika. I najzad, njegov atelje postaje najveći u to doba ne samo u Flandriji. Preko španskog vojvode Alberta i nadvojvotkinje Izabele, ulazi u visoke aristrokratske krugove. Marija Mediči (kraljica-majka Francuske) i Luj XIII, njegovi su klijenti. Tako malo po malo, slikar prelazi u diplomatiju, najpre tajno, potom zvanično, kada doprinosi potpipisvanju mira 1629/1630 između Engleske i Španije. Vrativši se u Anvers, udovac od 1626, Rubens se ovog puta ženi s Elen Furman, kćerkom trgovca svilom i tapiserijama. Tada njegova umetnička snaga dobija pun zamah. Radi dekoracije svih vrsta i za sobom ostavlja pravu apoteozu lirizma i boje. Jedan je od malobrojnih koji umire slavan, bogat i krcat ordenjem…
M. Marjanović
