Izvor: Glas javnosti, 11.Jul.2008, 08:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Meša bez biste i spomen-ploče
Na današnji dan pre 26 godina preminuo je Meša Selimović, autor ključnih romana posleratne jugoslovenske književnosti „Derviš i smrt“ i „Tvrđava“, koji su ga svrstali u red evropskih klasika. Jedan od najvećih jugoslovenskih pisaca rođen je 26. aprila 1910. u Tuzli. Detinjstvo je proveo u rodnom gradu, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Još u ranoj mladosti bio je opčinjen delima Dostojevskog. Kao đak pisao je pesme i pripovetke, a prvu priču objavio je za list tuzlanske >> Pročitaj celu vest na sajtu Glas javnosti << gimnazije. Godine 1929. upisuje u Beogradu Pravni fakultet, ali se 1930. godine prebacuje na Filozofski. Za vreme studiranja u Beogradu, svira gitaru i harmoniku i igra fudbal. Diplomirao je, i to srpskohrvatski jezik, jugoslovensku književnost, češki i ruski jezik i narodnu istoriju. Od 1935. do 1941. godine radi kao profesor u rodnom gradu, prvo kao profesor u Građevinskoj školi, a zatim u Realnoj gimnaziji.
Tuđa zemlja
Prve dve godine rata živeo je u Tuzli, ali ga 1942. godine hapse zbog saradnje sa NOP-om, a u maju 1943. prelazi na oslobođenu teritoriju i do kraja rata učestvuje u borbi protiv okupatora. Postao je član Komunističke partije Jugoslavije i član Agitpropa za istočnu Bosnu, a potom postaje politički komesar Tuzlanskog odreda. U Beograd prelazi 1944. godine i obavlja značajne političke i kulturne funkcije. U Sarajevo se vraća 1947. godine i počinje da radi kao profesor Više pedagoške škole, a zatim je izabran za docenta na Filozofskom fakultetu. Bio je i umetnički direktor „Bosna-filma“, direktor drame u Narodnom pozorištu i glavni urednik izdavačkog preduzeća „Svjetlost“. Godine 1949. primljen je u Udruženje književnika Bosne i Hercegovine. Prvu knjigu pripovedaka, „Prva četa“, izdaje 1950. u izdanju zagrebačke „Zore“. Bio je počasni doktor Sarajevskog univerziteta 1971. godine i redovni član ANUBiH i SANU. Penzionisan je 1971. i tada se seli u Beograd. Dobitnik je NIN-ove, Goranove i NJegoševe nagrade, potom Dvadesetsedmojulske SRBi H i nagrade AVNOJ-a. Poznatije pripovetke su mu: „Prva četa“ i „Tuđa zemlja“, a romani: „Tišine“, „Magla i mjesečina“, „Derviš i smrt“, „Tvrđava“ i „Ostrvo“. Pisao je i studije i eseje, a najveći uspeh postigao je romanom „Derviš i smrt“. Umro je 11. jula 1982. godine u Beogradu i sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.
Nova izdanja u Americi, Francuskoj, Turskoj, Koreji
Kako je Tanjugu rekla Selimovićeva ćerka Maša, povodom 26. godišnjice smrti pisca, ona je sa američkim izdavačem Selimovićevih remek-dela „Derviš i smrt“ i „Tvrđava“ potpisala ugovor za nova izdanja, a i francuski „Galimar“ joj se prošle godine obratio za produženje autorskih prava „Tvrđave“. U Koreji je upravo pušten u prodaju prvi korejski prevod „Derviša“, dok se u Turskoj stalno iznova štampaju nova izdanja ova dva najpoznatija dela čija je radnja smeštena u 18, odnosno 17. vek za „turskog vakta“ u Bosni i Hercegovini.
Dela akademika, velikana pisane reči sa balkanskih vrleti, Meše Selimovića (1910-1982) i dalje se prevode i preštampavaju od Koreje do Francuske, mada je od njegove smrti prošlo više od četvrt veka.
Piščeva kćerka Maša Selimović je u izjavi za Tanjug podsetila da je ove godine pozorište u Kruševcu postavilo na scenu dramatizaciju „Tvrđave“, u režiji Nebojše Bradića, i da je ova predstava nagrađena na nedavno održanom pozorišnom festivalu „Joakimfestu“ i izvedena na Sterijinom pozorju. Ona je rekla da je Bradić najverniji teatarski interpretator Selimovićevog literarnog opusa od vremena kada je kao diplomsku predstavu postavio „Derviša“ u tuzlanskom pozorištu, da bi, zatim, na scenama širom nekadašnje Jugoslavije postavljao i „Derviša“ i „Tvrđavu“.
Tuzla mu podigla spomenik
Sa dosta sete ćerka velikog pisca, koga Bošnjaci „svojataju“ kao svog najboljeg pisca, pa su odskora ustanovili nagradu koja nosi Mešino ime i dodeljuje se u njegovoj rodnoj Tuzli (iako već četvrt veka postoji nagrada sa njegovim imenom koju dodeljuju Večernje novosti) konstatovala je da u Srbiji nema nijednog obeležja (spomenik, ploča, bista) iako se njen otac izjašnjavao kao srpski pisac. Tuzla je, inače, na gradskom korzu u najstrožem centru grada podigla Meši spomenik kako „razgovara“ sa svojim zemljakom i bliskim prijateljem, najboljim bošnjačkim slikarom druge polovine 20. veka Ismetom Mujazinovićem. Za manje od dve godine (26. april 1910) biće obeleženo 100 godina od Mešinog rođenja, što bi moglo da bude povod da Beograd podigne neko znamenje kojim bi trajno podsećao svoje žitelje i posetioce da je nekoliko poslednjih decenija svoga života Meša proživeo u prestonici, postao član SANU i umro u ovom gradu.
Informacije radi, gospodin Bradic je diplomirao u niskom Narodnom pozoristu za predstavom "Kuca lutaka" Henriha Ibzena! A jeste ogroman doprinos dao popularizaciji dela Mese Selimovica!
