Izvor: Blic, 13.Sep.2005, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Naseobine iz ledenog doba
Naseobine iz ledenog doba
DONJI MILANOVAC - U srcu Đerdapa, u relativno maloj pećini, na gotovo nepristupačnom terenu, neposredno iznad Trajanove table arheolozi su otkrili tragove naseobina modernog čoveka iz perioda poslednjeg ledenog doba, gornjeg paleolita, stare 29.000 godina. Tu nema pećinskog slikarstva kao u Francuskoj ili severnoj Španiji, ali je to najstariji nalaz u ovom delu Evrope i potvrda kretanja prvih grupa modernog Homo sapiensa sa Bliskog istoka >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << i Afrike, preko Balkana do Evrope.
- Prošle godine u sondi na samom ulazu u pećinu otkrili smo tragove naseljavanja u ranom srednjem veku, ali i kasnoj praistoriji, kao i keramike koja se vezuje za starije gvozdenog doba - kaže za 'Blic' dr Dušan Borić, naučni saradnik Odeljenja za arheologiju Univerziteta u Kembridžu. - Sada smo ustanovili postojanje sloja pleistecenskog perioda, poslednjeg ledenog doba, a prema jednom od nalaza, potvrđeno je da su moderni ljudi tu bili pre 29.000 godina - objašnjava ovaj mladi stručnjak koji sa docentom dr Milošem Jeftićem sa Filozofskog fakulteta u Beogradu realizuje projekat 'Praistorija severoistočne Srbije, arheološko rekognosciranje i iskopavanje'. Naši arheolozi su ušli smo nešto dublje u pećinu i otvorili drugu sondu u kojoj su otkrili radnu površinu, sa ognjištem i kamenom koji je služio kao nakovanj, tipičnim gornjopaleolitskim artefaktom. Tu je pronađen i ogroman broj kostiju kozoroga koje su lovili ljudi paleolita, ali i kostiju velikih riba jesetre i morune, kojih je i onda bilo u Dunavu, kao i u kasnijem mezolitu i neolitu. Od Dušana Borića smo saznali i da su u drugoj sondi otkriveni i tragovi koji sugerišu da je pećina bila okupirana i pre toga, od pećinskog lava, hijene i drugih velikih mesoždera koji su je naseljavali pre čoveka, što se datira na oko 30.000 godina starosti. Ovo otkriće se zbog starosti može smatrati senzacionalnim, a na najbolji način opravdava cilj projekta jer potvrđuje da je čitavo područje Đerdapa prava arheološka riznica, koja je u velikoj arheološkoj kampanji sedamdesetih godina prošlog veka tek delom istražena. Uostalom, najvažniji cilj ovog projekta, koji je prošle godine finansirala glavna nacionalna fondacija USA, a od ove godine, kao petogodišnji projekat, Univerzitet u Kembridžu (gde je dr Borić zaposlen) i Britanska akademija jeste da se istraži zaleđe Đerdapa, da se bolje razume kultura Lepenskog vira, karakter zajednica koje su ovo područje naseljavale i međusobno kontaktirale. Zarad toga, zajedno sa grupom od desetak arheologa i studenata u poslednjih mesec dana na području Nacionalnog parka Đerdap nastavljeno je detaljno rekognosciranje, kao i manja arheološka iskopavanja na nekoliko lokacija. 'Blic' ekskluzivno objavljuje snimke sa tih lokaliteta od kojih su posebno dragoceni oni koji su zabeleženi u pećini iznad Trajanove table do koje je sa reke nemoguće stići, a sa kopna, sa Đerdapske magistrale od Golog brda samo kozjom stazom uz dobrog vodiča, kondiciju, velike napore i obaveznu višednevnu upalu mišića. To je sada nepristupačno mesto, ali zbog atraktivnosti i važnosti moglo bi da dobije prilaz kakav je, uostalom, potreban i Trajanovoj tabli koju je sada moguće videti samo sa reke. S. V.
