Izvor: B92, 14.Jun.2011, 11:35 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ela Ficdžerald - glas za večnost
U sredu, 15. juna, se navršava petnaest godina od smrti prve dame džeza - Ele Džejn Ficdžerald.
Rođena je 25. aprila 1917. godine u Njuportu u američkoj državi Virdžinija u siromašnoj crnačkoj porodici. Kao mala sanjala je da postane pevačica i sa 16 godina učestvuje na konkursu amatera u Apolo tetru u Harlemu.
Pošto se ukočila od treme organizator joj predlaže da nešto otpeva što ona i čini i osvaja prvu nagradu. Njen raspon >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << od tri oktave i izvanredna čistoća glasa nisu mogli da ostanu neprimećeni .
Godinu dana kasnije zapazio ju je Čarls Linkom koji je predstavlja šefu orkestra ''Čik Veb". Postaje vokalna solistkinja orkestra i sa njim snima brojne numere kao što su "If you Can't Sing It", "Love and kisses" i You'll have to sing it".
Ubrzo potom, 1939. godine, Ela Ficdžerald preuzima vođstvo nad orkestrom i snima preko 150 numera, uključujući i nezaboravnu ''A-Tisket, A-Tasket".
Solo karijeru započinje 1941. godine oprobavajući se svingu i bi-bopu. Postaje kraljica "sketa", specifične pevačke tehnike. Poigrava se sa sambom, gospelom i mnogim muzičkim pravcima.
Godine 1955. počinje da snima za izdavačku kuću "Verv" koju je specijano za nju otvorio njen menadžer Norman Granc.
Zbog svojih izuzetnih glasovnih mogućnosti postaje miljenica mnogih kompozitora koji su pisali numere samo za nju, poput Džordža Geršvina, Kola Portera i Djuka Elingtona.
Sa orkestrom Djuka Elingtona kreće na turneju po Evropi i Severnoj Americi počinjući uvek koncert sa numerom "Take the 'A' Train".
U tom periodu Ela Ficdžerald sarađuje sa Oskarom Pitersonom, Kauntom Bezijem sa kojim je snimila pesmu "On the Sunny Side of the Street", Rojom Eldridžom, Dizijem Gilespijem. Peva i u duetu sa Net King Kolom i Frenkom Sinatrom.
Sa legendom džeza Lujom Armstrongom ostvaruje izuzetnu saradnju i sa njim snima tri albuma 1956. i 1957. godine.
Oprobala se i u sedmoj umetnosti. Udavala se dva puta. Prvi brak iz 1941. sa dilerom droge Benijem Kornegejom je poništen posle dve godine, a drugi put se udala 1947. godine za basistu Reja Brauna kada je usvojila devojčicu Fransis.
Dugo je bolovala od dijabetesa zbog čega je oslepela, a 1993. godine su joj amputirane obe noge. Preminula je na Berveli Hilsu 15. juna 1996. godine
Dobitnica je 13 Gremi nagrada uključujući i nagradu za životno delo, Nacionalnu medelju umetnosti Rolanda Regana, predsedničku medalju slobode Džordža Buša.
